Kur ndryshojnë ligji dhe shkaku

Dr. Musli Vërbani

 

Kur ndryshojnë ligji dhe shkaku

 

Shembull:

Thënia e Zotit të Lartmadhëruar për vjedhësin:

“Vjedhësit dhe vjedhëses preuani duart e tyre”.

 

Thënia e Zotit të Lartmadhëruar në ajetin e abdesit:

“Dhe pastroni fytyrat e juaja dhe duart e juaja deri në bërryla”.

 

Në ajetin e parë fjala “duart e tyre” është e papërcaktuar.

Në ajetin tjetër fjala “duart e juaja deri në bërryla” është e përcaktuar.

 

Në të dy ajetet shkaku është i ndryshëm.

Në ajetin e parë “vjedhja”,

në ajetin dytë “papastërtia dhe orientimi për namaz”.

 

Në të dy ajetet ligji është për raste të ndryshme.

Në ajetin e parë është: “Dënimi i prerjes së dorës së vjedhësit”.

Në ajetin e dytë është: “pastrimi i duarve”.

 

Duke shikuar ndryshimin e tyre në shkak dhe ligj, e papërcaktuara nuk bartet (nuk konvertohet) në të përcaktuarën, pasi që nuk bëhet bashkimi i tyre.

 

Suneti e ka caktuar vendin e prerjes së dorës, e ai vend është e tërë shuplaka, sepse Pejgamberi s.a.v.s. ka urdhëruar që të pritet shuplaka e vjedhësit.

 

Në tejemum mes’hi i jepet duarve deri në bërryla, pasi që kështu bëhet bartja e (konvertimi) të papërcaktuarës në përcaktor.

Është thënë se në tejemum i jepet mes’h vetëm shuplakave të duarve, sepse kjo është pjesa të cilën e ka nënvizuar teksti, është bërë specifikimi i shuplakave deri në kyç, e jo deri në bërryla, duke u bërë analogji me prerjen e dorës së vjedhësit.

 

Shembull tjetër:

Obligueshmëria e agjërimit të dy muajve rresht në rastin e kompensimit të vrasjes gabimisht, në thënien e Zotit të Lartmadhëruar:

“Dhe kush nuk ka mundësi (të paguajë me pasuri), le të agjërojë dy muaj rresht”.

Dhe obligueshmëria e agjërimit të tri ditëve, por pa qenë i kushtëzuar rreshtimi në thënien e Zotit të Lartmadhëruar:

“Dhe kush nuk ka mundësi (të paguajë me mjete materiale), le të agjërojë tri ditë”.

 

Ligji është për raste të ndryshme.

Në ajetin e parë është “agjërimi dy muaj”, përderisa

në ajetin e dytë është “agjërimi tri ditë”.

 

Shkaqet janë të ndryshme.

Në ajetin e parë është shkak “vrasja gabimisht”,

Në ajetin e dytë është shkak “thyerja e betimit”.

 

Në këto raste papërcaktuesi i të dytës nuk bartet në përcaktorin e të parës, e kjo sipas shumicës absolute të dijetarëve, përpos Hanefijve.

 

Hanefijtë e kanë bërë obligim agjërimin e kompensimit të thyerjes së betimit, duke u bazuar në Kiraetin e vetmuar (Shadhë) të Ibni Mes’udit: “Dhe kush nuk ka mundësi (të paguajë me mjete materiale), le të agjërojë tri ditë (rresht)”.

 

 

 

 

 

 

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s