“HISTORI TË SEHABEVE DHE NJERËZVE TË MIRË”

Autor: Muhamed Mutevel-li Sharavi.

Përktheu: Dr. Musli Vërbani

–

Shumica e njerëzve mendojnë se risk është vetëm pasuria.

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“I biri i Ademit thotë: Pasuria ime! Pasuria ime! O biri i Ademit po a nuk është pasuri e jotja vetëm çka e ke ngrënë dhe e ke harxhuar apo çka ke veshur e ke shpenzuar, apo atë çka ke dhënë lëmoshë dhe e ke merituar.”²⁰

Ky është risku i pasurisë, i cili është pjesë e riskut, ndërsa nuk është vetëm pasuria, risk është shëndeti, risk janë fëmijët, risk është ushqimi, risk është begatia.

Çdo begati prej Allahut të Madhërishëm është risk, e nuk është vetëm pasuria, edhe pse njeriu ka nevojë për të mira materiale për t’i plotësuar nevojat e jetës dhe stilin e jetës, ashtu që të jetojë i qetë në kohën prezente dhe në të ardhmen.

Të presupozojmë se pasuria është me ty gjatë gjithë jetës dhe ti e di sa do të jetosh, prapë jeta është e shkurtë. Patjetër se kur të vdesësh do të ndahesh nga pasuria. Në këtë rast, thesarin të cilin e ke mbledhur bëhet pasuri e trashëgimtarëve tu. Në botën tjetër të shoqërohet vetëm ajo çka ke shpenzuar në rrugë të Allahut. Pra, çka ke shpenzuar për Allah, të mbetet në botën e përgjithmonshme. As nuk shkëputesh prej saj, as ajo nuk ndahet prej teje.

Kështu pra, ajo çka duhet të jetë pasuri është pasuria e cila të shoqëron përgjithmonë, që të kalon nga kjo botë dhe të vjen në botën tjetër. Ai i cili e donë pasurinë që t’i mbetet përgjithmonë, le ta jep lëmoshë.

Në këtë çështje e kemi shembullin më të mirë pejgamberin a.s. kur i jepet dhuratë një dele. Pastaj, pejgamberi a.s. i thotë Aishes: “Jepe lëmoshë mishin e saj”.

Zonja Aishe r.a., e dinte se pejgamberi a.s. e donte mishin e shpatullës. Kështu e jep lëmoshë të gjithë mishin e deles, përpos pjesën e mishit të shpatullës të cilën e ndalë për pejgamberin a.s.

Kur është kthyer pejgamberi a.s. e ka pyetur: Çka ke bë me mishin e deles?

Ajo i thotë: E kam dhënë lëmoshë gjithë mishin dhe e kam ndalur shpatullën e saj.

Pejgamberi a.s. i thotë: Thuaj: E kam ndalur të gjithë mishin, përpos shpatullës së saj. ²¹

Kjo nga shkaku se atë çka e ka dhënë Aishja, ajo ka mbetur, ndërsa atë çka e ka ndalur për veten e tyre, ajo zhduket. Kështu pejgamberi a.s. i ka titulluar çështjet në kuptim të drejtë.

Ai i cili dëshiron që pasuria e tij ta shoqërojë në botën tjetër, le ta jep një pjesë për të varfrin dhe për nevojtarin, ashtu që Allahu ta bekojë në këtë botë dhe ta shpërblejë si është më së miri në botën tjetër.

Një njeri e ka pyetur Aliun r.a., i ka thënë: Dëshiroj të di a jam prej dashamirëve të kësaj bote apo të botës tjetër?

Imam Aliu, Zoti e zbardhtë fytyrën e tij i ka thënë: Përgjigjen e ke në veten tënde, jo te unë. Shiko, kur të pranosh nga ndokush i cili të jep ty dhe kur ndokush kërkon nga ti cili është më i dashur, cilin e pret më mirë.

Nëse e do atë që e merr prej teje, ti je i botës tjetër. Nëse e do atë që të jep ty, atëherë ti je dashamir i kësaj bote. Kjo nga shkaku se ai i cili merr nga ti, ai i shton të mirat tua në botën tjetër. Ndërsa ai i cili të jep, ai të shtonë pasurinë në këtë botë, ndërsa në botën tjetër nuk të shton asgjë.

Atij, i cili e do pasurinë i themi: Dashurinë për pasuri, bëjeni që të jetë për kohëzgjatje më të gjatë se jeta e kësaj bote. Kjo botë nuk është njësi matëse e asaj pasurie, ngase bota jote është sa zgjatë jeta jote, ndërsa në botën tjetër jeta e jote është e përgjithmonshme. Jepe lëmoshë një pjesë të pasurisë tënde, do të jetë e dobishme në botën tjetër.

Kur’ani fisnik na e tërheqë vërejtjen në këtë aspekt, dhe në këtë deponim ku thotë:

“Pasuria dhe fëmijët janë stoli e kësaj bote, kurse veprat e mira (fryti i të cilave është i përjetshëm) janë shpërblimi më i mirë te Zoti yt dhe janë shpresa më e mirë.” (Kehf: 46).

Në ajet tjetër:

“E veprat e mira të përjetshme janë shpërblim më i dobishëm te Zoti yt dhe përfundim më i mirë.” (Merjem: 76).

Kështu pra, patjetër se duhet të shikohen gjërat e përgjithmonshme. Kjo ngase qëllimi është bota tjetër. Këtë çështje Allahu Famëlartë na e tregon në shumë vende në Kur’an:

“Bota tjetër është më e mirë dhe e përgjithmonshme”. (Eala: 17).

“Çka është te Allahu është më e mirë dhe e përgjithmonshme.” (Kasas: 60).

Kështu pra, mos shiko të kaluarën por shiko të ardhmen. Allahu Famëlartë thotë:

“Merr prej pasurisë së tyre (të atyre që pranuan gabimin) lëmoshë që t’i pastrosh me të dhe t’ua shtosh (të mirat) dhe njëkohësisht lutu për ta, se lutja jote është qetësim për ta. Allahu dëgjon dhe sheh.”(Tevbe: 103).

Allahu Famëlartë është dhurues i pasurisë dhe Ai është i cili e nderon dhuruesin e asaj pasurie.

Dijetarët kanë vërejtur se nëse i shtohet pasuria pronarit ai qetësohet, ashtu që të aktivizohet për më shumë se sa ka nevojë dhe i mbetet diçka për të financuar dikën tjetër. Për këtë arsye njeriu lakmon që të angazhohet që të përfitojë tjetri edhe nëse nuk e ka pasur atë qëllim.

Allahu Famëlartë është Pronësues i pasurisë, Ai jep pasuri nëpërmjet ligjeve të cilat i ka parapa në jetën e njeriut dhe i ka siguruar nga diskriminimi dhe i ka siguruar nga ajo çka pronësojnë ashtu që asnjëri të mos neglizhojë në aktivitete. Po të merrte çdo njeri nga aktiviteti i tij aq sa i nevojitet vetëm atij dhe të mos pronësonte pasuri, njerëzit nuk do të aktivizoheshin.

Po të pavarësohej njeriu në angazhim, atëherë nuk do të përfitonin të tjerët nga ai angazhim. Allahu Famëlartë ka dashur që të kenë më shumë se sa kanë nevojë njerëzit dhe të kenë pronë të tyre më shumë se sa kanë nevojë. Kjo nga shkaku se nefsi do që të ketë pronë.

Prona është çështje e dashur e nefsit. Kjo, duke u bazuar në atë se Allahu Famëlartë është Ai i Cili ka kërkuar të merret prej tyre një pjesë e pasurisë dhe e ka sqaruar se ju shumëfishohet atyre. Kuptimi i asaj se “ua shton atyre tek ai, nga shkaku se e zhvillon ndjenjën e pronësimit”.

Thënia e Allahut Famëlartë:

“Ti pastrosh ata dhe t’ua shtosh atyre”. Ata të cilët mendojnë sipërfaqësisht thonë: Pastrohet ai nga i cili merret pasuria dhe i shtohet atij të cilit i merret pasuria.

Mirëpo ai i cili posedon dituri të thellë thotë: Përderisa në këtë ajet kemi elemente të shumta, atëherë patjetër se pastrimi dhe zhvillimi kthehet tek ato elemente. Kështu që:

– Pastrohet dhe i shtohet pronarit nga i cili merret pasuria.

-Po ashtu pastrohet dhe shtohet pasuria e marrë nga pronari i pasurisë.

– Po ashtu pastrohet dhe shtohet pasuria tek i varfri.

Kjo, nga shkaku se pastrimi nënkupton largimin e ndyrësisë, ndërsa shtimi ka kuptim zhvillimin e pasurisë. Kështu lëmosha i pastron dhe zhvillon të gjitha veprimet. Pastrimi i atij i cili jep ka kuptim gjeneral, shtimi ka kuptimin e shtimit me të. Kjo nga shkaku se nëse merr pasuri nga ai ndoshta ai ka futur në pasurinë e tij diçka të dyshimtë nga harresa atëherë lëmosha dhe zekati e pastron atë pasuri.

Mirëpo si zhvillohet pronari i pasurisë. Ti, nëse merr nga ai dhe ai është i aftë, kjo nënkupton se ti e qetëson atë kur të ketë nevojë dhe i jep. Kështu ti e kupton se nuk jeton në shoqëri i vetmuar dhe nuk frikësohet nëse i humb pasuria, dhe qetësohet nga momenti i marrjes së pasurisë nga ai përderisa ai i jep nevojtarit. Dhe kjo i bie sikurse e qetëson atë dhe i thua atij: Ti kur të kesh nevojë nuk do të jesh pa përkrahje. Kështu zhvillohet ai, krijon besueshmëri dhe po ashtu e ke pastruar nëse në pasurinë e tij ka pasur diçka të dyshimtë. Kjo është sa i përket pronarit të pasurisë.

Përderisa sa i përket vet pasurisë. Lëmosha e pastron pasurinë, nga shkaku se pasuria e shton pak pasurinë, nëse në të ka diçka të dyshimtë, ndërsa zekati e pastron.

Ti ndoshta mendon se kur i merret ndokujt një pjesë e pasurisë, ajo pasuri pakësohet, e kundërta e kamatës e cila e shton, si f.v.: Kamata realizon profit në përqindje, ashtu f.v.: 100 euro bëhen 110 euro, ndërsa te zekati, 100 euro bëhen 97.5 euro.

Ai i cili mendon sipërfaqësisht mendon se zekati e ka pakësuar pasurinë, ndërsa kamata e ka shtuar atë. Mirëpo kjo është në bazë të krahasimeve njerëzore dhe jo në bazë të krahasimeve të atij i cili i pronëson elementet. Zekatin të cilin e konsideroni pakësim shtohet dhe zhvillohet. Kamatën të cilën e konsideroni shtim në esencë pakësohet. Zoti i Madhërishëm thotë:

“Allahu zhduk kamatën dhe shton lëmoshën.” (Bekare: 276).

Po ashtu Zoti i Madhërishëm thotë:

“Dhe çka të jepni nga pasuria për të shtuar e rritur (me kamatë), në pasurinë e njerëzve, ajo nuk do të shtohet te Allahu, e çka të jepni nga sadakaja (bamirësia) me qëllim që t’i afroheni Allahut, të tillët janë ata që u shumëfishohet (shpërblimi).” (Rumë: 39).

Si është e mundur që lëmosha të jetë pastrim për marrësin e lëmoshës, kur ai nuk ka bë mëkat dhe ka nevojë të pastrohet, bile ai është pranuesi sepse ka nevojë.

Ne themi: Pranuesi kur pranon pasuri nga tjetri, deri sa ai është i paaftë të fiton, ai pastrohet nga urrejtja ndaj atij i cili është begatuar me pasuri. Kjo nga shkaku se ka marrë një pjesë të pasurisë nga ai i cili ka qenë i begatuar. Kështu që as nuk ka zili në të dhe as nuk e urren. Ai kur të sheh tek ai i pasur të mirën e lut Zotin t’i shtohet pasuria, nga shkaku se një pjesë e asaj pasurie kthehet tek ai.

I varfri, që nga momenti kur e sheh veten se është i varfër dhe e sheh se shoqëria e besimit përkujdeset për të dhe nuk e lë të vetëm dhe se njerëzit e mirë garojnë se cili i ndihmon i pari, atëherë shpirtit të tij i shtohet qetësia. Kjo nga shkaku se ai jeton në shoqërinë e besimit. Zekati e mbron shoqërinë nga shkatërrime të shumta. Zekati e pengon urrejtjen në mes njerëzve. Kjo nga shkaku se i varfri kur sheh se tjetri i jep, ai i dëshiron atij që të ketë të mira deri sa të vazhdojë të jep. Kështu, i varfri nuk hidhërohet nga i pasuri. Edhe i pasuri, edhe i varfri janë të barabartë në fitime. Kjo nga shkaku se i varfri kur merr, nuk hidhërohet se është i varfër. Por ai e ndien veten i begatuar në mesin ku jeton.

I pasuri kur jep, e ndien se ky është amanet për të dhe se nëse i largohet ajo begati, do të ketë të tjerë të cilët i japin.

Kështu ndodh balancimi shoqëror të cilën shoqëri Allahu e bën që të qeverisë vendin, duke u bazuar në fjalën e Allahut të Madhërishëm:

“(Ai ndihmon) Ata të cilët kur Ne u mundësojmë vendosjen në tokë, e falin namazin, japin zeqatin, urdhërojnë për të mirë dhe largojnë prej të keqes. Allahut i takon përfundimi i çështjeve.” (Haxh: 41).

Shoqëria e cila e sheh pjesëtarin i cili nuk mund t’i mbulojë shpenzimet, ajo shoqëri është e qetë sepse krijon qetësi edhe për të aftin edhe për të paaftin. Ne e dimë se jetojmë në botën ku ka xhelozi, dhe nuk ka siguri se i pasuri gjithmonë do të jetë i pasur apo i varfri i gjithmonë do të jetë i varfër, sepse absurditet është që gjendja shoqërore të jetë statike.

I pasuri i cili jeton në shoqërinë ku i mbulohen shpenzimet e të varfrit, ai nuk frikësohet për ndryshimin e gjendjes së tij. Nga shkaku se, tani ai i ndihmon të varfrit dhe nëse bëhet i varfër, do të ketë një tjetër i cili i ndihmon atij. Të varfrin të cilin e pasuron Allahu do ta kujtojë se ka pranuar ndihma nga të pasurit dhe do të nxitojë për t’i ndihmuar të varfrit, si kundërveprim i së mirës (bamirësisë).

Kështu shoqëria jeton jetë të qetë.