Vështirësia imponon masën lehtësuese

Dr. Musli Vërbani

 

Vështirësia imponon masën lehtësuese

 

Kur njeriu i ngarkuar me detyra fetare has vështirësi në zbatimin e disa detyrave fetare në rrethana të caktuara, sheriati islam ia largon atij këtë vështirësi duke duke ia lehtësuar ato detyra dhe obligime.

Argumentet e rregullit fikhorë: “Vështirësia imponon masën lehtësuese.”

Argument nga Kur’ani:

“Allahu dëshiron që t’jua lehtësojë dhe jo që t’jua vështirësojë.” (El-Bekare : 185)

 

Allahu nuk e ngarkon askënd përtej fuqisë që ka: në dobi të tij është e mira që bën, kurse në dëm të tij është e keqja që punon.” (El-Bekare : 282)

 

“Allahu dëshiron që t’jua lehtësojë, pasi njeriu është krijuar si një qenie e pafuqishme.” (En-Nisa : 28)

 

Argument nga suneti:

“Lehtësoni e mos vështirësoni.”

 

Vështirësia e cila imponon lehtësimin është vështirësia e rëndë dhe e qartë, me të cilën kur të ballafaqohet njeriu, e bën që, nëse kryhet ajo detyrë apo adhurim, ai veprim e dëmton vepruesin, si f.v.:

– i kanoset rreziku i humbjes së jetës apo ndonjë gjymtyrë e trupit,

– i shtohet sëmundja dhe i rrezikohet shëndeti,

– i vonohet shërimi dhe rrezikon shërimin.

Vështirësia e rëndomtë ose e paktë, siç janë kollitja dhe kokëdhembja e lehtë, nuk janë shkak për shfrytëzimin e masës lehtësuese.

 

Shembuj të masës lehtësuese

 

– Të sëmurit i lejohet të marrë tejemum në vend të gusulit, në qoftë se abdesi ia shton sëmundjen ose ia vonon shërimin.

– Të sëmurit i lejohet të marrë tejemum në vend të abdesit, në qoftë se abdesi ia shton sëmundjen ose ia vonon shërimin.

– Lejohet masa lehtësuese e shkurtimit të namazit nga katër rekate në dy rekate, f.v., kur njeriu është në udhëtim.

 

Shkaqet e masave lehtësuese

 

Shkaqet e përfitimit të masës lehtësuese janë si në vijim:

– Udhëtarit i lejohet masa lehtësuese e shkurtimit të namazit.

– Të sëmurit i lejohet masa lehtësuese e tejemumit, nëse nuk mund ta përdorë ujin.

– Të sëmurit i lejohet mosagjërimi nëse agjërimi i shkakton vështirësi.

– Harrestarit i arsyetohet mosfajla e namazit, dhe nuk dënohet nëse nuk e ka falë, dhe atë namaz e plotëson më vonë – KADA (Kaza).

Ai i cili nuk ka kurrfarë mundësie për t’i kryer obligimet e ka masën lehtësuese për moskryerjen e atyre obligimeve.

Zoti nuk e obligon askënd përveç se aq sa ka mundësi ai.

– Gruas me menstruacion i është paraparë masë lehtësuese për mosfaljen e namazeve, dhe mos plotësimin e atyre namazeve KADA, për shkak të vështirësive për të, ndërsa i është kërkuar plotësimi i agjërimit (KADA). Kjo nga shkaku se:

– Namazet përsëriten vazhdimisht dhe vështirë e ka ajo për të kontrolluar namazet, ndërsa,

– agjërimi është vetëm një obligim dhe nuk përsëritet dhe ajo ka mundësi për ta kontrolluar.

Lehonës i është paraparë masa lehtësuese për mosfjaljen e namazeve dhe mos plotësimin e atyre namazeve KADA, për shkak të vështirësive për të, ndërsa i është kërkuar plotësimi i agjërimit KADA. Kjo nga shkaku se:

– Namazet përsëriten vazhdimisht dhe vështirë e ka ajo për të kontrolluar namazet, ndërsa

– Agjërimi është vetëm një obligim dhe nuk përsëritet dhe ajo ka mundësi për ta kontrolluar.

– Fëmija nuk obligohet sikurse obligohet i moshërrituri.

 

Llojet e masave lehtësuese    

 

Në sheriat masat lehtësuese janë gjashtë llojesh:

  1. Masa lehtësuese e tërësishme si f.v.: Masa lehtësuese për namazin e xhumasë dhe të haxhit.
  2. Masa lehtësuese e pjesshme si f.v.: Shkurtimi i namazit.
  3. Masa lehtësuese zëvendësuese si f.v.: Zëvëndësimi i abdesit me tejemum.
  4. Masa lehtësuese e parakohshme si f.v.: Dhënia e zekatul fitrit në fillim të muajit Ramazan, në vend se të jepet pas agjërimit dhe para faljes së namazit të Bajramit.
  5. Masa lehtësuese e mëvonshme si f.v.: Vonimi i agjërimit për të sëmurin dhe udhëtarin.
  6. Masa lehtësuese e veprimit të së ndaluarës si f.v.: pirja e alkoolit, ushqimi me mish të derrit, për të shpëtuar jetën nga uria, e cila shkakton vdekjen.

 

Llojet e vështirësive

 

Vështirësitë janë tri llojesh:

  • Vështirësia e rëndomtë.
  • Vështirësia mesatare.
  • Vështirësia e rëndë.

 

Lloji i parë: Vështirësia e rëndomtë.

Për këtë lloj të vështirësisë për askënd nuk ka masë lehtësuese.

 

Lloji i dytë: Vështirësia mesatare.

Për këtë lloj vështirësie, ka masë lehtësuese, kush dëshiron e pranon masën lehtësuese, kush dëshiron e përballon vështirësinë. Shpërblimin çdo kush e ka në bazë të përballimit të vështirësisë.

 

Lloji i tretë: Vështirësia e rëndë.

Në këtë lloj të vështirësisë parashihet masa lehtësuese, si mëshirë prej Zotit të Lartmadhëruar për robërit e tij. Në këtë rast masa lehtësuese është obligative dhe e detyrueshme si f.v.: nëse ndodh të përballesh me uri të madhe e cila ta rrezikon jetën dhe nuk mund të gjesh tjetër ushqim përveç mishit të derrit, atëherë në mënyrë që të ruhet jeta lejohet të hahet ky ushqim aq sa është e nevojshme dhe jo për t’u ngopur. Zoti i Lartmadhëruar thotë:

“Por kushdo që detyrohet nga nevoja të hajë ndonjë gjë prej këtyre, pa dashur të bëj mëkat dhe pa e kaluar kufirin, nuk do të ketë mëkat për të. Vërtet, Allahu është Falës i madh dhe Mëshirëplotë.” (El-Bekare : 173)

 

 

 

 

 

 

Lini një Përgjigje

Plotësoni më poshtë të dhënat tuaja ose klikoni mbi një nga ikonat për hyrje:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni /  Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni /  Ndryshoje )

Po lidhet me %s