Padituria, harresa dhe pavetëdija, edhe pse nuk konsiderohen mëkat, për ta merret gjykim

Dr. Musli Vërbani

 

El xhehlu ven-nisjan vel hataë jerfeul ithmu ve laa jeskutul
Padituria, harresa dhe pavetëdija, edhe pse nuk konsiderohen mëkat, për ta merret gjykim

 

“Padituria, harresa dhe pavetëdija, edhe pse nuk konsiderohet mëkat, gjykim merret për ta”, kjo rregull fikhore është e përgjithshme në të gjitha veprimet.

 

Arsyetimet e të ngarkuarit janë tri llojesh:

  1. Padituria, harresa dhe pavetëdija, në mosveprimin e urdhëresave.
  2. Padituria, harresa dhe pavetëdija, në të vepruarit e ndalesave.
  3. Padituria, harresa dhe pavetëdija, në rastet kur vepron të ndaluarën, apo nuk e kryen obligimin i cili rezulton ndëshkimin.

 

  1. Padituria, harresa dhe pavetëdija, në mosveprimin e urdhëresave.

 

Në këtë rast i falet gabimi, por ligji mbetet në fuqi, dhe:

  • i padituri e ka obligim që kur ta kuptojë, ta kryej obligimin;
  • harrestari e ka obligim që kur t’i kujtohet ta kryej obligimin,
  • i pavetëdijshmi i cili ka bërë gabim e përmirëson kur të vetëdijesohet.

 

Shembuj:

  • Kush harron agjërimin, e të ngjashme, ai e ka obligim ta bëj KADA (Kaza).
  • Kush harron namazin, e të ngjashme, ai e ka obligim ta bëj KADA (Kaza).
  • Kush harron zekatin, e të ngjashme, ai e ka obligim ta bëj KADA (Kaza).
  • Kush harron haxhin, e të ngjashme, ai e ka obligim ta bëj KADA (Kaza).
  • Kush shet një kg me dy kg (të të njëjtit artikull) të njëjtë, nga mosdija, dhe e kupton më vonesë se është kamatë, atëherë akti anulohet.

 

  1. Padituria, harresa dhe pavetëdija në të vepruarit e ndalesave, të cilat ndalesa dëmtojnë tjetrin.

 

Kush e vjedh një pjesë ushqimi dhe ia jep një personi dhe ai person e konsumon pa dijeni se është e vjedhur, e më vonë e kupton, dënohet konsumuesi. Ka mendime se dënohet vjedhësi.

 

 

  1. Padituria, harresa dhe pavetëdija, në rastet kur vepron të ndaluarën, apo nuk e kryen obligimin i cili rezulton ndëshkimin.

 

– Kush pi alkool pa dijeni se duhet ndëshkuar, nuk ndëshkohet.

– Kush kontakton me bashkëshorten gjatë ditës duke qenë agjërueshëm, pa dijeni se është e ndaluar, ai e përsërit agjërimin, por nuk ka kompenzim (Kefaret) të dënimit të tij për të.

Bazë (argument) e kësaj rregulle është thënia e Zotit të Lartmadhëruar:

“Nuk është ndonjë mëkat juaji ajo për çka keni gabuar (keni vepruar pavetëdije), por (është mëkat) ajo që zemrat tuaja e bëjnë qëllimisht, po All-llahu është që falë, është mëshirues.” (El-Ahzab : 5)

Ajeti në fjalë është i përgjithshëm dhe përfshin në vete çdo gabim pa vetëdije.

Bazë e harresës është edhe thënia e Zotit të Lartmadhëruar:

‘’Dhe fale namazin, në përkujtim për Mua.’’

Kush e harron namazin dhe e falë kur të ju kujtohet nuk ka mëkat për të.

Argument është hadithi i Muhamedit a.s.:

“Vërtet Allahu e ka zhvleftësuar mëkatin për umetin tim kur ata harrojnë, gabojnë apo janë të kërcënuar( detyruar).”

 

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s