“Hutbe të xhumasë – me komentim të sureve të shkurta kur’anore (nga suerja Ed-Duha deri tek sureja En-Nas)”

Autor: Dr. Musli Vërbani

Faqe: 205

Formati b5:

–

Për ta lexuar në versionin elektronik, kliko në kopertinë:

Temat:

DHIKRI PARA HUTBES SË XHUMASË   

DHIKRI PARA HUTBES SË XHUMASË   

SURETU DUHA     

SURJA INSHIRAH 

SURETU TINË      

SURETU ALEK      

SURETU ALEK II  

SURETU KADËR   

SURETU BEJINE   

SURETU ZELZELE           

SURETU ADIJAT  

SURETU KARIA    

SURETU TEKATHUR       

SURETU ASR        

SURETU HUMEZE

SURETU FIJLË      

SURETU KUREJSH           

SURETU MAUNË  

SURETU KEVTHER          

SURETU KAFIRUNË         

SURJA NASR         

SURETU MESED   

SURETU IHLASË  

SURETU FELEK    

SURETU NAS        

–

Dr. Musli Vërbani

HUTBE TË XHUMASË

– Me komentim të sureve të shkurta kur’anore –

Nga sureja “Ed-Duha” deri tek sureja “En-Nas”

Kaçanik, 2025

Titulli:

“Hutbe të xhumasë – me komentim të sureve të shkurta kur’anore”

Autor:

Dr. Musli Vërbani

Korrektor:

Burim Bunjaku

Përgatitja kompjuterike:

Ridvan Vërbani

Kaçanik, 2025

 

O besimtarë, kur bëhet thirrja për namaz, ditën e xhumasë, ndërpriteni  shitblerjen  dhe shkoni aty ku përmendet Allahu (dëgjojeni hutben, faleni namazin).

Kjo është më e dobishme për ju sikur ta mësonit dhe ta konceptonit.

Pasi të falet namazi (xhumasë) shpërndajuni në tokë dhe kërkoni mirësitë e All-llahut.

Përmendni Allahun në vazhdimësi, ashtu që të gjeni shpëtim dhe siguri.

DHIKRI PARA HUTBES SË XHUMASË

Innel hamde lil-lah,

nahmeduhu ve nasteinuhu ve nestaghfiruh

Ve neudhu bil-laahi min shururi enfusina

ve min sejjiati eamalina

Men jehdihi-llaahu felaa mudile leh,

Ve men judlil felaa haadije leh

Ve eshhedu en la i lahe il-lell-Llahu vahdehu la sherike leh

Ve eshhedu enne Muhameden abduhu ve resuluhu

Emmaa bead

Përkthimi

Falënderimi i takon Allahut.

Atë e falënderojmë dhe

prej Tij ndihmë dhe

falje kërkojmë.

Kërkojmë mbështetje tek Allahu nga të këqijat e shpirtit dhe

të këqijat e veprave tona.

Atë që e udhëzon Allahu, nuk ka kush që e humbë dhe

atë që e humbë, nuk ka kush ta udhëzojë.

Dëshmoj se s’ka të adhuruar me të drejtë veç Allahut, i Cili është i Vetëm dhe i pa shok dhe dëshmoj se Muhamed është rob dhe i Dërguar i Tij.

Dhe…

DHIKRI PARA HUTBES SË XHUMASË

(Në formë më të zgjeruar)

Innel hamde lil-lah,

nahmeduhu ve nasteinuhu ve nestaghfiruh

Ve neudhu bil-laahi min shururi enfusina

ve min sejjiati eamalina

Men jehdihi-llaahu felaa mudile leh,

Ve men judlil felaa haadije leh

Ve eshhedu en la i lahe il-lell-Llahu vahdehu la sherike leh

Ve eshhedu enne Muhameden abduhu ve resuluhu

Emmaa bead

Fe innel esdekal hadiithi Kitabull-Llaah

Ve hajrul hedji hedji Muhamedn s.a.v.s

Ve sherrul umuuri muhdethaatuha

Ve kul-luu muhedethin bid’atun

Ve kul-lu bidatin dalaaletun

Ve kul-luu dalaaletin fin naar.

Përkthimi

Falënderimi i takon Allahut.

Atë e falënderojmë dhe

prej Tij ndihmë dhe

falje kërkojmë.

Kërkojmë mbështetje tek Allahu nga të këqijat e shpirtit dhe

të këqijat e veprave tona.

Atë që e udhëzon Allahu, s’ka kush e lajthit, dhe

atë që e lajthit s’ka kush e udhëzon.

Fjala më e mirë është Libri i Allahut,

e udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Muhamedt.

Gjërat më të këqija janë risitë,

çdo risi është bidat,

e çdo bidat është devijim,

e çdo devijim shpie në zjarr.

Dëshmoj se s’ka të adhuruar me të drejtë veç Allahut, i Cili është i Vetëm dhe i pa shok, dhe dëshmoj se Muhamed është rob dhe i Dërguar i Tij.

SURETU DUHA

Zoti i Madhërishëm, Kur’anin e ka zbritur për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Zoti i Madhërishëm Kur’anin e ka zbritur ta lexojmë dhe të veprojmë me të. Ta analizojmë dhe ta studiojmë. Ta studiojmë dhe ta praktikojmë.

 Qëllimi kryesor i Kur’anit është analiza, studimi dhe mësimi. Zoti i madhërishëm thotë:

“(Kur’ani) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë ajetet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend.” (Sad, 28)

Ne kemi nevojë t’i studiojmë suret dhe ajetet kur’anore dhe ta analizojmë, që të përfitojmë dhe ta praktikojmë.

Çdo sure e ka specifikën me të cilën specifikohet.

Si çdo sure edhe suretu Duha e ka specifikën e vet të cilën do ta sqarojmë.

Do të kalojmë disa çaste me suren Duha, që të përfitojmë nga kjo sure me vlerë dhe rëndësi të madhe.

Vëllezër të nderuar!

Ishin ditë të vështira për pejgamberin a.s.

Pejgamberit a.s. i është ndërprerë zbritja e shpalljes përkohësisht.

Ndërprerja e shpalljes ka zgjatë më shumë se një apo dy net dhe një grua i shkon e i thotë: O Muhamed, ai shejtani yt të ka lënë pas dore, të ka harruar.

Edhe sot ka shumë laicist dhe urryes të fesë Islame të cilët pretendojnë se Zoti i ka harruar muslimanët.

Ka mendime se: Kishin kaluar ditë e që Xhibrili nuk i kishte zbritur shpallje Muhamedit a.s. Umi Xhemilja, gruaja e Ebi Lehebit i kishte thënë: Po e shoh se shoku yt të ka harruar dhe të ka lënë pas dore. Të mos harrojmë se edhe sot ka prej ateistëve dhe laicistëve të cilët mendojnë se Allahu na ka harruar neve muslimanëve dhe na ka lënë pas dore.

Atëherë kanë zbritur ajetet të cilat do t’i sqarojmë.

Po fillojmë me ajetet:

Ved-Duhaa, vel-lejli idhaa sexhaa

“Pasha paraditen! Pasha natën kur shtrinë errësirën!”

(Duha, 1, 2)

Zoti është betuar në mesditën, e që qëllimi është për ditën në tërësi, e cila është e kundërta e natës.

Zoti është betuar në natën, kur me errësirë e mbulon ditën.

Kur betohet Zoti në diçka, tregon për vlerën e saj.

Dita dhe nata janë njësi e periodës javore.

Dita dhe nata janë njësi e periodës mujore.

Dita dhe nata janë njësi e periodës vjetore.

Dita dhe nata janë njësi e periodës shekullore.

Dita dhe nata janë njësi e jetës së secilit njeri.

Në këtë njësi kohore bëhen veprat me të cilat fitohet bota tjetër.

Kur Zoti i Madhërishëm thotë:

Maa ved-deake Rabbuke ve maa kalaa

“Zoti yt nuk të ka lënë, as nuk të ka përbuzur”.

(Duha, 3)

tregon për arsyen e betimit.

Cila është arsyeja e betimit?

Fillimisht duhet të dimë se: Zoti kur betohet në diçka, e tregon arsyen e atij betimi, pra, Zoti është betuar duke i treguar Pejgamberi a.s. se:

Zoti nuk i ka ndërprerë lidhjet me ty,

Zoti nuk i ka ndërprerë raportet me ty,

Zoti nuk të ka lënë të vetmuar,

Zoti nuk e ka ndërprerë shpalljen,

Zoti nuk është hidhëruar me ty,

Zoti nuk ka vërejtje në ty.

Edhe sot vlen për ty vëlla i nderuar, se Zoti nuk i ka ndërprerë lidhjet me ty. Zoti nuk i ka ndërprerë raportet me muslimanët, edhe nëse vonon pak.

Edhe sot vlen për ju vëllezër të nderuar, se Zoti nuk i ka ndërprerë dhe nuk i ndërpret lidhjet me ju.

Vëllezër të nderuar!

Kur ka thënë Allahu i Madhërishëm se:

Ve lel aahiretu hajrun leke minel Uulaa

“Dhe se bota e ardhshme është shumë më e mirë për ty se e para”.

(Duha, 4)

Me këto ajete, Zoti e ka treguar pozitën e lartë të pejgamberit a.s. dhe të muslimanëve.

Zoti ka treguar për vlerën e umetit të Tij për të gjitha kohët.

Zoti ka reaguar ndaj pretendimeve se Allahu i Madhërishëm ia kishte vonuar (ndërprerë) shpalljen, apo se ishte hidhëruar me të, apo se Zoti i tij ishte larguar prej tij.

Nëpërmjet këtyre ajeteve Allahu e përgëzon pejgamberin a.s. se e ardhmja do të jetë më e mirë se e kaluara.

Nëpërmjet këtyre ajeteve Allahu e përgëzon pejgamberin se bota tjetër është më e mirë se kjo botë.

Edhe për ty i nderuari vëlla: Bota tjetër është më e mirë se kjo botë.

Edhe për ju vëllezër të nderuar: Bota tjetër është më e mirë se kjo botë.

Kur i ka thënë Zoti pejgamberit a.s. se bota tjetër është më e mirë se kjo botë, e kjo vjen atëherë kur do të ndërpritet shpallja dhe kur do të vdesë ti (Muhamedi a.s.). Kjo nënkupton se bota tjetër është më e mirë për ne pasi të kalojmë prej kësaj bote në botën tjetër.

Zoti i ka thënë pejgamberit a.s.: Gjendja jote në të ardhmen do të jetë më e mirë se gjendja e së kaluarës tënde, dhe se për çdo ditë do të të rritet krenaria, madhështia, fisnikëria, fama dhe fitorja.

Edhe për ty i nderuari vëlla: e nesërmja do të jetë më e mirë se e sotmja.

Gjendja e nesërme e muslimanëve do të jetë më e mirë se e sotmja.

Në një rast pejgamberi a.s. ka thënë:

“Më është paraqitur ajo se çka do të jetë e çliruar për umetin tim pas meje, e kjo më ka gëzuar tejmase”.

Atëherë ka zbritur ajeti:

“Dhe e ardhmja do të jetë më e mirë se e shkuara”. (Duha, 4).

Kështu edhe ka ndodhë, feja islame është përhapë në të gjitha kontinentet e tokës, në lindje e perëndim, në veri e jug. Muslimanët sot e kanë arritur shifrën e dy miliardë banorëve. Në kohën kur ka zbritur ky ajet, numri i muslimanëve ka qenë tejet i vogël, numri i muslimanëve sapo kishte arritur në numrin dy shifror. Pra, numri i muslimanëve ishte në dhjetëra prej tyre.

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket ajetit:

Ve le seufe juëtiike Rabbuke fe terdaa

“E Zoti yt do të jep ty, e ti do të kënaqesh”.

(Duha, 5)

Allahu e ka përgëzuar me atë se do t’i jepet ajo çka do ta pëlqen shumë.

Allahu do të të jep të mira në këtë botë.

Allahu do të të begaton me të mira të shumta në këtë botë dhe në botë tjetër.

– Sa i përket të mirave në këtë botë: është çlirimi i Mekës dhe përhapja e Islamit në të gjitha vendet e botës.

– Sa i përket të mirave në botën tjetër:

Shpërblimi në botën tjetër:

• Kevtheri për umetin e pejgamberit a.s.
• Shefaati i pejgamberit për umetin e pejgamberit a.s. E kështu me radhë.

(O Muhamed!) Të gjitha këto do të të bëjnë të lumtur, do të gëzohesh dhe do të kënaqesh.

Ky është argument se pejgamberi a.s. është i privilegjuar në të dy botët.

 Ky është argument se pejgamberit a.s. i është paraqitur se çka do të çlirohet për umetin e tij hap pas hapi, pra vend pas vendi, dhe kjo e ka bërë të lumtur deri sa ka qenë gjallë kur është çliruar Meka e bekuar.

Në botën tjetër do të gëzohet me numrin e madh të umetit të tij.

Edhe ty i nderuari vëlla musliman, do të të jepet diç me çka do të kënaqesh, sepse:

– Në Islam, jetimi do të gjen përkrahje.

– Në Islam, i humburi do të udhëzohet.

– Në Islam, i varfëri do të pasurohet.

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket ajetit:

Elem jexhidke jetiimen fe aavaa

“A nuk të gjeti ty jetim, e Ai të siguroi vendstrehim dhe përkrahje.”

(Duha, 6)

Zoti ia numëron pejgamberit a.s. të mirat para pejgamberisë. I tregon se çka kishte ndodhur me të, ku i thotë:

Zoti yt, të ka gjetur jetim pa babë dhe të ka bë strehim ku do të strehohesh, siç ka qenë:

– Dy vite pas vdekjes së nënës është përkujdes gjyshi Abdul Mutalib për ty.

– Prej moshës tetë vjeçare është përkujdes xhaxhai Ebu Talibi.

– Ebu Talibi prej asaj moshe të ka pasur në përkujdesje, deri sa i ke mbushur dyzetë vite kur të është zbritur shpallja.

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket ajetit:

Ve vexhedeke daal-len fe hedaa

“Dhe të gjeti të paudhëzuar, e Ai të udhëzojë.”

(Duha, 7)

Allahu i tregon se e ka gjetur kur nuk ka ditur për dispozitat e sheriatit, e ia ka mësuar dispozitat e sheriatit.

Allahu i tregon se e ka gjetur kur nuk e ka ditur besimin e drejtë, e pastaj e ka udhëzuar në rrugë të drejtë.

Fjala “I humbur” në këtë rast e ka kuptimin gabimet e mossqarimit, të cilat pejgamberi a.s. nuk i ka ditur para shpalljes dhe para pejgamberisë, ndërsa nuk e ka kuptimin e devijimit në kuptim të pabesimit. Kjo, ngase pejgamberi a.s. asnjëherë nuk ka adhuruar idhuj.

Edhe ti vëlla i nderuar ke mundur të jesh i humbur, ndërsa Zoti të ka udhëzuar. Ke mund të mos jesh sot në xhami, por në ndonjë vend tjetër, por ti sot je në Xhami, i lutesh Krijuesit tënd.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm i ka thënë pejgamberit a.s.:

Ve vexhedeke aailen fe agnaa

“dhe të gjeti të varfër, e Ai të begatoi.”

(Duha, 8)

Allahu i tregon pejgamberit a.s. se e ka gjetur të varfër, pa të mira materiale, pastaj e ka pasuruar me profitin tregtar nga pasuria e Hatixhës.

Allahu i tregon pejgamberit a.s. se e ka gjetur pa të mirat shpirtërore dhe e ka pasuruar me të mirat shpirtërore, e ka pasuruar me vlerat e moralit. Për këtë arsye, pejgamberi a.s. ka thënë:

“Në esencë, nuk është pasuri pasuria e të mirave materiale, por pasuri e vërtetë është pasuria shpirtërore”.

Edhe ti vëlla i dashur, ndoshta ke qenë i varfër, ndërsa sot je i pasur, ndoshta mendon se je i varfër, se nuk ke të mira materiale, por ta dish se je i pasur nëse je i pasur shpirtërisht. Nëse e ke shpirtin e çiltër dhe të pastër.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm i ka thënë Pejgamberit a.s.:

Fe emmel jetiime felaa tekher

“Sa i përket jetimit, mos e përul dhe mos e nënçmo!”

(Duha, 9)

Zoti e ka urdhëruar pejgamberin a.s. për cilësi të pastra morale dhe humanitare.

Zoti i madhërishëm i ka thënë: Vepro me jetimin, ashtu sikurse është vepruar me ty kur ke qenë jetim.

Zoti i madhërishëm i ka thënë: Bëji strehim dhe mbroje jetimin ashtu siç të ka mbrojtur dhe të ka siguruar strehim Allahu kur ti ishe jetim.

Zoti i madhërishëm edhe neve na urdhëron që të mos e nënçmojmë jetimin, por ta respektojmë atë.

Për shkak të dobësisë së jetimit, mos e nënçmo, por çmoje dhe vlerësoje. Krahasoje me veten tënde kur ishe vet jetim.

Për shkak të dobësisë së jetimit. mos i bëj padrejtësi, por jepja të drejtën, mendoje kohën kur ishe vet jetim.

Për shkak të dobësisë së jetimit, sillu mirë dhe me butësi me të. Kujtoje kohën kur ishe vet jetim.

Pejgamberi a.s. kujdesej dhe i nderonte jetimët, u bënte të mira jetimëve dhe i këshillonte me këshilla të mira.

Pejgamberi a.s. ka qenë jetim me qëllim që të jetë shembull për jetimët dhe të mos keqpërdoret e drejta e jetimit.

Ka shumë prej vëllezërve tanë që kanë qenë të jetimë, por kanë pasur kujdestarë të cilët janë përkujdesur për ta.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm i ka thënë pejgamberit a.s.:

Ve emmes–saaaile fe laa tenher

“As lypësin mos e përzë, mos i bërtit!”

(Duha, 10)

Ajeti në fjalë tregon për aspektin konkret dhe atë abstrakt.

– Sa i përket aspektit konkret, do të thotë: Allahu të ka udhëzuar, andaj kur ndonjëri të kërkon të mira materiale, mos e qorto, mos i bërtit.

Allahu të ka udhëzuar, andaj kur ndonjëri të kërkon të mira materiale, sillu butë dhe me mirësi me të.

– Sa i përket aspektit abstrakt: Ashtu sikurse nuk ke qenë i drejtë në besim, e Allahu të ka udhëzuar, andaj tash pasi je udhëzuar, pyetësit mos i bërtit kur ta udhëzosh.

Ashtu, sikurse të ka zgjedhur pejgamber, kur ta mësosh ndonjërin në fe, sillu me mirësi dhe me edukatë.

 Allahu të ka udhëzuar, pyetësit mos i bërtit kur ta udhëzosh, sillu me butësi dhe me elokuencë.

Adresimi ndaj pejgamberit a.s. është adresim edhe për ne në ditën e sotme. Është adresim për thirrësit islam, për çdonjërin prej neve, si në familje, si në shoqëri, e kështu me radhë.

Vëllezër të nderuar!

Këto tri porosi harmonizohen me tri begatitë e përmendura si më lartë. Çdo mirësi e ka porosinë e cila është e përshtatshme me atë porosi. Kështu shihet qartë:

– Përballë statutit të tij jetim është porositur të kujdeset për jetimin.

– Përballë cilësisë së gabimit, është porositur që kush pyet për dituri dhe për fe, t’i përgjigjet me seriozitet.

– Përballë statusit të varfërisë, ta falënderon Allahun për mirësitë të cilat ia kishte dhënë Allahu atij, ashtu që atij i cili i kërkon të mira materiale, t’i përgjigjet me ndërgjegje, e të mos i bërtiste.

Pejgamberi a.s. ka qenë më i pasuri prej të pasurve me durim dhe

Pejgamberi a.s. ka qenë më i pajtuari me caktimin e Allahut.

Ka dashur dhe ka qenë i kënaqur në të gjitha rastet.

Edhe ne duhet të pasurohemi me durim në të gjitha rastet dhe të pajtohemi me caktimin e Allahut në të gjitha rastet.

 

Përfundim

 

Ve emmaa bi niëmeti Rabbike fe had-dith

“E me të mirat që të dha Zoti yt, trego!”

(Duha, 11)

Zoti i Madhërishëm ka kërkuar që ta:

– Falënderon Zotin për mirësitë ndaj tij,

– Ka kërkuar që të tregon për mirësitë e Allahut ndaj tij,

– Ka kërkuar nga ne që të tregojmë dhe të falënderojmë për mirësitë e Allahut.

Kur ka kërkuar që të jetë i sjellshëm ndaj jetimëve, rrjedhimisht ka kërkuar që edhe ne të kujdesemi për jetimët.

Kur ka kërkuar që të sillet me mirësi ndaj lypësve, rrjedhimisht duhet që edhe ne të sillemi mirë ndaj lypësve dhe ndaj atyre të cilëve kërkojnë këshilla Islame.

 Kur ka kërkuar që të jetë edukator i umetit të tij, ka kërkuar që të jetë edukator në teori dhe në praktikë, e që ne më pastaj të jemi studentët dhe praktikuesit e programit edukativ të tij në jetën tonë të kësaj bote.

Allahu ka dizajnuar programin edukativo-sociologjik për umetin e pejgamberit a.s.

Nga edukata është se:

– E ka urdhëruar pejgamberin a.s. të tregon për të mirat dhe begatitë që ia ka dhënë Zoti, ashtu që edhe ne të tregojmë për të mirat që na ka dhënë Allahu.

E ka urdhëruar që të falënderon për mirësitë madhështore:

– për mirësinë e pejgamberisë,

– për mirësinë e Kur’anit.

Edhe ne duhet të falënderojmë për mirësinë madhështore, të asaj se jemi umeti i Muhamedit a.s., vulës së pejgamberëve, i cili është mëshirë për gjithë njerëzimin.

Trego për të mirat e Allahut, siç ke qenë i varfër e të ka pasuruar dhe tregoji të mirat të cilat t’i ka dhënë Allahu.

Zoti i madhërishëm i ka thënë pejgamberit a.s:

Falëndero për të mirat e Allahut, siç ke qenë i varfër e të ka pasuruar, dhe tregoji të mirat të cilat t’i ka dhënë Allahu.

Edhe ju vëllezër të nderuar:

– Tregoni për të mirat e Allahut,

– Tregoni për të mirën e Islamit,

– Tregoni për të mirën e shëndetit,

– Tregoni për të mirat materiale.

 Kjo, sepse nëse falënderoni Allahu ua shton të mirat. Nëse i tregoni mirësitë e Allahut, Allahu ua shton ato të mirat. Nëse angazhoheni për të treguar të mirën e Islamit, Allahu ua shton të mirat në këtë botë dhe në botën tjetër.

Zoti ynë:

– na pasuro,

– na forco në rrugë të drejtë,

 – Na bëj të kënaqemi me të mirat tua në këtë botë dhe në botën tjetër.

SURJA INSHIRAH

Zoti i Madhërishëm Kur’anin e ka zbritur për ta analizuar dhe për ta studiuar.

Zoti i Madhërishëm Kur’anin e ka zbritur ta lexojmë, ta mësojmë dhe të veprojmë me të.

Zoti i Madhërishëm Kur’anin e ka zbritur ta analizojmë, ta studiojmë dhe ta praktikojmë.

 Qëllimi kryesor i Kur’anit është analiza, studimi dhe mësimi. Zoti i madhërishëm thotë:

“(Kur’ani) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë ajetet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend.” (Sad, 28)

Ne kemi nevojë t’i studiojmë suret dhe ajetet kur’anore dhe ta analizojmë që të përfitojmë dhe ta praktikojmë.

Çdo sure e ka specifikën me të cilën specifikohet.

Si çdo sure, edhe surja Inshirah e ka specifikën e vet të cilën do ta sqarojmë.

Do të kalojmë disa çaste me suren Inshirah që të përfitojmë nga kjo sure me vlerë dhe rëndësi të madhe.

Edhe pse kjo i referohet pejgamberit a.s., njëkohësisht i referohet çdo besimtari.

Surja tregon dhembshurinë e Zotit për Muhamedin a.s dhe për çdo besimtar.

Surja tregon për lehtësimin pas çdo vështirësie.

Zoti i Madhërishëm, ashtu siç i ka thënë pejgamberit a.s., sikurse dëshiron që të të thotë ty:

A nuk ta kam zgjeruar kraharorin ty në Islam?

A ta kemi lehtësuar rrugën ty për Islam?

T’i kemi lehtësuar çështjet ashtu që të bëhet e dashur për zemrën tënde.

Ta sqarojmë rrugën e cila përfundimisht do të të sjellë lumturi.

A nuk po ndien zgjerim?

A nuk po e sheh ndriçimin në veten tënde?

A nuk po ndien kënaqësi edhe pse ke vështirësi dhe mundime?

A e di se për një vështirësi ke dy lehtësime.

Ti ke nevojë për programin e Allahut.

Edhe pse ke sinqeritet, e tërë jeta është ibadet.

Besimtarë të nderuar!

Surja tregon për përkujdesjen e Zotit për pejgamberin a.s dhe për çdo besimtar.

Allahu e ka begatuar Muhamedin a.s. me begati të shumta ku i thotë:

Elem neshrah leke sadreke

“A nuk ta zgjeruam ne gjoksin tënd?”

(El Inshirah: 1)

Fjala “zgjerim kraharori” ka dy kuptime:

1. Kuptim konkret dhe

2. Kuptim abstrakt.

1. Në kuptimin konkret fjala “sherh – zgjerim” e ka kuptimin e operacionit fizik.

Xhibrili a.s. dy herë ia ka bërë operacion zemrën pejgamberit a.s.

Herën e parë: Xhibrili a.s. ia ka bërë operacion zemrën deri sa ishte i vogël dhe

Herën e dytë: Xhibrili a.s. ia ka bërë operacion zemrën në kohën kur e ka bërë “Isranë”.

Sa i përket operacionit të parë: Deri sa ishte i vogël, kishte shkuar Xhibrili te ai, ia ka prerë gjoksin, ia ka nxjerrë zemrën, pastaj ia ka pastruar atë zemër, për ta mbrojtur nga mëkatet.

Sa i përket operacionit të dytë është operacioni para se të shkonte në Miraxhë.

2. Në kuptimin abstrakt:

Allahu ia ka zgjeruar kraharorin për pejgamberi.

Allahu ia ka zgjeruar kraharorin dhe e ka përgatitur për të pranuar shpalljen.

Allahu ia ka ndriçuar zemrën me urtësi.

Pastaj e ka pajisur me dituri, me besim, me urtësi dhe prapë e ka rivendosur në gjoksin e tij.

 Kjo ka qenë prej para shenjave të pejgamberisë, pra prej përgatitjes dhe prej përgëzimeve për pejgamberi.

Në kuptimin abstrakt edhe neve Allahu na e ka zgjeruar kraharorin në Islam për ta adhuruar, na e ka zgjerua kraharorin për të bërë vepra të mira.

Edhe neve na e ka zgjeruar kraharorin në Islam, siç thotë Zoti i Madhërishëm:

“Atë që Allahu dëshiron ta udhëzojë, ia zgjeron zemrën për (të pranuar) islamin. Atë që dëshiron ta lërë të humbur, zemrën e tij ia bën shumë të ngushtë si të ngjitej në qiell. Kështu Allahu lëshon dënimin mbi ata që nuk besojnë.” (Enam, 125).

Poashtu, Zoti i Madhërishëm thotë:

“Atij që Allahu ia ka zgjeruar kraharorin për besim islam, ai është në një dritë të sigurt prej Zotit të vet.” (Zumer, 22)

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm i ka thënë pejgamberit a.s.:

Ve vedaënaa anke vizreke-ldhii enkadaa dhahreke

“Dhe Ne hoqëm prej teje barrën tënde, E cila shtypte shpinën tënde.”

(El Inshirah: 2, 3)

Programi ynë për ty është ajo se t’i i imagjinoje gabimet dhe mëkatet, të cilat të rëndonin ty dhe për familjen tënde.

Për këtë arsye, të mundonte kjo çështje pa marrë parasysh para pejgamberisë dhe pas pejgamberisë,

e që e dyta ndryshon nga e para.

Ajo nuk përputhet me kapacitetin tënd.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm i ka thënë pejgamberit a.s.:

Ve refeanaa leke dhikreke

“Dhe Ne, ta ngritëm lartë famën tënde?”

(El Inshirah: 4)

Allahu e ka ngritur pozitën e pejgamberit a.s.

E ka ngritur vlerën e çështjes së pejgamberit a.s., si f.v.:

– E ka bërë që përmendja e pejgamberit a.s. të jetë e ngritur në këtë botë dhe në botën tjetër.

– E ka ngritur emrin e pejgamberit ashtu që e ka bë të jetë vula e pejgamberëve.

– E ka ngritur emrin e Muhamedit a.s. me zbritjen e Kur’anit te ai.

– E ka ngritur emrin e Muhamedit a.s. me detyrën e deklaratës së dy dëshmive.

– E ka ngritur emrin e Muhamedit a.s. duke e vendosur në ezan dhe ikamet.

– E ka ngritur emrin e Muhamedit a.s. në uljen e fundit të namazit.

– E ka ngritur emrin e Muhamedit a.s. në Hutben e Xhumasë, po ashtu edhe në raste tjera.

Vëllezër të nderuar!

Një ditë prej ditëve pejgamberi a.s. ka dalë i gëzuar, i lumtur.

Atë ditë me buzëqeshje thoshte: “Një vështirësi nuk ka mundësi t’i mund dy lehtësira”. Pas çdo vështirësie rezulton lehtësimi. Kjo sepse i kishin zbritur ajetet:

Fe inne meal usri jusren. Inne meal usri jusren.

“E, pa dyshim se pas vështirësisë është lehtësimi. Vërtet, pas vështirësisë vjen lehtësimi.”

(El Inshirah: 5, 6)

Idhujtarët e konsideronin pejgamberin të dobët.

Idhujtarët e konsideronin pejgamberin të varfër.

Zoti i Madhërishëm i ka treguar se ofendimet që i bëjnë ndaj teje do të rezultojnë me fitimin tënd ndaj tyre.

Edhe sot ka të tillë të cilët i konsiderojnë muslimanët të dobët.

Edhe sot umetin e Muhamedit a.s. e konsiderojnë të varfër.

Edhe sot Islamin e konsiderojnë të prapambetur.

Ky ka qenë reagim ndaj idhujtarëve të asaj kohe.

Ky është reagim ndaj ateistëve të kohës së sotme.

Ky është reagim ndaj laicistëve të kohës së sotme.

Në këto dy ajete tregohet se në çdo vështirësi rezultojnë dy lehtësime.

Në këto dy ajete, Allahu ka informuar për një specifikë të rëndësishme të mesazhit të pejgamberit a.s., e ajo specifikë është: Ekzistojnë dy lehtësime nga një vështirësi.

Kjo duhet të na jep forcë sepse kjo i jep forcë dhe e motivon muslimanin.

Kjo duhet të na jep moral të fortë se muslimani ka ardhmëri.

Kjo duhet të na jep shpresë se përfundimisht umeti i Muhamedit a.s. do të fiton ashtu siç ka fituar edhe në të kaluarën nëpër shekuj.

Ky ka qenë përgëzim për pejgamberin a.s. se Allahu do të ja ndryshon gjendjen.

– Nga gjendja e të varfrit, në gjendje të mirë ekonomike.

– Nga dobësia në forcë dhe krenari.

– Nga armiqësia e popullit ndaj tij, në gjendje të dashurisë së atij populli ndaj tij.

Kështu do të jetë edhe në të ardhmen.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Fe idhaa feragte fensab

“E kur ta kryesh (obligimin), atëherë mundohu me adhurim.”

(El Inshirah: 7)

Allahu i Madhërishëm e urdhëron pejgamberin e Tij edhe neve që të vazhdon me adhurim.

Allahu i Madhërishëm të urdhëron ty që të mos dobësohesh, që të mos demoralizohesh, por të vazhdosh me adhurim.

Allahu i Madhërishëm e urdhëron pejgamberin e Tij edhe me angazhim, dhe me punë të mira të devotshmërisë.

Allahu i Madhërishëm na urdhëron edhe neve me angazhim, dhe me punë të mira.

I ka thënë pejgamberit a.s.: Atëherë kur ta përfundon një punë të pejgamberisë dhe të adhurimit, atëherë të angazhohet me veprimtari tjetër.

Që të vazhdon me atë që është urdhëruar dhe të mos ndalet (të mos pushon).

O pejgamber, kur ta përfundosh kumtimin e thirrjes, angazhoje veten me adhurim, me lutje dhe kërko (lutu) plotësimin e nevojave tua.

O pejgamber, kur ta përfundosh xhihadin, angazhoje veten me adhurim dhe kërko plotësimin e nevojave tua.

O pejgamber, kur ta përfundosh adhurimin, angazhoje veten me lutje dhe lutu plotësimin e nevojave tua.

Kjo vlen edhe për ju Vëllezër të nderuar!

Kur ta kryeni një obligim, vazhdoni me obligimin apo me një punë vullnetare tjetër.

Kur ta kryeni një punë vullnetare vazhdojeni me një punë vullnetare tjetër.

Angazhohuni, përpiquni, mundohuni!

Përfundim

Në fund të sures Inshirah, Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve ilaa Rabbike fergab.

“Dhe, vetëm te Zoti yt përqendroje synimin!”

(El Inshirah: 8)

Zoti i Madhërishëm kur e ka zbritur këtë ajet për pejgamberin a.s. rrjedhimisht të ka thënë edhe ty: Për çdo veprim bëje nijet vetëm për kënaqësi të Zotit.

Zoti i Madhërishëm kur e ka zbritur këtë formulë, këtë parimpër pejgamberin a.s., rrjedhimisht na ka thënë edhe neve: Për çdo veprim ta bëjmë nijet vetëm për kënaqësi të Zotit.

Pas çdo vepre lutu për plotësimin e nevojave tua.

Dëshiro vetëm kënaqësinë e Zotit.

Gjithmonë duhet vazhduar me vepra të mira.

Gjithmonë duhet angazhuar në devotshmëri.

Kohën duhet shfrytëzuar gjithmonë që të përfitohet prej saj.

Kur të mbarosh nga punët fetare dhe të kësaj bote, atëherë drejtoju Allahut të Madhërishëm, kërko kënaqësinë e Zotit.

Kur të mbarosh nga punët e kësaj bote, drejtoju Allahut të Madhërishëm, kërko kënaqësinë e Zotit.

Kur të mbarosh nga punët fetare, lutju Atij që të shpëtosh nga xhehenemi dhe të fitosh xhenetin.

Mos kërko shpërblime për veprat tua te askush tjetër përpos tek Allahu.

Vetëm tek Ai drejtoju.

Vetëm Atij lutju, dhe

Vetëm tek Ai mbështetu.

Ky është urdhër se duhet mbështetur vetëm tek Allahu.

Ky është urdhër se duhet lutur vetëm Atij dhe askujt tjetër.

Këto urdhëresa janë urdhëresa se duhet vazhduar pandërprerë në adhurime.

Këto urdhëresa janë urdhëresa se duhet lutur Allahun vazhdimisht dhe pandërprerë.

Këto urdhëresa janë urdhëresa se duhet mbështetur vetëm te Zoti i Madhërishëm.

Këto urdhëresa duhet të na brumosin mendjen se adhurimi bëhet vetëm për Allah.

Këto urdhëresa bënë që njeriu gjithmonë t’i lutet Allahut me gjuhën e tij.

Këto urdhëresa bëjnë se duhet me zemër dhe në mendje ta kemi Allahun,.

Ta adhurojmë Allahun me vepra.

Ajeti në fjalë e ka edukuar pejgamberin a.s. për t’u bërë model për gjeneratat e ardhshme andaj,

Ne duhet të edukohemi dhe të bëhemi shembull i mirë për gjeneratat e ardhshme.

SURETU TINË

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin ta lexojmë dhe të veprojmë me të. Ta analizojmë dhe ta studiojmë. Ta studiojmë dhe ta praktikojmë.

Do të jetojmë disa çaste nën freskinë e sures Tinë.

Në sure Tinë kemi përfitime dhe dobi të shumta.

Në suretu Tinë kemi mësime të shumta.

Zoti i madhërishëm thotë:

Vet-Tiini Vez-Zejtuni

“Betohem në Fikun. Betohem edhe në ullirin.”

(Et-Tinë, 1)

Allahu është betuar në Fikun e mirë të cilën e konsumojnë njerëzit.

Betimi në fikun tregon për vlerën dhe rëndësinë e çështjes së tij.

Pejgamberit i është dhënë një fik dhe e ka ngrënë, pastaj ka thënë:

“Po të thosha se ndonjë ushqim ka zbritur prej xheneti, do të thosha për këtë. Kjo nga shkaku se frytet e xhenetit nuk kanë kocka, andaj konsumoje fikhun, kjo nga shkaku se e shuan urinë dhe i bënë trupit.”

Është betuar në Fikun se gjethet e fikut e kanë mbuluar Ademin a.s. në xhenet.

Allahu është betuar edhe në ullirin të cilin e konsumojmë.

Betimi në ullirin tregon për vlerën dhe rëndësinë e çështjes së tij.

Është betuar edhe në ullirin, nga i cili pasi të shtrydhet prodhohet vaji i ullirit.

Me një fjalë, është betuar në vendet e tyre.

Trungu i Turi Sinasë ka për qëllim ullirin, kjo në ajetin në vijim:

“Dhe (krijuam) trupa drurësh që mbijnë në kodrën Sina, e që japin vajra dhe mëlmesa për ngrënësit”. (Muëminune, 20)

Gjethet e fikut e kanë mbuluar Ademin a.s. atëherë kur u zbulua vendturpi i tyre dhe filluan të mbulojnë atë (duke vënë gjeth mbi gjeth) nga gjethet e (pemëve të) Xhenetit (shih: Earafë, 22).

Gjethet e fikut dhe të ullirit janë të bekuara

Gjethet e ullirit janë të bekuara, e që ndizet, siç e lexojmë në ajetin:

“prej (vajit të) një druri të bekuar, prej ullirit.” (Nurë, 35).

Ulliri shfrytëzohet për vaj, pastaj shfrytëzohen edhe gjethet e tij, pastaj edhe druri i tij, e kështu me radhë.

Pejgamberi a.s. ka thënë:  

“Hani frytet e ullirit dhe parfumohuni me të se është i bekuar”.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm është betuar edhe Kodrën e Sinasë edhe në Mekën e bekuar, siç është si në vijim:

Ve Tuuri Siniine. Ve haadhel beledel Emiini.

“Betohem në Turi Sinain, Betohem në këtë qytet të sigurt.”

(Et-Tinë: 2, 3)

Është betuar në kodrën e Turit në të cilën Allahu ka folur me Musain a.s., në vendet e Shamit. Ajo kodër është kodra e Sinait.

Kodra e Sinait është kodra në të cilin Zoti ka folur me Musain a.s.

Turi Sina është kodra e bekuar, siç tregon Zoti:

“Pa të meta është Lartmadhëria e Atij që robin e Vet e kaloi në një pjesë të natës prej Mesxhidi Haramit (prej Qabes) gjer në Mesxhidi Aksa (Bejti Mukaddes), rrethinën e të cilës Ne e kemi bekuar.” (Isra, 1)

Poashtu,

Është betuar në qytetin e sigurt, e ai qytet është Mekeja fisnike, nga shkaku se është e sigurt dhe do të jetë e sigurt, siç thotë Allahu i Madhërishëm:

“Kush hynë në të (në Mekë) është i siguruar (siguroje)”. (Ali Imran, 97).

Meka është vendi më fisnik tek Allahu i Madhërishëm.

Besimtarë të nderuar!

Allahu i Madhërishëm kur betohet në diçka, betohet për të treguar rëndësinë e saj.

Allahu i Madhërishëm kur betohet në diçka, betohet për të treguar vlerën e saj.

Betimi i Allahut të Madhërishëm nuk nënkupton që edhe njeriu lejohet të betohet në to, sepse njeriut nuk i lejohet të betohet në asgjë tjetër pos Allahut.

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Ai që ka nevojë të betohet, le të betohet në Allahun ose le të heshtë.”

Në këtë rast:

Betuesi është Allahu.

Mjeti i betimit është parafjala “V”.

Të betuarat janë katër elemente, rrjedhimisht në këto tre vende, nga shkaku se në këto vende ka zbritur shpallja te pejgamberët të cilët janë ajka e pejgamberëve.

– Është betuar në vendin e Isait a.s., i cili ka qenë vendi i Fikut dhe i Ullirit.

– Është betuar në vendin e Musait a.s., e ajo është kodra Turi Sina.

– Është betuar në Mekën, i cili është vendi i Muhamedit a.s.

Betimi në to tërheqë vërejtjen për vlerën e çështjeve të tyre.

Shkaku i betimi është se: Njeriu mund të dështojë dhe të pësojë humbje.

Pas betimit në diç pason përgjigjja se pse është betuar. Kështu pra, është betuar në vendet dhe elementet e përmendura për të treguar se njeriu është krijuar në formën dhe konstruktin më të bukur, siç thotë:

Lekad haleknal insaane fii ehseni tekviimin

“Ne e kemi krijuar njeriun në pamjen më të bukur.”

(Et-Tinë: 4)

Allahu e ka krijuar njeriun në konstruktin më të mirë.

E ka formësuar në formën më të bukur.

E ka dizajnuar në strukturë të përsosur.

Bukuri të trupit, përbërje dhe strukturë të mrekullueshme.

Njeriu dallohet me logjikë dhe me të medituar.

Programon dhe posedon urtësi, përpos kësaj ka qëndrueshmëri.

Të gjitha këto tregojnë formën e mirë dhe të qëndrueshme.

Zoti e ka krijuar njeriun të ditur, e ka krijuar të aftë për të menduar, për të planifikuar, vizionar, për të dëgjuar, për të parë, siç ka thënë Zoti i madhërishëm:

“Ne e krijuam prej një uji të bashkëdyzuar për ta sprovuar atë, andaj i kemi dhënë dëgjimin dhe shikimin.” (Insan, 1)

Allahu e ka bërë njeriun me konstruktin më të mirin dhe nuk ka të bëjë vetëm me bukurinë e pamjes së jashtme.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Thumme Redednaahu esfele saafiliine

“Pastaj e kemi kthyer atë në shkallën më të ultë.”

(Et-Tinë: 5)

Në këtë rast shkalla më e ulët është xhehenemi, që do të thotë se: Pas bukurisë shkon dhe digjet në zjarr, i cili është shkalla më e poshtme.

Pas këtij konstrukti shkon në xhehenem, i cili është shkalla më e poshtme.

Zoti i Madhërishëm thotë:

“Ne e udhëzuam atë në rrugë të drejtë, e ai do të jetë: mirënjohës ose përbuzës. Ne për jobesimtarët kemi përgatitur zinxhirë, pranga e zjarr.” (Insan, 2)

Kjo poqëse nuk e dëgjon Allahun dhe nuk i pason pejgamberët.

Bukuria në trupin e njeriut është element që Allahu e ka parapa në njeriun për të cilën begati duhet falënderuar Zotin.

Në bazë të kësaj begatie duhet kryer detyrat me përkushtim.

Në bazë të kësaj begatie duhet lutur Allahun dhe duhet zbatuar urdhrat e Tij.

Mirëpo, njerëzit, këto begati, siç janë: shikimi, dëgjimi dhe mendja, nuk i përdorin për atë për çka janë krijuar, por veprojnë vepra degjeneruese deri sa të bëhen banorë të xhehenemit.

Ata për shkak të devijimit bëhen më të poshtëruarit.

Ata për shkak të mospërdorimit të mjeteve për çështjen e duhur, siç janë dëgjimi, shikimi dhe mendja, do të mbeten më të poshtëruarit në zjarr të xhehenemit.

Vëllezër të nderuar!

Zoti bën përjashtim për besimtarët të cilët bëjnë vepra të mira.

Il-lel-ledhiine aamenuu ve amilus saalihaati felehum exhrun gajru memnuunin

“Përpos atyre të cilët besojnë. Besimtarët kanë shpërblime të mëdha.”

(Et-Tinë: 6)

 Edhe pse një pjesë e njerëzve përfundojnë në xhehenem, pjesa tjetër të cilët veprojnë punë të mira, shpërblehen me xhenet.

Ata që besojnë dhe në bazë të mundësive veprojnë vepra të mira, shpëtojnë nga zjarri i cili është më i poshtëri i të gjitha poshtërsive.

E, ai shpërblim është xheneti.

Ata që besojnë dhe në bazë të mundësive veprojnë vepra të mira, dhe shpëtojnë nga poshtërsia e të gjitha poshtërsive.

Allahu i shpërblen me shpërblim të përgjithmonshëm dhe të pandërprerë.

Ndonjëherë njeriu kthehet në fazën më të vjetër.

Ndonjëherë njeriu kthehet në moshën e shtyrë të tretë të pleqërisë, ku i dominon harresa dhe për shkak të pleqërisë nuk ndien dhe nuk kupton asgjë. Në atë moshë mund t’i paraqitet frika, por për shkak se ka qenë besimtar i devotshëm, Allahu e arsyeton dhe e shpërblen për veprat e kaluara, para se të bëhej harrestar para sëmundjes së sklerozës.

Allahu i shpërblen edhe ata të cilët për shkak të durimit të tyre gjatë sprovës së pleqërisë, dhe shtyrjes në moshën e tretë të pleqërisë, dhe të angazhimit të kryerjes së obligimeve në bazë të mundësive.

Pra, ata edhe pse kthehen në moshë të shtyrë sikurse të tjerët, ata kanë shpërblim të madh dhe të përgjithmonshëm për veprat e tyre. Ata edhe pse e ndërprenë adhurimin për shkak të dobësisë, paaftësisë dhe pleqërisë, Allahu i shpërblen për sprovën që përjetojnë.

Vëllezër të nderuar!

Pas faktimit me fakte për ringjallje, askush nuk duhet ta mohojë Ditën e gjykimit, në të cilën ditë do të vendoset peshorja e drejtësisë dhe do të bëhet gjykimi i drejtë.

Allahu e qorton pabesimtarin për përgënjeshtrimin e Ditës së gjykimit.

Allahu e qorton ateistin, i cili nuk beson në llogaridhënie pas ringjalljes, ku thotë:

Fe maa jukedh-dhibuke beadu bid-diini

“E pas gjithë kësaj, ç’të shtyri të përgënjeshtrosh Ditën e shpërblimit (përgjegjësisë)?”

(Et-Tinë: 7)

Çka i shtyri që ta përgënjeshtrojnë shpagimin në botën tjetër e t’i përshkruajnë ortak?

Çka i shtyri që ta përgënjeshtrojnë shpagimin në botën tjetër?

Çka i shtyri që të përgënjeshtrojnë e të pretendojnë se nuk ka ringjallje, pas të gjitha argumenteve?

E ke kuptuar se Allahu i Madhërishëm të ka formuar në formën më të bukur dhe se për shkak të devijimit të ka kthyer në xhehenemin e poshtër, atëherë çka të shtyri të përgënjeshtrosh ringjalljen.

E ke kuptuar se Allahu i Madhërishëm të ka formuar në formën më të bukur dhe se për shkak të devijimit të ka kthyer në vendin më të poshtër atëherë, çka të shtyri të përgënjeshtrosh gjykimin dhe shpagimin.

E ke ditur zanafillën dhe e ke ditur se Ai i Cili ka mundësi të të krijojë, ka mundësi të të rikrijojë gjithashtu.

Çka është ajo që të shtyri të përgënjeshtrosh rikthimin përderisa këto i ke ditur.

Përfundim

Allahu i Madhërishëm rikonfirmon ringjalljen dhe gjykimin e shpagimin, ku thotë:

Elejsell-Llahu bi ehkemil haakimiine.

“Po a nuk është Allahu Gjykatësi më i mirë.”

(Et-Tinë: 8)

Allahu gjykon drejtë.

Allahu i barazon çështjet.

Nuk i bën padrejtësi askujt.

Prej drejtësisë së Tij është se ka vendosur gjykimin e Ditës së gjykimit.

Prej drejtësisë së Tij është se i kthehet e drejta të dëmtuarit nga dëmtuesi.

Prej drejtësisë së Tij është se në njërën anë e shpërblen të drejtin, në anën tjetër e dënon të padrejtin dhe të devijuarin.

Prej drejtësisë së Tij është se në njërën anë e shpërblen besimtarin, në anën tjetër e dënon pabesimtarin.

Është e vërtetë se Allahu është i drejtë për të gjitha krijesat.

Është e pakontestueshme se Allahu është Gjykatësi më i mirë. Zoti i Madhërishëm ka thënë:

“Në Ditën e gjykimit Ne do të vëmë peshoja të drejta, e askujt nuk i bëhet e padrejtë asgjë, edhe nëse është (vepra) sa peshoja e një kokrre të melit Ne do ta sjellim atë. E mjafton që Ne jemi llogaritës.” (Enbija, 47)

SURETU ALEK

HUTBEJA E PARË

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin për ta analizuar dhe për ta studiuar, ta lexojmë, ta mësojmë dhe të veprojmë.

Qëllimi kryesor i Kur’anit është analiza, studimi dhe mësimi. Zoti i madhërishëm thotë:

“(Kur’ani) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë ajetet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend.” (Sad, 28)

Ne kemi nevojë t’i studiojmë suret dhe ajetet Kur’anore dhe t’i analizojmë, që të përfitojmë dhe ta praktikojmë.

Çdo sure e ka specifikën me të cilën specifikohet.

Si çdo sure edhe surja Alek e ka specifikën e vet, të cilën do ta sqarojmë.

Do të kalojmë disa momente të freskëta me suren Alek, që të përfitojmë nga kjo sure e rëndësishme.

Sureja Alek është sure e leximit dhe e shkrimit.

Zoti i Madhërishëm e fillon suren njëherit edhe shpalljen me:

Ikreë bismi Rabbikel-ledhii haleka

“Lexo me emrin e Zotit tënd, i cili krijoi.”

(El-Alek: 1)

Është e para e cila ka zbritur prej librit të Allahut të Madhërishëm. Ka zbritur në fillim të shpalljes në shpellën Hira.

Surja në fjalë përmban çështjen se leximi është çelësi i diturisë.

Sqaron se Allahu është Krijuesi i njeriut dhe sqaron disa dukuri të fuqisë absolute të Allahut.

Fillo të lexosh me emrin e Zotit tënd, ose duke u mbështetur në emrin e Zotit tënd, i Cili ka krijuar çdo gjë.

Zoti i Madhërishëm e ka përdorë mënyrën: “Me emrin e Zotit tënd” dhe nuk ka thënë: “Me emrin e Allahut”. Kjo nga shkaku se fjala “Rab” ka kuptimin e Edukuesit dhe të Atij i Cili sjellë mirësi. Kjo bie në harmoni me urdhrin për adhurim.

Allahu i Madhërishëm e ka ndërlidhë emrin e Tij me emrin e pejgamberit a.s. ku thotë: “Me emrin e Zotit tënd” për të treguar se dobia e adhurimit i shkon pejgamberit a.s., e nuk i shkon Allahut.

Zoti i Madhërishëm thotë: “Me emrin e Zotit tënd”. Kjo për të treguar se dobia e adhurimit shkon te ti, përfitimi i leximit shkon te ju dhe nuk i shkon Allahut. Shpërblimi për adhurim nuk shkon tek Allahu, por Allahu të shpërblen për adhurimin tënd ndaj Tij.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Halekal insaane min alekin

“Krijoi njeriun prej gjakut të ngjizur.

(Alek: 2)

E ka krijuar njeriun që të shtohet dhe të zhvillohet.

E ka krijuar njeriun që të trashëgohet nga një pikë e gjakut të ngjizur.

“Alek” është një fazë prej fazave të krijimit të njeriut, ashtu që fillon nga lëngu, pastaj ai lëng shndërrohet në gjak të ngjizur, e pastaj bëhet copë mishi.

Xhibrili kërkonte prej pejgamberit a.s. leximin ku i thoshte: “Lexo”.

Pejgamberi a.s. i thoshte: “Nuk di të lexoj”.

Me fjalë tjera, pejgamberi a.s. i ka thënë se nuk e ka mësuar të lexuarit.

Por Zoti i madhërishëm vazhdon dhe thotë:

Ikreë ve Rabbukel Ekremu

“Lexo se Zoti yt është më Fisniku”.

(Alek: 3)

Zoti na tregon se e ka hequr (larguar) pengesën apo arsyetimin me të cilin arsyetohej te Xhibrili a.s.

Zbato urdhrin dhe lexo, kjo nga shkaku se Zoti yt është Ai i Cili të ka urdhëruar të lexosh, Ai i Cili është më Fisniku i të gjithë fisnikëve.

Prej fisnikërisë së Tij: Të ka mundësuar të lexosh edhe pse ti je analfabet.

Kur i ka thënë Muhamedit a.s. lexo, në të njëjtën kohë të ka thënë edhe ty lexo.

Nëse nuk di të lexosh, atëherë mësoje leximin.

Kur i ka thënë Muhamedit a.s. lexo, në të njëjtën kohë edhe neve na ka thënë të lexojmë.

Nëse nuk dimë të lexojmë, atëherë duhet të mësojmë të lexojmë.

Nuk duhet të thuhet se jam i vjetër dhe më nuk më nevojitet leximi, përkundrazi diturinë duhet kërkuar deri në frymën e fundit të jetës.

Leximin e Kur’anit duhet filluar ta mësojmë edhe prej moshës 40 vjeçare, edhe prej moshës 50 vjeçare, e kështu me radhë.

Umeti i Muhamedit a.s. nuk lejohet të jetë umet analfabet. Duhet ta mësojë Kur’anin dhe shkencat natyrore, duhet ta mësojë Kur’anin dhe shkencat shoqërore.

Shikoje se si e ka përsëritë fjalën “Lexo”!? Allahu i Madhërishëm e ka përsëritur fjalën “lexo” për ta rikonfirmuar, dhe se leximi realizohet me përsëritje dhe me ripërsëritje. Me të drejtë është thënë se “përtëritja është mbret i diturisë!

Ndërlidhe teorinë me praktikën.

Ndërlidhe fjalën me veprën,

Ndërlidhe mësimin me praktikimin e atij mësimi.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

El-ledhii al-leme bil kalemi

“Ai i Cili ia ka mësuar njeriut (përdorimin) lapsin.”

(El-Aleke: 4)

T’i ka mësuar parimet e pejgamberisë, kur nuk ke ditur të lexoje.

T’i ka mësuar parimet e pejgamberisë, kur nuk ke ditur të shkruaje.

Allahu ka bërë krahasimin në mes të “të shkruarit” dhe urdhrit për “të lexuar”.

Të “shkruarit” është begati e madhe e Allahut të Madhërishëm.

Të “shkruarit” është mjet ndërmjetësues për të kuptuarit në mes njerëzve, sikurse të shprehurit me gojë.

Po të mos ekzistonte shkrimi, do të zhdukeshin shkencat.

Po të mos ekzistonte shkrimi, nuk do të mbeteshin gjurmë nga arkivat e dispozitave të Sheriatit.

Po të mos ekzistonte shkrimi, nuk do të përmirësoheshin kushtet e jetesës.

Po të mos ekzistonte shkrimi, nuk do të ishte sistemi i jetës stabil.

Po të mos ekzistonte shkrimi, popujt dhe qytetërimet nuk do të mund të përfitonin nga njohuritë dhe nga kulturat e popujve tjerë të mëhershëm.

Po të mos ekzistonte shkrimi, nuk do të dihej për historitë e popujve të lashtë dhe nuk do të mund të programohej e ardhmja njerëzve dhe kultura e popujve të ndryshëm.

Çështjen e parë të cilën e ka krijuar Zoti është lapsi, pastaj i ka thënë: Shkruaj caktimin e çdo gjëje deri në Ditën e gjykimit.

 

Përfundim

Kur Zoti i Madhërishëm thotë:

Al-lemel insaane maa lem jealem

“Ia ka mësuar njeriut atë që nuk e ka ditur”.

(El-Alek: 5)

Na tregon për mirësinë e Tij dhe begatitë e shumta të Tij.

Allahu nëpërmjet lapsit ia ka mësuar shumë çështje të cilat nuk i ka ditur më parë.

Allahu nëpërmjet lapsit ia ka mësuar shumë njohuri të cilat nuk i ka ditur më parë.

Allahu nëpërmjet të shkruarit ia ka mësuar shumë çështje të cilat nuk i ka ditur më parë.

Allahu nëpërmjet të shkruarit ia ka mësuar shumë njohuri të cilat nuk i ka ditur më parë.

Allahu nëpërmjet mjeteve elektronike e të ngjashme ia ka mësuar shumë çështje dhe shumë njohuri të cilat nuk i ka ditur më parë.

“Allahu ju nxori nga barqet e nënave tuaja (si foshnje) që nuk dinit asgjë. Ju pajisi me (shqisa për) të dëgjuar, me të parë dhe me zemër, ashtu që të jeni falënderues.” (Nahl, 78)

Zoti ynë,

Na pajis me dituri të dobishme.

Na furnizo me furnizim të begatshëm.

Na i prano veprat.

SURETU ALEK II

HUTBEJA E DYTË

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin ta lexojmë dhe të veprojmë me të. Ta analizojmë dhe ta studiojmë. Ta studiojmë dhe ta praktikojmë.

Njeriu me injorancën e tij, kur e sheh veten të pasur, e tepron dhe largohet nga rruga e drejtë dhe harron se një ditë do të kthehet te Zoti.

Njeriu me injorancën e tij, kur e sheh veten me pozitë, e tepron dhe largohet nga rruga e drejtë dhe harron se një ditë do të kthehet te Zoti.

Njeriu me injorancën e tij, kur e sheh veten me famë, e tepron dhe largohet nga rruga e drejtë dhe harron se një ditë do të kthehet te Zoti.

Shembull tipik i të gjithëve kohëve është Ebu Xhehli, i cili ka thënë:

“A është Muhamedi më kryesori në mesin tuaj.”

I është thënë: Po.

Thotë: “Edhe më i mirë se “Lati” dhe “Uza”!!

E, atëherë kur do ta shoh, do ta shkeli në qafë, e pastaj do ta tërheqë zvarrë me fytyrë për toke”.

Edhe sot ka të atillë të cilët i urrejnë falësit e namazit.

Edhe sot ka të atillë të cilët mundohen t’i pengojnë falësit e namazit në forma të ndryshme.

Atëherë ka zbritur ajeti:

Kel-laa innel insaane le jetgaa en reaahustagnaa

“Jo, është e vërtetë se ai i kalon kufijtë, për shkak se e ndien veten të pavarur.”

(El-Alek: 6, 7)

Allahu reagon ndaj Ebu Xhehlit, i cili është bërë arrogant pse ka qenë i pasur.

Allahu reagon ndaj çdonjërit, i cili bëhet arrogant vetëm pse është i pasur.

I qorton ateistët kryeneç, te të cilët, ateizmi është shkaktari kryesor i kryelartësisë së tyre.

I qorton laicistët kryeneç, te të cilët, pozita është shkaktari kryesor i kryelartësisë së tyre.

Pastaj ata të cilët e ndjejnë veten të pavarur nga Zoti, e pengojnë të mirën e Islamit.

Ata nuk vetmjaftohen me ateizmin e tyre, por pengojnë faljen e namazit.

Besimtarë të nderuar!

Pastaj Zoti i Madhërishëm thotë:

Inne ilaa rabbikeruxh’aa

“Po, kthimi është vetëm te Zoti yt.”

(El-Alek: 8)

Allahu Famëlartë thotë: Përfundimi i çdo njeriu është vetëm tek Allahu dhe te askush tjetër.

Njerëzit do të ringjallen dhe do të tubohen te Zoti në Ditën e gjykimit.

Atëherë secili do të jep llogari për pasurinë e tij, nga e ka fituar dhe si e ka shpenzuar.

Ajeti:“Po, kthimi është vetëm te Zoti yt.” (El-Alek: 8) i referohet çdo arrogantit, për ta kërcënuar  se ku përfundon ai.

Ky ajet i referohet çdo ateistittit, për ta paralajmëruar se ku përfundon ai.

Vëllezër të nderuar!

Deri sa pejgamberi a.s. ishte duke u falë, shkon Ebu Xhehli për ta penguar.

Për këtë arsye kanë zbritur ajetet:

Ereejtel ledhii jenhaa abden idhaa sal-laa

“A më tregon atë që pengon, një rob kur ai falet?”

(El-Alek: 9, 10)

Më trego për gjendjen e këtij arroganti vetmashtrues.

Më trego për gjendjen e Ebu Xhehlit, se si thotë se do ta pengon robin – Muhamedin a.s. – për ta falë namazin.

Më trego për gjendjen e të ngjashmëve me Ebu Xhehlin, se si thonë se do ta pengojnë robin për ta adhuruar Allahun.

Më trego për gjendjen e ateistëve të cilët angazhohen për t’i kthyer besimtarët në ateizëm, e për t’u larguar nga adhurimi në Krijuesin furnizues.

Arroganca është veti e shëmtuar, e prej arrogancës është edhe pengimi i faljes së namazit, si dhe pengesat tjera.

Vëllezër të nderuar!

Njeriu, po të këshillonte për mirë, për devotshmëri, do të fitonte shpërblim të madh. Zoti i madhërishëm thotë:

Ereejte in kaane alel hudaa ev emere bit tekvaa

“Ç’mendon kur ai (robi) është në rrugë të drejtë? Ose ai (rob) urdhëroi për sinqeritet.”

(El-Alek: 11, 12)

Edhe pse, po të këshillonte për devotshmëri, ai do të fitonte shpërblim të madh.

Edhe pse, po të këshillonte për mirësi, ai do të fitonte xhenetin.

Më trego gjendjen e atij arroganti: A po shkon në rrugë të drejtë dhe në rrugën e adhurimit të Allahut apo po urdhëron në adhurimin e idhujve, siç ka krijuar bindje?

Më trego gjendjen e atij arroganti: A po e urdhëron tjetrin për devotshmëri apo po urdhëron në ateizëm, siç është vet ai?

Ai, jo vetëm se nuk është në rrugë të drejtë, por edhe të tjerët i largon nga rruga e drejtë.

Çka mendon, po të udhëzonte në rrugë të drejtë, e që më pastaj edhe të tjerët t’i udhëzonte në rrugë të drejtë?

Besimtarë të nderuar!

Pastaj, Zoti i Madhërishëm thotë:

Ereejte in kedh dheebe ve tevel-laa elem jealem bi ennell-Llaahe jeraa

“A më tregon nëse ai përgënjeshtron dhe zmbrapset (nga besimi)? A nuk e di ai se Allahu e sheh?”

(El-Alek: 13, 14)

Sa i përket këtij arroganti, Allahu e sheh atë.

Allahu i dëgjon fjalët e arrogantit.

Allahu e di gjendjen e ateistit dhe të laicistit, komunistit e kështu me radhë.

Ah, sikur ta dinin se Allahu sheh çdo gjë dhe çdo gjë monitorohet prej Tij.

Allahu e di të dukshmen dhe të padukshmen, dhe secilin e paguan në bazë të veprave.

Allahu të mirën e shpërblen me të mirë, të keqen e dënon me të keqe.

O njeri, ti i ke tejkaluar kufijtë e arrogancës dhe nga shkaku se e llogaritë veten të pavarur.

O njeri, ti po i mohon begatitë e Allahut, nga shkaku se e llogaritë veten të fuqishëm.

O njeri, ti i ke tejkaluar kufijtë e kriminalitetit, nga shkaku se e llogaritë veten të pavarur.

Poqëse pabesimtarët dhe të ngjashmit me ta nuk i japin fund pabesimit dhe devijimit, Allahu do t’i dënon me dënim të ashpër.

Vëllezër të nderuar!

Pastaj Zoti i Madhërishëm thotë:

Kel-laa lein lem jentehi le nesfeannaasijeti naasijetin kaadhibetin

“Jo, Jo! Nëse nuk tërhiqet, vërtet do ta kapim për flokësh mbi ballin. Floku rrenacak, mëkatar.”

(El-Alek: 15, 16)

Në këto ajete, Allahu i adresohet pejgamberit a.s.:

Më trego për situatën e atij arroganti.

Më trego për situatën e Ebu Xhehlit, i cili i përgënjeshtron argumentet e përsosura të monoteizmit.

Më trego për situatën e ateistëve, të cilët përgënjeshtrojnë argumentet e fuqisë absolute të Zotit.

Më trego për situatën e laicistëve të cilët e refuzojnë ftesën tënde për të besuar në Zotin Një.

Nëse nuk ndalet nga ai mllef, le të thërret mediet për ta mbështetur.

Nëse nuk ndalet nga ajo urrejtje, le ta thërrasim publikun dhe popullin e tij për t’i përkrahur.

Nëse nuk ndalet nga ai veprim, le të i thërret bashkëveprimtarët e familjen e tij për t’i ndihmuar.

Për Zotin, nëse nuk heq dorë nga maltretimet dhe nëse nuk heq dorë nga kokëfortësia e tij, do ta kapim për balluke.

Për flokët para koke të cilat lëshohen për balli, e kështu do ta tërheqim zvarrë për në xhehenem.

Vëllezër të nderuar!

Pejgamberi a.s. ishte duke u falë.

Shkon Ebu Xhehli i cili ishte i pari Mekës dhe i thotë:

“A nuk ta kam ndaluar këtë”, me fjalë tjera i bërtiste pejgamberit a.s.

Pastaj , Ebu Xhehli i ka thënë pejgamberit a.s: “Ti e di se nëse bëj thirrje, do të mbushet vendi me të tjerë si unë!”.

Për këtë arsye ka zbritur:

Feljed’u naadijetene

“Le të thërret të vetët për bashkëveprim”.

(El-Alek, 17)

Pastaj vazhdojnë ajetet:

Se ned’uz-zebanijeten

“Ne do t’i thërrasim zebanitë.”

(El-Alek, 18)

“Zebanijet” janë melaqet e ashpra të xhehenemit, për t’i hedhur banorët e xhehenemit në xhehenem.

Përfundim

Zoti i madhërishëm i ka thënë pejgamberit a.s.:

“Jo, Jo! Ti mos iu bind atij, vazhdo me sexhde dhe afroju Zotit me të.” (El-Alek: 19)

O pejgamber, kujdes, mos i dëgjo dhe ta lësh namazin.

Kur i adresohet pejgamberit a.s., ju adresohet edhe juve, mos i dëgjoni të tjerët, por bëjini sexhde, faleni namazin.

O besimtarë, kujdes, mos i dëgjoni të tjerët e të largoheni nga namazi.

Mos i dëgjoni të tjerët, e të largoheni nga adhurimi dhe nga Allahu.

Mos i dëgjoni të tjerët, e të mos bëheni e devotshëm.

Për ata Zoti i Madhërishëm thotë:

Kel-laa, Laa tutiëhu vesxhud vekterib

“Kurrsesi, ti mos iu nënshtro atij, por bënë sexhde dhe afroju Zotit tënd!”

(El-Alek, 19)

Kjo është krenari për ju.

Vazhdoni me devotshmëri ndaj Allahut.

Kjo është mbrojtje, siguri dhe garanci për ju.

Sexhdeja, obligimet dhe të gjitha veprat vullnetare të afrojnë te Zoti dhe e kënaqin Zotin ndërsa veprat e këqija largojnë nga Zoti.

SURETU KADËR

Sureja e Natës së kadrit:

“Ne e zbritëm atë (Kur’anin) në natën e Kadrit.

Nata e Kadrit është më e rëndësishme se një mijë muaj!

Me lejen e Zotit të tyre në (atë natë) të zbresin engjëj dhe shpirti (Xhibrili) për secilën çështje.

Ajo (që përcakton Zoti) është paqe deri në agim të mëngjesit.” (El-Kadr: 1-5)

Lejletul Kadr: është nata të cilën Allahu i Madhërishëm e ka destinuar për vlerë të madhe.

Zoti i madhërishëm:

– Nga të gjithë melekët, e ka specifikuar Xhibrilin.

– Nga të gjitha kodrat, e ka specifikuar kodrën e Arafatit.

– Nga të gjitha vendet, e ka specifikuar Mekën.

– Nga të gjitha xhamitë, e ka specifikuar Qabën.

– Nga të gjithë pejgamberët, e ka specifikuar Muhamedin a.s.

– Nga të gjitha librat qiellore, e ka specifikuar Kur’anin.

– Nga të gjithë muajt, e ka specifikuar muajin Ramazan.

– Nga të gjitha ditët, dhjetë ditët e Dhul Hixhes.

– Nga të gjitha ditët, e ka specifikuar ditën e Arafatit.

– Nga të gjitha netët, dhjetë netët e fundit të Ramazanit.

– Nga të gjitha netët, e ka specifikuar Natën e Kadrit.

– Nga të gjitha krijesat, i ka specifikuar njerëzit.

– Nga të gjithë njerëzit, na ka dalluar neve, ashtuqë edhe ne ta përjetojmë natën e Kadrit, e cila është më e vlefshme se e gjithë jeta e një njeriu. Me fjalë tjera, Nata e Kadrit është më e vlefshme se 1000 muaj.

Vlerat e kësaj nate janë të shumta, e prej tyre:

– Në këtë natë ka zbritur Kur’ani.

– Kjo natë është më e vlefshme se e gjithë jeta.

– Në këtë natë zbresin melaqet, e në mesin e tyre edhe Xhibrili.

– Në këtë natë përcaktohet siguria dhe paqja.

Këto vlera do t’i sqarojmë në vijim nëpërmjet ajeteve Kur’anore.

Vëllezër të nderuar!

Për të treguar vlerën e kësaj nate, Zoti i Madhërishëm e ka zbritur një sure të plotë, e cila quhet Suretu Kadr, e cila është si në vijim:

Innaa enzelnaahu fii lejletil Kadri

“Ne e zbritëm atë (Kur’anin) në natën e Kadrit.”

(El-Kadër: 1)

Natës së Kadrit i është rritur vlera nga shkaku se ajo përmban ngjarjen më të rëndësishme të Zotit në historinë njerëzore. E, ajo ngjarje e rëndësishme është fillimi i zbritjes së Kur’anit në atë natë.

Nata e Kadrit është e çmuar nga shkaku se ajo përmban ngjarjen më të rëndësishme të Zotit në historinë njerëzore. E, ajo ngjarje e rëndësishme është fillimi i zbritjes së Kur’anit në atë natë. Kështu e ka marrë epitetin nata e bekuar.

Nata e Kadrit e ka marrë epitetin si natë e bekuar, ngase Kur’ani është planprogrami i njeriut në këtë botë për të fituar Xhenetin në botën tjetër.

Allahu, i Cili e ka filluar zbritjen e Kur’anit fisnik te ti o pejgamber në natën e Kadrit. Kjo natë është e bekuar. Është natë e Ramazanit, siç figuron në ajetin tjetër:

“Ne e zbritëm atë në një natë të bekuar (në natën e begatshme të kadrit). Ne dëshiruam t’ua tërheqim vërejtjen”. (Ed-Duhanë: 3)

Pastaj ajeti:

“(ato ditë të numëruara janë) Muaji i Ramadanit që në të (filloi të) shpallet Kur’ani”. (El-Bekare: 185)

Pastaj ka vazhduar zbritja e Kur’anit duke e zbritur pjesë-pjesë në një periudhë kohore brenda 23 viteve varësisht prej situatave, nevojave dhe ngjarjeve. Kjo për të pasur mundësi për ta përmbledhur dhe për të qenë më lehtë i zbatueshëm dhe për ta përforcuar në zemrën e pejgamberit a.s. dhe të besimtarëve.

Është transmetuar se Meleku Xhibril ia ka zbritur në shpellën Hira në dhjetë netët e fundit të muajit Ramazan.

Në këtë natë, Zoti i Madhërishëm te pejgamberi e ka zbrit Kur’anin me vlerë të çmuar për umetin.

Zoti i madhërishëm për medalje e ka parapa çmimin e kohës, ngase koha është e çmuar.

Zoti i Madhërishëm, për shpërblim e ka parapa çmimin e kohës, ngase koha është ajo e cila sjellë përfitime, çmime, medalje e mirënjohje.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm edhe ka parashtruar pyetje edhe është përgjigjur në këtë pyetje ku thotë:

Ve maa edraake maa lejletul Kadri

“E ç’të bëri ty të dish se ç’është nata e Kadrit?”

(El-Kadër: 2)

Çka të mëson ty se çfarë vlere ka nata e kadrit. Kjo pyetje retorike tregon vlerën e madhe të çështjes së saj dhe madhështinë e saj. Tregon se sa është e çmueshme. Ajo është më e vlefshme se njëmijë net. Kjo nga shkaku se puna në atë natë është më e mirë se puna e 1000 muajve.

Kjo natë quhet nata e Kadrit sepse në këtë natë zbresin melekët në krye me Xhibrilin.

Kjo natë quhet nata e Kadrit sepse Zoti e zbret të mirën dhe bereqetin.

Kjo natë quhet nata e Kadrit sepse Zoti në këtë natë falë.

Kjo natë quhet nata e Kadrit sepse Zoti e ka përcaktuar mëshirën për besimtarët.

Kjo natë është natë në të cilën përcaktohen furnizimet, me fjalë tjera e zbret furnizimi për një vit.

Këtë natë Zoti e ka cilësuar si natë e bekuar.

Zoti i Madhërishëm nga Levhi Mahfudhi Kur’anin e ka zbrit në qiellin e tokës dhe brenda 23 viteve në mënyrë graduale i është shpallë pejgamberit a.s.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm vazhdon dhe e shpjegon vlerën e Natës së Kadrit ku thotë:

Nata e Kadrit është më e rëndësishme se një mijë muaj!

1000 muaj është e barabartë me 83 vite e 4 muaj.

Quhet “Kadr”, nga shkaku se kjo natë ka vlerë të pakrahasueshme me netët tjera.

Quhet “Kadr”, nga shkaku se në këtë natë Allahu e ka zbritur librin me vlerë të çmuar.

Quhet “Kadr”, nga shkaku se në këtë natë Allahu e ka zbritur Kur’anin me vlerë të pakrahasueshme.

Kjo natë është më e vlefshme se njëmijë net, nga shkaku se adhurimi në këtë natë është më i mirë se ibadeti i 1000 muajve.

Kjo natë është më e vlefshme se njëmijë net, nga shkaku se vepra në këtë natë është më e mirë se vepra e 1000 muajve.

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Kush falet gjatë natës së lejletul Kadrit me shpresë dhe me besim se do t’i pranohet namazi, atij do t’i falen gabimet e mëhershme”.

Edhe në hadithë tjetër pejgamberi a.s. ka thënë:

“Kush e agjëron lejletul Kadrin me shpresë dhe me besim se do t’i pranohet agjërimi, atij do t’i falen gabimet e mëhershme”.

Besimtarë të devotshëm!

Sa i përket ajetit: “Nata e kadrit është me ë vlefshme dhe më çmuar se 1000 muaj.” dijetarët kanë dhënë mendime të shumta, e ne po i përmendim tri prej tyre:

Mendimi i parë

“Nga popujt e mëhershëm ka qenë një njeri i cili falej natën deri në mëngjes, pastaj e luftonte armikun deri në mbrëmje. Kështu ka vepruar në një periodë kohore prej 1000 muajve”.

Për të kompensuar shpërblimin e njëjtë për umetin tonë, Allahu e ka përcaktuar këtë natë që të jetë natë e adhurimit, lutjes dhe e faljes. Kjo nga shkaku se, në këtë natë ka ndodhë ngjarja më e rëndësishme e të gjitha kohëve: Nata e zbritjes së Kur’anit:

Lejletul Kadri hajrun min elfi shehrin

“Nata e Kadrit është më e vlefshme se 1000 muaj”.

(El-Kadër, 3)

Mendimi i dytë

Muhamedi a.s. e ka vërejtur kohëzgjatjen e shkurt të umetit të tij në krahasim me popujt tjerë të mëhershëm, të cilët kanë jetuar shumë dhe kanë pasur mundësi të bëjnë ibadet më shumë, kështu që për të ju kompensuar vlera e punëve në krahasim me veprat e popujve të tjerë të cilët e kishin shumë të gjatë kohëzgjatjen e jetës së tyre, Allahu xh.sh. e ka paraparë që ibadeti dhe vepra në këtë natë të jetë më e vlefshme se 1000 muaj.

Mendimi i tretë

Mbretëria e Sulejmanit ka zgjatë 500 muaj. Pastaj edhe mbretëria e Dhulkarnejnit ka zgjatë 500 muaj. Kohëzgjatja e dy mbretërive ka zgjatë 1000 muaj (më shumë se 80 vite), atëherë Zoti për umetin tonë e ka bërë këtë natë më të dobishme se dy mbretëritë e tyre.

Ka edhe mendime tjera që nuk e shoh të arsyeshme të zgjerohem më shumë.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Tenez-zelul melaaiketu verr-rruuhu bi idhni Rabbihim

“Me lejen e Zotit të tyre në (atë natë) të zbresin melekët dhe shpirti (Xhibrili).”

(El-Kadër: 4)

– Natës së Kadrit i është rritur vlera ngase bashkëngjitet edhe zbritja e melaqeve dhe shpirtit të Xhibrilit në këtë natë për çdo urdhër prej urdhrave të Allahut të Madhërishëm.

Fjala “Ruhë” është për Xhibrilin a.s. E ka specifikuar për të treguar vlerën e posaçme të tij, kështu është nënrenditur e specifikuara pas përmendjes së të përgjithshmes.

Kjo natë është e rrethuar me të mira, ngase në këtë natë ka zbritur Kur’ani dhe zbresin melaqet: Kjo është siguri, begati dhe mirësi, nuk ka të keqe në të, dhe atë prej perëndimit të diellit e deri në lindjen e diellit.

Melaqet zbresin tufa-tufa njëra pas tjetrës për mëshirë. Deri në lindjen e diellit janë për “paqe-siguri”. Pra, për çdo çështje që frikëson, ata sigurojnë qetësi.

– Ne gëzohemi kur na vjen ndonjë vizitor i mirë prej njerëzve.

– Ne gëzohemi kur na viziton ndonjë dashamirë për ndonjë lajm të mirë.

Por ne duhet të gëzohemi kur na vijnë vizitorë nga qielli.

Ne duhet të gëzohemi kur na vjen të na vizitojë Xhibrili, i cili e ka zbritur Kur’anin, i cili është planprogram dhe udhëzues i jetës sonë për të fituar botën tjetër.

Ne duhet të gëzohemi ngase Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për të shpërndarë mëshirë deri në lindjen e diellit.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Min kul-li emrin

“…për secilën çështje.”

(El-Kadër: 4)

Shtetet e projektojnë buxhetin financiar për një vit, ndërsa Zoti i Madhërishëm projekton çdo çështje, madje përcakton edhe çdo frymëmarrje të secilit njeri, e të mos flasim për të çështjet tjera!

Vlerat e kësaj nate janë të shumta, e prej tyre:

Quhet Nata e Kadrit, për shkak të përcaktimit dhe të programimit të çështjeve për vitin në vijim. Kjo bazohet në thënien e Allahut:

“Në të ndahet çdo çështje e urtë”. (Ed-Duhanë: 4).

Në natën e Kadrit, nga qiejt në tokë zbresin melaqet për çdo çështje dhe për çdo çështje e cila përcaktohet atë natë për gjatë tërë vitit paraprak.

Ne duhet të gëzohemi ngase Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për të përcaktuar çdo çështje e cila përcaktohet në këtë natë për gjatë tërë vitit paraprak.

Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për çdo çështje e cila i nevojitet besimtarit.

Është quajtur ditë e përcaktimit nga shkaku se:

Allahu i Madhërishëm përcakton vdekjet për vitin në vijim.

Allahu i Madhërishëm përcakton furnizimet për vitin në vijim.

Allahu i Madhërishëm i përcakton të gjitha ngjarjet për vitin në vijim.

E pastaj,

Allahu bën që melekët t’i zbatojnë ato çështje.

Pra, zbritja e tyre bëhet për shkak të çështjeve të përcaktuara.

Fjala “Ruhë” është për Xhibrilin a.s. E ka specifikuar për të treguar vlerën e posaçme të tij, kështu është nënrenditur e specifikuara pas përmendjes së të përgjithshmes.

Përfundim

Kjo natë është brenda dhjetë ditëve të fundit të muajit Ramazan. Ai i cili dëshiron të arrijë vlerën e kësaj nate, duhet të angazhohet prej natës së njëzet të këtij muaji dhe deri në ditën e fundit të këtij muaji dhe atë në netët tek, e ato janë: Nata e: 21, 23, 25, 27, 29 e muajit Ramazan. Kjo ngase është regjistruar në hadithë se pejgamberi a.s. ka thënë: Përmbajuni asaj (natës së Kadrit) në dhjetë ditët e fundit të muajit Ramazan.

Ne duhet të gëzohemi ngase Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për të na përshëndetë me përshëndetjen e selamit. Ne duhet të gëzohemi ngase Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për të na e larguar çdo të keqe. Zoti i Madhërishëm thotë:

Selamun hije hattaa met’leil fexhri

“Ajo (që përcakton Zoti) është paqe deri në agim të mëngjesit.”

(Kadr, 5)

Natës së Kadrit i është rritur vlera ngase kjo natë sjellë siguri nga çdo e keqe, sjellë qetësi, shëndet, në të pranohen lutjet, duke filluar nga fillimi i kësaj nate e deri në agimin e mëngjesit të ditës tjetër.

Kjo është nata në të cilën zbresin melekët në fytyrën e tokës më shumë se në çdo ditë tjerë të vitit. Për të na përshëndetur dhe për të sjellë PAQË (Selam).

Në këtë natë mbushet fytyra e tokës me melekë vizitorë enkas për këtë natë dhe poashtu Melekët i japin selam edhe njëra-tjetrës.

Natës së kadrit i është rritur vlera, ngase kjo natë sjellë siguri nga çdo e keqe, sjellë qetësi, shëndet.

Natës së Kadrit i është rritur vlera, ngase këtë natë pranohen lutjet, duke filluar nga fillimi i kësaj nate deri në agimin e mëngjesit të ditës tjetër.

Kjo natë është e rrethuar me të mira ngase në këtë natë ka zbritur Kur’ani dhe zbresin melekët: Kjo është siguri, begati dhe mirësi, nuk ka të keqe në të dhe që prej perëndimit të diellit e deri në lindjen e diellit vazhdon zbritja e të mirave dhe begative.

Ne duhet të gëzohemi ngase Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për na sjellë “paqe – siguri”, për të na siguruar qetësi.

Xhibrili dhe melekët e panumërt na vizitojnë për të na e larguar çdo brengë e cila na shqetëson.

Selam (paqe) për falësit të cilët shkojnë në xhami. Melekët shkojnë te çdo besimtar dhe e përshëndesin me “Esselamu alejke ve rahmetull-Llahi ve berekatuhu (Paqja qoftë mbi ty, qoftë mbi ty edhe mëshira e Zotit edhe mirësia e Tij)”.

Në këtë natë duhen kryer adhurime për hir të Allahut, duhet falur namaz duke e përforcuar ndjenjën e adhurimit.

“Selam” ka kuptimin e përshëndetjes. Pra, melaqet i përshëndesin me selam besimtarët.

Duhet lexuar sa më shumë Kur’an, të dëgjohet ai që e lexon atë si dhe të meditohet mbi ato ç’ka thotë Kur’ani.

Duhet ta përshëndesim dhe të dërgojmë salavate për pejgamberin a.s., të shpresojmë në shefatin (ndërmjetësimin) e tij.

Duhet të kërkojmë falje e mëshirë nga Allahu, të bëjmë vetllogari dhe ta bindim veten të kthehemi drejt rrugës së drejtë.

Është vërtetuar se Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Kush falet gjatë natës së lejletul Kadrit me shpresë dhe me besim se do t’i pranohet namazi, atij do t’i falen gabimet e mëhershme.”

Të bëjmë sa më shumë dhikër e të meditojmë. Vetëm me përkujtimin e Allahut gjejnë shpëtim dhe qetësi zemrat.

Lutja bëhet gjatë gjithë vitit. Lutja bëhet gjatë netëve të vitit. Lutja bëhet edhe gjatë muajit Ramazan.

Lutja bëhet edhe para iftarit, lutja bëhet edhe në çaste tjera. Por për këtë natë Pejgamberi a.s. e ka përcaktuar lutjen si në vijim ku e ka këshilluar Aishen që të lutet si në vijim:

“Allahumme inneke afuvvun, tuhibbu’l-afue fa’fu anni.”

Zoti im! Ti je Falës, e do faljen e mëkateve, më fal dhe mua!

Ta përfundojmë këtë natë me ibadet, me lutje, me pendim, me dhikr dhe me lexim të Kur’anit.

Po e përfundoj këtë hutbe me këtë lutje, por në shumës:

“Allahumme inneke afuvvun, tuhibbu’l-afue, fa’fu anna.”

Zoti ynë! Ti je Falës, e do faljen e mëkateve, na i fal mëkatet neve!

SURETU BEJINE

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin ta lexojmë dhe të veprojmë me të. Ta analizojmë dhe ta studiojmë. Ta studiojmë dhe ta praktikojmë.

Do të qëndrojmë për pak kohë nën freskinë e sures Bejjine.

“Bejinë”: ka kuptimin e ngjarjes së qartë dhe të kristalizuar.

Surja Bejjine publikon për të stagnuarit të cilët kanë ngecë në devijimin e tyre.

Sqaron se nuk i kushtojnë vëmendje veprimeve të tyre.

Sqaron se nuk i zgjojnë ndjenjat e tyre.

Ky publikim ua prekë ndërgjegjen dhe ua hapë dyert e të perceptuarit.

Pas këtij publikimi askush nuk ka arsye të mbetet në idhujtari.

Pas zbritjes së Kur’anit askush nuk ka arsye të mbetet në pabesim.

Nuk ka arsye për të mos besuar.

Kur’ani e ka falë të kaluarën e tyre pasi nuk kanë pasur në të kaluarën argumente të qarta. Për këtë arsye, kjo sure ka filluar me çështjen e sqarimit të argumentimit dhe të paralajmërimit.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Lem jekunil ledhiine keferuu min ehlil kitaabi vel mushrikiine munfekkiine hattaa teëtijehumul bejjinetun

“Ata nga ithtarët e librit dhe idhujtarët të cilët nuk besuan, nuk iu ndanë (besimit të tyre) derisa atyre u erdhi argumenti i qartë.”

(El-Bejjine: 1)

Jehudët e kanë Tevratin, ndërsa të krishterët e kanë Inxhilin, për këtë arsye quhen Ithtarë të librit.

Janë quajtur ithtarë të librit, ngase janë trashëgues të librave qiellorë deri tek ardhja e pejgamberit a.s.

Kështu që:

– Ata të cilët e kanë mohuar Kur’anin dhe pejgamberin: janë jehudët, të cilët nuk po shkëputen nga devijimi i tyre.

– Ata të cilët e kanë mohuar Kur’anin dhe pejgamberin: janë të krishterët, ata nuk po e çrrënjosin trillimin e trashëguar të tyre.

– Ata të cilët e kanë mohuar Kur’anin dhe pejgamberin: janë pabesimtarët të cilët nuk po shkëputen nga pabesimi i tyre.

– Para ardhjes së pejgamberit a.s., ithtarët e librit paralajmëronin ardhjen e Muhamedit a.s. dhe se me ardhjen e pejgamberit do të fitonin ndaj idhujtarëve arab. Thoshin se është i paralajmëruar në librat e tyre, siç tregon Zoti i Madhërishëm:

“E kur u erdhi atyre prej Allahut libri (Kur’ani) që është vërtetues i atij, që e kishin pranë, e që para se t’u vinte e kërkonin ndihmën e tij kundër mosbesimtarëve, e mohuan atë (Muhamedin) që e njihnin, kur u erdhi. Pra, mallkimi i Allahut qoftë kundër mosbesimtarëve!” (Bekare, 89)

Ata të cilët e kanë mohuar mesazhin Kur’anor dhe pejgamberin: janë, idhujtarët dhe të tjerët, të cilët nuk po shkëputen nga idhujtaria e tyre.

Allahu ka informuar për idhujtarët se janë betuar se ata ishin betuar se do ta besonin pejgamberin nëse atyre do tu vinte pejgamber, siç e lexojmë:

“Ata me betimin më të fortë të tyre janë betuar në Allahun se, nëse u vjen atyre ndonjë pejgamber, do të jenë më të udhëzuarit (me besimtarët) nga njëri i atyre popujve (jahudi ose i krishterë), e kur u erdh atyre pejgamberi, atyre nuk u shtoi tjetër vetëm se largim.” (Fatir, 42)

Edhe pasi atyre u janë paraqitur argumente të qarta, pra të krishterëve, jehudëve dhe idhujtarëve, ata prapëseprapë nuk po i japin fund ideve të gabuara të tyre.

Argumente të qarta janë: Kur’ani fisnik dhe mesazhi pejgamberik.

Në Kur’an dhe në mesazhin pejgamberik: ekziston sqarimi për injorancën dhe devijimin.

Në Kur’an dhe në mesazhin pejgamberik është thirrja për besimin e drejtë.

Vëllezër të nderuar!

Pastaj Zoti i madhërishëm sqaron publikimin dhe thotë:

Resuulun minell-Llaahi jetluu suhufen mutahhereten fiijha kutubun kajjimetun

“I dërguari prej Allahut, që lexon fletë të pastra. Në të cilat ka vetëm dispozita të drejta.”

(El-Bejjine: 2, 3)

Pejgamberi i Allahut është Muhamedi a.s. Është ai të cilin e ka dërguar Zoti i tij mëshirë për të gjithë botët.

Është pejgamberi ai i cili ua lexon atyre atë që përmbajnë fletët e Kur’anit, i pastër nga çdo njollë dhe gënjeshtër, i pastër nga çdo dyshim dhe devijim, nga çdo lajthitje.

Në Kur’an e keni të vërtetën e qartë.

Në të, keni dispozita të drejta të cilat janë ajka e të drejtës.

Në të, keni dispozita stabile dhe të qëndrueshme të cilat janë ajka e të drejtës.

Kur’ani i trajton njerëzit me drejtësi dhe me barazi.

Në të janë ajetet e dispozitave ligjore janë të qëndrueshme, stabile dhe të drejta.

Janë ajete të udhëzimit dhe të zhvillimit, ajete të urtësisë dhe këshilluese.

Ajetet janë argumente të cilat ai popull nuk i vështronte, nuk i analizonte dhe nuk i kushtonte vëmendje.

Në të janë dispozitat të cilat janë të drejta, të cilat dispozita përmbajnë drejtësi dhe barazi.

“Kush do merr mësim nga kjo (nga Kur’ani). Është këshillë në fletë të çmueshme. Me vlerë të lartë e të ruajtur.” (Abese, 12-14)

Kur’ani nuk sjell gjëra të kota as për të kaluarën as për të ardhmen.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve maa teferr-rrekal-ledhiineuutul kitaabeil-laamin beadi maa xhaaehumul bejjinetu

“Dhe ata të cilëve u është dhënë libri, nuk u ndanë vetëm pasi që u erdhi argumenti.”

(El-Bejjine: 4)

Allahu i Madhërishëm i kritikon refuzuesit, pra, jehudët dhe të krishterët ku thotë: Janë ndarë, me fjalë tjera janë larguar nga feja e vërtetë e Zotit Një!

Jehudët dhe të krishterët janë ndarë për çështjen e Muhamedit vetëm atëherë kur u janë paraqitur argumentet e kristalta, mirëpo kur ka ardhur nga populli arab e kanë xhelozuar.

– Të krishterët më herët kanë qenë të pajtimit për pejgamberinë e tij dhe për atributet e tij, mirëpo kur ka ardhur nga populli arab e kanë xhelozuar.

– Jehudët më herët kanë qenë të pajtimit për pejgamberinë e tij dhe për atributet e tij, mirëpo kur ka ardhur nga populli arab e kanë xhelozuar.

Konfrontimet dhe ndarja e tyre, nuk ka ndodhë për shkak të dyshimit të tyre, por atëherë kur është paraqitur argumenti udhëzues për fenë e vërtetë, e, ai argument i vërtetë është Kur’an, e cila është në harmoni me atë që gjendet në librat e tyre, në të cila libra janë atributet dhe cilësitë e tij, mirëpo pasi e ka dërguar Allahu, janë ndarë në mes vete, disa kanë besuar, të tjerët kanë mohuar.

 Më herët kanë qenë në një rrugë, ashtu siç kanë besuar, që të pasonin fenë e Allahut dhe do të pasonin pejgamberin e paralajmëruar.

Konfrontimet dhe ndarja e tyre nuk ka ndodhë për shkak të dyshimit të tyre, përkundrazi pasi u është sqaruar e drejta dhe e vërteta, e, ai argument i vërtetë është Muhamedi, në të cilat libra janë atributet dhe cilësitë e tij, mirëpo pasi e ka dërguar Allahu, janë ndarë në mes vete.

– Disa prej ithtarëve të librit kanë besuar.

– Disa të tjerë kanë mohuar.

Kur ju ka ardhur publikimi janë ndarë për shkak se ka ardhur Muhamedi, se ka ardhur pejgamberi i fundit.

– Disa kanë përgënjeshtruar.

– Disa e kanë besuar.

Para kësaj kanë qenë unik se do të vjen pejgamberi i fundit, se do të vjen Muhamedi a.s.

Zoti neve na thotë:

“E mos u bëni si ata që u ndanë dhe u përçanë pasi u patën zbritur argumentet. Ata do të pësojnë një dënim të madh.” (Ali Imranë, 105)

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve maa umiruu il-laa li jeabudull-Llaahe muhlisiine lehud-diine hunefaae ve jukiimus salaate juëtuz zekaate ve dhaalike diinul kajjimeti

“E duke qenë se ata nuk ishin të urdhëruar me tjetër, pos që ta adhuronin Allahun me një adhurim të sinqertë ndaj Tij, që të largohen prej çdo besimi të kotë, ta falin namazin, të japin zekatin, se ajo është feja e drejtë.”

(El-Bejjine: 5)

Jehudët dhe të krishterët janë urdhëruar si në vijim:

1. Janë urdhëruar që ta adhurojnë Zotin me sinqeritet dhe të mos e përziejnë me idhujtari.

Idhujtaria e Jehudëve është se kanë thënë se Uzejri është djalë i Zotit.

Idhujtaria e të krishterëve është kanë thënë se Isa është djali i Zotit.

2. Janë urdhëruar në faljen e namazit.

3. Janë urdhëruar në dhënien e zekatit.

Në librat e zbritura prej Allahut, pasuesit e librit janë urdhëruar që të adhurojnë me sinqeritet vetëm Allahun.

Në librat e zbritura prej Allahut, të krishterët dhe jehudët janë urdhëruar për të adhuruar vetëm Zotin Një, duke mos i përshkruar ortak, ose të barabartë, ose të ngjashëm.

Allahu i ka qortuar pasuesit e librit për atë se janë larguar dhe kanë devijuar nga substanca e fesë.

Allahu i ka kritikuar për atë se janë konfrontuar, edhe pse në të gjitha librat e Allahut janë urdhëruar që të adhurojnë vetëm Allahun.

Ithtarët e librit janë urdhëruar për adhurim të pastër ndaj Allahut, që të gjitha fetë të unifikohen në Islam.

Janë urdhëruar që për çdo vjet të japin zekatin me zemër të pastër.

Kjo është ajo feja stabile dhe e qëndrueshme.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:  

Innel-ledhiine keferuu min ehlil kitaabi vel mushrikiine fii naari xhehenneme haalidiine fiihaa. Ulaaike hum sherr-rrul berijjeti

“S’ka dyshim se ata, të cilët nuk besuan nga ithtarët e librit dhe nga idhujtarët, do të jenë në zjarrin e Xhehennemit, aty do të jenë përgjithmonë. Të tillët janë krijesa më e dëmshme.”

(El-Bejjine: 6)

Allahu i paralajmëron pabesimtarët.

– Dënimi i atyre të cilët e mohojnë Allahun, i kundërshtojnë librat e Allahut, nga pasuesit e librit si dhe idhujtarët, do të hyjnë në zjarrin flakërues, ku do të qëndrojnë në të përgjithmonë.

Ata do të jenë në vendin më të keq.

Kjo nga shkaku se, për shkak të xhelozisë janë larguar nga e vërteta.

Kjo nga shkaku se, për shkak të arrogancës janë larguar nga e drejta.

Allahu i Madhërishëm ka thënë: “Hum sherrul-berije” për të dëshmuar në të njëjtën kohë mohimin dhe vërtetimin.

“E kur braktisën atë për të cilën ishin këshilluar, Ne i shpëtuam ata që pengonin nga të këqijat, ndërsa ata që kundërshtuan i kapëm me një dënim të fortë, ngase ishin të shfrenuar.” (Earaf, 165)

“Dhe, (rikujto) kur Musai popullit të vet i tha: “O populli im, pse më shqetësoni kur e dini se me të vërtetë unë jam i dërguar i Allahut te ju!” E kur ata u shmangën (nga e vërteta), Allahu i largoi zemrat e tyre, pse Allahu nuk vë në rrugë të drejtë popullin e prishur.” (Saf, 5)

“Krijesat më të dëmshme te Allahu janë ata që mohuan, nuk pritet që ata të besojnë.” (Enfal, 55)

Vëllezër të nderuar!

Allahu i përgëzon besimtarët ku thotë:

Innel-ledhiine aaamenuu ve amilus saalihaati ulaaaike hum hajrul berijeti

“Ndërsa, ata që besuan dhe bënë vepra të mira, të tillët janë krijesa më e dobishme.”

(El-Bejjine: 7)

Allahu i përgëzon Ata të cilët me zemrën e tyre kanë besuar në Zotin e tyre.

Allahu i përgëzon Ata të cilët kanë besuar në librat e Tij.

Allahu i përgëzon Ata të cilët kanë besuar në pejgamberët e Tij.

Allahu i përgëzon Ata të cilët kanë vepruar vepra të mira, i kanë kryer obligimet dhe punët tjera, ata janë krijesat më të mira, për sot dhe në të ardhmen.

Pastaj Allahu tregon për shpërblimin e besimtarëve dhe të cilët bëjnë vepra të mira ku thotë:

Xhezaauhum inde rabbihim xhennatu adnin texhrii min tahtihel enhaaru haalidiine fiijhaa ebeden

“Shpërblimi për ta te Zoti i tyre është: vendet ne Xhennete nëpër të cilët burojnë lumenj.”

(El-Bejjine: 8)

Për shkak të besimit të drejtë dhe për shkak të veprave të mira në Ditën e gjykimit do të shpërblehen me: xhenetin e përgjithmonshëm, do të shpërblehen me xhenetin në të cilin rrjedhin lumenj, e ata lumenj do të rrjedhin nën pemët e atyre bahçeve dhe nën dhomat e banimit të tyre “e aty janë përgjithmonë, pakëputur.” (El-Bejjine: 8)

Ky shpërblim i mirë është parapa për çdonjërin i cili i frikësohet Allahut nga dënimi dhe i kryen detyrat dhe obligimet.

Ky është argument se kusht i pranimit të adhurimit siç janë agjërimi, namazi etj., është: Frika dhe përulshmëria ndaj Allahut.

“Shpërblimi i tyre te Zoti i tyre është Xheneti” vendbanimi në xhenete, ose hyrja e tyre në xhenete.

Në xhenet ka çka veshi nuk e ka dëgjuar, syri nuk e ka pa e as mendja nuk mund ta mendojë. Zoti i Madhërishëm thotë:

“S’ka dyshim se ata që besuan dhe bënë vepra të mira, vendpritje për ta janë Xhennetet e Firdevsit.

Aty do të jenë përgjithmonë, e nuk kërkojnë të largohen nga ai (ose t’u ndryshohet).” (Kehf, 107-108)

Zoti i Madhërishëm thotë:

“Shembulli i Xhennetit, i cili u është premtuar atyre që janë ruajtur (të devotshëm) në të cilin ka lumenj me ujë për pije, lumenj nga qumështi me shije të paprishur, lumenj nga vera e shijshme për njerëz, lumenj nga mjalti i kulluar, ata kanë aty edhe gjithfarë lloj pemësh, kanë edhe falje nga Zoti i tyre, (a është i njëjtë) si ai që është përgjithmonë në zjarr dhe u shuhet etja me ujë të valë që ua copëton zorrët e tyre?” (Muhamed, 15).

Përfundim

Në fund të sures Zoti i Madhërishëm thotë:

Redijell-Llaahu anhum ve reduu anhu Dhalike limen hashije rabbehu.

“Allahu është i kënaqur ndaj tyre, e edhe ata të kënaqur prej Tij. E ky është për atë, që i ka pasur frikën Zotit të vet.”

(El-Bejjine: 8)

Allahu do të jetë i kënaqur me dëgjimin e urdhrave të Kur’anit, e pastaj edhe me zbatimin atyre ligjeve.

Allahu do të jetë i kënaqur me ta me pranimin e ligjeve të Allahut, e pastaj edhe me zbatimin atyre ligjeve.

Me një fjalë, Allahu do të jetë i kënaqur me ta, me devotshmërinë e tyre.

Po ashtu,

Ata do të jenë të kënaqur, me atë që Allahu i ka graduar me shpërblimin e mirë të xhenetit.

Ata do të jenë të kënaqur, me atë që Allahu ua ka plotësuar kërkesat e tyre.

Ata do të jenë të kënaqur, me atë që Allahu ua ka realizuar ëndrrat dhe shpresat e tyre.

SURETU ZELZELE

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Zoti i Madhërishëm e ka zbritur Kur’anin ta lexojmë dhe të veprojmë me të. Ta analizojmë dhe ta studiojmë. Ta studiojmë dhe ta praktikojmë.

Pabesimtarët kanë parashtruar pyetje të shumta për kataklizmën (kijametin)a.

Idhujtarët kanë parashtruar pyetje për Ditën e gjykimit.

Sot shohim ndonjë ateist i cili thotë kur bëhet dita e kijametit.

Zoti i Madhërishëm thotë se:

“Thoshin: “Kur do të jetë dita e gjykimit”. (El-Kijametu: 6)

Atëherë, Allahu në këtë sure sqaron vetëm shenjat e kataklizmës, e që ta kuptonin se vetëm Allahu e di momentin e kataklizmës.

Askush nuk mund ta di kur do të jetë dita e kataklizmës.

Nuk mund të përcaktohet dita e shpagimit dhe e llogaridhënies.

Zoti i Madhërishëm thotë:

Idhaa zulziletil erdu zilzaalehaa

“Kur të dridhet toka me dridhjen e saj të fuqishme.”

(El-Zelzele: 1)

Kur toka do të dridhet me ashpërsi nga brendia e saj, atëherë do të ndodhë dridhje e fortë mbi sipërfaqe, sa që do të pëlcet çdo gjë mbi të.

Thënia e Allahut “dridhja e saj” është më e fuqishme se fjala “dridhje” pa ia përshkruar tokës.

Nëse dridhja i bashkëngjitet asaj (tokës), duhet të jetë në atë masë sa e meriton.

Besimtarë të nderuar!

Pastaj Zoti i madhërishëm thotë:

Ve ehrexhetil erdu ethkaalehaa

“Dhe të nxjerrë toka atë që ka në brendinë e saj (barrën nga brenda).”

(El-Zelzele: 2)

– Dhe e hedhë atë që ka në brendi duke përfshi edhe të vdekurit në të.

Këta janë barra e saj.

Kjo është shenjë e kataklizmës, siç figuron në një ajet tjetër:

“Dhe kur toka do të zgjatet (dhe zgjerohet), dhe do të hedhë çdo gjë e do të jetë e zbrazët.” (El-Inshikakë: 3-4). Kjo do të jetë në fryrjen e dytë të surit.

Kataklizma nuk është momenti i nxjerrjes së thesareve, sepse thesaret dalin nga toka kur të paraqitet dexhalli.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Ve Kaalel insaanu maa lehaa

Dhe njeriu të thotë:“ç’ka kjo (që bën këtë dridhje)?”

(El-Zelzele: 3)

– Njeriu do të befasohet.

Pabesimtari do të çuditet.

Edhe besimtari kur do ta sheh çështjen e saj do të habitet, e në të njëjtën kohë çdonjëri do të thotë:

Për çka u dridh toka?

Çka ndodhi?

Për çka ndodhi?

Për çka nxjerri barrën e saj?

Çka i ndodhi?

Kush e lëvizi, kush e dridhi?

Ka qenë e qetë çka u trazua?

E kaplon frika, trishtimi.

Edhe po të ishte tërmet i vogël do të trishtohej, e të mos flasim kur do të ndodh tërmeti i madh.

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Nuk është e njëjtë sikur kur tregohet diçka, me atë që e përjeton vetë atë diçka”.

“Atë ditë kur toka e kodrat të dridhen, e kodrat bëhen rërë rrëshqitëse.” (Muzemil, 14)

Vëllezër të nderuar!

Agjencitë e lajmeve i japin lajmet ditore, javore, mujore e vjetore, por:

Lajmet përfundimtare nuk i japin as agjencitë kombëtare, as mediet lokale.

Lajmet përfundimtare nuk i japin mediet ndërkombëtare, as agjencitë ndërkombëtare të njerëzve, por vet toka do t’i jep lajmet, ku Zoti i madhërishëm thotë:

Jevme idhin tuhad-dithu ehbaarehaa

“Atë ditë, ajo i rrëfen lajmet e veta.”

(El-Zelzele: 4)

– Në Ditën e gjykimit, toka do t’i jep lajmet e saj.

Në Ditën e gjykimit do të tregon se çka është vepruar mbi të.

Në Ditën e gjykimit do të tregon për veprat, pavarësisht ato vepra a kanë qenë të mira apo të këqija.

Kur Zoti u thotë elementeve të ngurta të flasin.

Zoti i madhërishëm thotë:

Lëkurat dëshmojnë.

Pjesët e trupit dëshmojnë.

Allahu do t’iu mundëson tokës që të flet, që ta shohin njerëzit.

Dëshmia e saj, se çka është vepruar në të, veprat e këqija e të mira.

Të folurit e tokës është në kuptim të drejtë, pra do të flet me të folurit e saj që ta kuptojnë dhe me të folur ashtu siç e ka krijuar Allahu.

Allahu i Madhërishëm ia përshkruan të folurit dhe informatat prej saj të cilat i ka siguruar dhe i ka arkivuar.

Një pjesë e dijetarëve mendojnë se “të folurit e saj” është në kuptim alegorik.

Në bazë të këtij mendimi. Atë që toka e vepron me urdhrin e Allahut, ashtu që e nxjerrë barrën e saj, duke i paraqitur mbi të pjesët e saj, dhe të gjitha dukuritë e saj, gjendjet e saj. Kjo është në kuptim të të folurit të saj, duke informuar dhe duke dhënë lajmet e saj.

Mendimin e parë e mbështet thënia e pejgamberit a.s.:

“Për zërin e muezinit, xhinit, e njerëzve dhe çdo gjëje tjetër, do të dëshmohet në Ditën e gjykimit”.

Zoti i madhërishëm thotë:

Bi enne Rabbeke evhaa lehaa

“Ngase Zoti yt e ka urdhëruar atë.”

(El-Zelzele: 5)

Nga shkaku se Zoti yt e ka inspiruar atë.

Pra, Zoti e inspiron që t’i jep lajmet e saj, të cilat lajme i ka shpallë Allahu.

Allahu e ka lejuar që të jep lajmet dhe të dëshmon.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Jevme idhin jesdurun naase eshtaaten lijurev eamaalehum

“Atë ditë njerëzit shfaqen të ndarë në grupe që të shpërblehen për veprat e tyre.”

(El-Zelzele: 6)

Në Ditën e gjykimit njerëzit nga varret paraqiten për të dhënë llogari dhe për t’i gjykuar.

Të gjithë do të kenë situata të ndryshme, do të jenë të ndryshëm.

Disa prej tyre janë besimtarë.

Disa prej tyre janë pabesimtarë.

Disa do të jenë të qetë.

Disa të frikësuar.

Disa prej tyre mëkatarë.

Disa të devotshëm.

Disa prej tyre janë për xhenet.

Disa prej tyre janë për xhehenem.

Secili shkon në vendin ku Allahu ua bën të mundur që t’i sheh veprat të cilat i ka punuar.

Përfundim

Ebu Bekri r.a. ishte ulur me pejgamberin a.s. duke ngrënë ushqim.

Ebu Bekri duke ngrënë ushqim e ka ndërpre ushqimin dhe ka filluar të qajë. Pejgamberi a.s. i ka thënë: Çka të bëri të qashë.

Ebu Bekri i thotë: O i dërguar i Allahut: Po a nuk do të japim përgjegjësi edhe për veprën sa grimca e atomit.

Pejgamberi a.s. i thotë: çështja më e rëndë në këtë botë është vepra e keqe sa grimca e atomit e cila të regjistrohet dhe të arkivohet.

Po ashtu, Allahu i regjistron edhe veprat e mira sa grimca e atomit. Atëherë kanë zbritur ajetet:

Fe men jeamel mithkaale dherr-rretin hajren jerehu Ve men jeamel mithkaale dherr-rretin  sherr-rren jerehu

“E kush e punoi ndonjë të mirë, që peshon sa grimca, atë do ta gjejë. Dhe kush punoi ndonjë të keqe sa grimca, atë do ta gjejë.”

(El-Zelzele: 7, 8)

Shkakun e zbritjes së ajetit e sqaruam me rastin e Ebu Bekrit, por ka mundësi se një ajet ka zbritur për raste të ndryshme, kështu që, disa mendonin se nuk do të dënoheshin për mëkate të vogla, për gënjeshtra, për shikim në të ndaluarën, për “përfolje” e për çështje të ngjashme. Ata thoshin: Allahu ka thënë se në xhehenem shkohet për mëkate të mëdha. Atëherë Allahu ka zbritur ajetet:

“E kush e punoi ndonjë të mirë, që peshon sa grimca, atë do ta gjejë. Dhe kush punoi ndonjë të keqe sa grimca, atë do ta gjejë.” (El-Zelzele: 7, 8)

Me këto ajete:

Allahu i Madhërishëm tregon se çdo punë e cila punohet do të shihet, pavarësisht ajo punë është e paktë apo e shumtë.

Ai i cili në këtë botë ka vepruar ndonjë punë e cila peshon në peshë të një buburreci të vogël, atë punë do ta sheh.

Ai i cili në këtë botë ka vepruar ndonjë punë të mirë e cila mund të shihet vetëm me rreze të dritës së diellit, do ta gjen në librin e tij në Ditën e gjykimit, dhe për të do të shpaguhet dhe do të gëzohet, ose do ta sheh në mënyrë të drejtpërdrejtë kur t’i paraqitet.

Po ashtu, ai i cili në këtë botë vepron një të keqe, qoftë edhe e vogël apo e paktë, do të shpaguhet për të, e cila vepër do ta sillte në pozitë të vështirë dhe të keqe.

Ai i cli është besimtar, e sheh të mirën.

 Pabesimtari, në botën tjetër nuk e sheh ndonjë të mirë, kjo nga shkaku se të mirat i ka pas të përshpejtuara, të shpaguara në këtë botë.

 Po ashtu do të jetë edhe me besimtarin, veprat e këqija të vogla i shpaguhen në botë me fatkeqësi, me sëmundje, e kështu me radhë.

Besimtarët do t’i shohin të gjitha të mirat që i kanë bërë, qofshin ato edhe të imta sa grimca e atomit.

 Pabesimtari nuk sheh kurrfarë të mire. Kur e kanë pyetur të dërguarin e Allahut se a do të ketë shpërblim ai i cili nuk beson në ditën e llogaridhënies, por që ndihmon dhe respekton farefisninë, ushqente të uriturit. Është përgjigjur: Jo. Ai kurrë nuk ka thënë: Zoti im, m’i falë mëkatet e mia në Ditën e gjykimit.!

Ajetin “Ai i cili vepron sa grimca e atomit” pejgamberi a.s. e quante përmbledhëse e këshillave dhe urtësive.

 Kur ka zbritur ajeti: “Dhe ushqejnë të uriturit me ushqim për dashuri ndaj Tij” muslimanët mendonin se nuk shpërbleheshin për pak, pra nëse jepnin pak.pastaj k zbritur ajeti:“E kush e punoi ndonjë të mirë, që peshon sa grimca, atë do ta gjejë. Dhe kush punoi ndonjë të keqe sa grimca, atë do ta gjejë.” (El-Zelzele: 7, 8)

 

SURETU ADIJAT

Pejgamberi a.s. e ka dërguar një kali, ka kaluar një muaj dhe nuk ka marrë asnjë lajm për të. Atëherë ka zbritur ajeti:

Vel aadijaati dabhan Fel muurijaati kad’han Fel mugiirati subhan Fe etherne bihii nek’an Fe vesetne bihii xhem’an

“Pasha vrapuesit e shpejtë (kuajt) që hingëllojnë! E që me thundrat e tyre nxjerrin xixëllima zjarri nga gurët, Dhe të cilët vërsulen herët në agim. E me të (vërsulje) atëherë çojnë pluhur. Dhe ashtu hidhen në mesin e grumbullit (të armikut).”

(El-Adijat: 1-5)

Është betuar në kalin i cili vrapon me kalorësin mbi të, i cili lufton në rrugë të Allahut kundër armikut, e që atëherë i dëgjohet hingëllima e madhe dhe frymëmarrja e fortë prej tij.

 Kjo për shkak të vrapimit të shpejtë. E nxjerr të keqen e zjarrit me thembrat e tij gjatë përplasjes, gjatë vrapimit, këmbët e forta të tij përplasen me tokën. Për shkak të patkonjve të tyre kur ndeshen me gurë dalin shkëndija zjarri dhe në kohën e mëngjesit i vërsulet armikut.

Hingëllimat në kohën e mëngjesit ose në fushën e betejës, e mbushin me pluhur ajrin, pastaj qëndrojnë të bashkuar përballë armikut. Rreshtohen në një vend.

Vëllezër të nderuar!

Pas çdo betimi rezulton arsyeja e betimit.

Betimi i Allahut përshkruan cilësinë e natyrshmërisë së njeriut se ai i mohon mirësitë.

Betimi i Allahut është dëshmi për këtë natyrshmëri në veten e tij.

Betimi i Allahut është se njeriu e do shumë pasurinë, është tepër koprrac.

Zoti i Madhërishëm është betuar:

Innel insaane li rabbihii le kenuudë Ve innehuu alaa dhaalike le shehiidë

“Vërtet, njeriu është përbuzës ndaj Zotit të vet. Edhe vetë është dëshmues i asaj (përbuzje).”

(El-Adijat: 6, 7)

Njerëzit për nga natyrshmëria i mohojnë të mirat, janë mosmirënjohës.

Njeriu me mohimin e mirësive të Zotit të tij bëhet mëkatar.

Zoti i madhërishëm tregon se në natyrshmërinë e njeriut dominojnë dy cilësi të këqija:

– Mosmirënjohja ndaj mirësive, ose mohimi i të mirave dhe begative, dhe

– Koprracia.

Njeriu harron se në këtë botë ai gjendet në arenën e testimit dhe sprovave:

– Njeriu nga natyrshmëria e tij, vet e dëshmon mosmirënjohjen e tij.

Dëshmon mosmirënjohje duke i fshehur me gjuhë begatitë për gjendjen e tij.

Dëshmon duke i paraqitur me vepra gjurmët e mosmirënjohjes.

Dëshmon mosmirënjohje duke bërë mëkat ndaj Zotit të tij.

– Nëse vepron mirë, ka sukses dhe shpëton.

– Nëse vepron keq, dështon dhe shkatërrohet.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm është betuar se njeriu e do shumë pasurinë, ku thotë:

Ve innehuu li hubbil hajri le shediidë

“Dhe ai është që shumë e do pasurinë.”

(El-Adijat: 8)

Njeriu, për shkak se e do pasurinë bëhet koprrac.

 Njeriu me ngulmë kërkon që të pasurohet, në këtë mënyrë e shkatërron veten e tij, kështu, vërejmë dy koncepte të sakta në ajet:

E para: Ai e do për të tepërmi pasurinë.

E dyta: Ai është lakmitarë dhe koprrac për shkak të dashurisë për pasuri.

Kjo do të thotë se: Për shkak të dashurisë së madhe për pasuri, bëhet koprrac në pasuri.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Efelaa jealemu idhaa buëthire maa fil kubuuri Ve hussile maa fis suduuri

“A nuk e di ai se kur të nxirret çka është në varreza? Dhe të tubohet (të dalë në shesh) ajo që ishte në gjokse.”

(El-Adijat: 9, 10)

 “A nuk e di ai se kur të nxirret çka është në varreza? Dhe të tubohet (të dalë në shesh) ajo që ishte në gjokse.” (El-Adijat: 9, 10)

Allahu e paralajmëron njeriun që vazhdon me këto veprime e cilësi që do të nxirret nga varret, do të ringjallet pas vdekjes.

Pasi të ringjallet i tubohet çka ka pasur në zemër apo në gjoks, si f.v.: nijetet dhe synimet, të mirat e të këqijat.

Pastaj,

Zoti, ata të ringjallurit nga varret do t’i informon, do t’ua zbulon çdo çështje të tyre për nijetet, qëllimet, për të këqijat e për të mirat.

– Në atë ditë asgjë nuk do t’i fshihet njeriut, por edhe askujt nuk do t’i mbetet e fshehur asgjë.

Përfundim

Zoti i Madhërishëm thotë:

Inne Rabbehum bihim jevme idhin le habiirun

“E atë ditë, pa dyshim Zoti i tyre është i njohur për punën e tyre.”

(El-Adijat: 11)

– Në atë ditë, Allahu do t’i shpaguan për të gjitha veprat në përpikëri, pa i dëmtuar, pa u bë padrejtësi sa grimca e atomit.

Nëse e kuptojnë këtë, njerëzit bëhen të kujdesshëm.

Nuk duhet që pasuria të bëhet shkaktare që njerëzit të mos e falënderojnë Zotin e tyre.

Nuk duhet që pasuria të bëhet shkaktare që njerëzit të mos e adhurojnë Zotin.

Nuk duhet që pasuria të bëhet shkaktare dhe të mos përgatitemi me vepra të mira.

Nuk duhet që pasuria të bëhet shkaktare, e që njerëzit të mos ndajnë kohë për ta përmendur Zotin.

Ky informacion tregon se pasuria është mjet dhe nuk është destinacion. Pra, a nuk po e di njeriu destinacionin e tij? A nuk po e di njeriu përfundimin e tij dhe vendin se ku do të përfundon?

Ky është definimi për pasurinë. Njeriu destinacionin e tij e ka te Zoti i tij, ku ka për të dhënë llogari për pasurinë e tij.

Pastaj fillon informata e vërtetë e ajo është që, Allahu i Madhërishëm është i informuar për ditën e shpagimit.

Atë ditë shpirtrat e kanë shpresën e vetme te veprat e tyre të mira.

Në këtë shohim kërcënimin deklarativ me atë se çka do të ndodhë.

Andaj,

Ne duhet të jemi të kujdesshëm nga kjo natyrshmëri dhe duhet ta përmirësojmë vetën tonë.

Duhet të luftojmë me nefsin dhe duhet ta edukojmë, ashtu që të shpëtojmë nga këto cilësi të këqija.

Njeriu, kur të vdes, pas vetes i lë të gjitha krimet, asgjë nuk fiton nga pasuria e tij.

Njeriu merr shpërblimin nëse shpenzon për shpirtin e tij, për familjen e tij dhe në rrugë të Allahut.

SURETU KARIA

Kjo sure përmban dy çështje madhështore, e ato janë:

– Kataklizma, dhe

– Agonia e kataklizmës.

Çështja më e rëndë me të cilën njeriu do të ballafaqohet është Kataklizma.

Çështja më e vështirë me të cilin njeriu do të ballafaqohet është Kataklizma.

Për këtë arsye, Kur’ani Famëlartë e ka quajtur: “Plasja”, e që ka kuptimin e vet kataklizmës. Kjo nga shkaku se me ndodhinë e saj i plasë (plasaritë) zemrat.

Kur’ani e ka përshkruar agoninë e kataklizmës ku thotë:

El Kaariatu Mel Kaariatu Ve maa edraake mel Kaariatu

“Krisma plasaritëse e Kijametit. Ç’ka është krisma plasaritëse ? Dhe ç’të mësoi ty se ç’është krisma plasaritëse?”

(El-Karia: 1-3)

Për njeriun nuk ka gjendje më të rëndë, më të vështirë, për të cilën nuk kujdeset, nuk merr këshillë dhe mësim.

 Nuk ka moment më të rrezikshëm se kataklizma.

 E sheh, rrezikun e ka pranë, dënim mbi kokë. I sheh rreziqet në të gjitha anët. Rreziqet i ka nga të katër anët, nuk mund të largohet prej tyre.

“Kariatu” është dridhja e cila i plasë zemrat me agoninë e saj.

“Kariatu” është dridhja e cila i plasë zemrat me trishtimin e saj.

Ky është rikonfirmim, për të treguar se është shumë serioze dhe trishtuese.

E madhështon çështjen e saj dhe e tregon trishtimin e madh të saj.

Besimtarë të nderuar!

Prej shenjave të kataklizmës janë:

– Ndryshojnë ligjet e fizikës, prishen ligjet natyrore.

– Shpërndahen kodrat.

– Digjen detet dhe oqeanet.

– Toka dridhet me dridhje të fortë.

– Ndryshon struktura e kozmosit.

– Zhduket përbërja e tokës, asimilohet përbërja e qiellit, ashtu që do të ndeshen qiejt dhe bien yjet.

Në atë ambient të vështirë njeriu qëndron i tronditur dhe i tmerruar sepse do të përballet me llogaridhënien e vështirë para Allahut të Madhërishëm.

Vëllezër të nderuar!

Çka është ajo krismë e cila shkakton plasaritje?

Zoti i madhërishëm përgjigjet dhe thotë:

Jevme jekuunun naasu kel feraashil mebthuuthi

“Ajo është ditë kur njerëzit bëhen si insekte të shpërndara.”

(El-Karia: 4)

Dita ku njerëzit do të nxirren nga varret.

Njerëzit shkojnë në drejtime të pakontrolluara dhe në të gjitha anët.

Njerëzit shkojnë në atë mënyre sikurse sikurse fluturat kur fluturojnë të shpërndara.

Njerëzit do të ndahen dhe do të shpërndahen.

E ka përngjarë me insekte, me flutura të shumta, nga shkaku se ato kur fluturojnë, fluturojnë të shpërndara, janë të dobëta.

E ka përngjarë me insekte flutura, nga shkaku se ato janë të përbuzura.

Fluturojnë nga të gjitha anët, ashtu siç fluturojnë fluturat rreth dritës dhe dritës së zjarrit në mbrëmje.

“Dalin prej varreve, e si karkaleca të shpërndarë e me shikim të përulur”. (Kamer, 7)

Natën në terr nuk dinë se kah shkojnë e kur të ndizen dritat shpërndahen.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve tekuunul xhibaalu kel ihnil menfuushi

“Dhe kodrat bëhen si leshi i shprishur.”

(El-Karia: 5)

Kodrat lëvizin sikurse leshi në anë të ndryshme.

Kodrat bëhen sikurse lëmshi i cili shkapërderdhet, ngase pas shthurjes fluturon, siç është në thënien e Allahut:

“Dhe kur kodrat të kenë udhëtuar (e bërë pluhur në ajër)”. (Et-Tekvirë: 3)

Po ashtu edhe ajeti tjetër:

“Atë ditë kur toka e kodrat të dridhen, e kodrat bëhen rërë rrëshqitëse”. (El-Muzemil: 14)

Në këto ajete, vërehen shenja të cilat i frikësojnë dhe i tmerrojnë njerëzit.

Këto ajete tregojnë vërejtje serioze.

Është bërë përngjasimi i kodrave me leshin e thurur ngase leshi ndonjëherë është me ngjyrë të bardhë, ndonjëherë me ngjyrë të kuqe, ndonjëherë me ngjyrë të verdhë, e ndonjëherë me ngjyrë të zezë.

Kështu është me rrugët e kodrave, disa janë të bardha, disa të kuqe, disa të verdha, e disa të zeza.

Vëllezër të nderuar!

Atë ditë njerëzit do të ndahen në dy grupe:

– Grupi i të mirëve fatlumtur, bamirës, të cilët do të kënaqen me të mirat e përgjithmonshme të xhenetit, do të jetojnë jetë të lumtur dhe të qetë.

– Grupi i të këqijve, fatkeq, dëmtues, të cilët përflaken me zjarrin e xhehenemit dhe digjen në të.

Për sa i përket grupi të të mirëve, Zoti i madhërishëm thotë:

Fe emmaa men thekulet mevaaziinuhuu fe huve fii ijshetin raadijeti

“E sa i përket atij që i rëndohet peshoja e veprave të tij. Ai është në një jetë të këndshme.”

(El-Karia: 6, 7)

Allahu tregon për shpagimin për vepra dhe ndarjen e njerëzve në dy grupe:

– Në Ditën e gjykimit, atij të cilit i peshojnë veprat, ashtu që veprat e mira i peshojnë më rënd se të këqijat, ai do të ketë të lumturi.

Pronari i atyre veprave të mira kënaqet me shkuarjen në xhenet prej atyre veprave.

 Jeta e këndshme në xhenet i përmbledhë të gjitha të mirat në xhenet.

Jeta e këndshme në xhenet e ka kuptimin e të kënaqurit, të lumturisë. Pra, jetë të lumtur.

Sa i përket çështjes së kandarit, shumica e dijetarëve e mendojnë se: Është përdorur kandari i Ditës së gjykimit. “Me fjalën kandarë”, Allahu t’ia sqaron njerëzve çështjen në atë mënyrë të cilën vet e praktikojnë dhe në atë që ata janë të qetë dhe të sigurt.

Fjala kandarë është përdorur në shumës kandarët, pasi njeriu i njeh dhe i përdorë llojet e shumta dhe të ndryshme të matjeve dhe të kandarëve.

Çka e peshon kandarin?

Përgjigjja:

Kandarin e rëndon besimi dhe veprat e mira.

Kandarin e bën të lehtë: mosbesimi dhe veprat e pakta.

Kandari i besimtarit nuk mbetet i mëngët. Pra, nuk mbetet përgjithmonë në zjarr. Kandari për besimtarin do të jetë ashtu siç e ka përmendur Kur’ani, por nuk dihet mënyra dhe format e matjeve dhe peshoreve.

Vëllezër të nderuar!

Njerëzit do të ndahen në dy grupe:

– Grupi i të mirëve fatlumë, bamirës, të cilët do të kënaqen me të mirat e përgjithmonshme të xhenetit, do të jetojnë jetë të lumtur dhe të qetë.

– Grupi i të këqijve fatkeq, dëmtues, të cilët përflaken me zjarrin e xhehenemit dhe digjen në të.

Sa i përket grupi të këqijve:

Ve emma men haffet mevaaziinuhuu fe ummhuu haavijetun

“Ndërsa, atij që ka peshojën e lehtë të veprave të tij. Vendi i tij do të jetë në Havije.”

(El-Karia: 8, 9)

Atij të cilit i peshojnë veprat e këqija mbi ato të mirat, vendbanim është xhehenemi.

Ashtu siç është nëna baza e fëmijës e cila e bartë në krah.

Xhehenemi është quajtur “Havije” nga shkaku se është shkatërruese dhe se digjet në të me thellësinë e nxehtësisë së saj dhe se është zjarr i vjetër.

Pejgamberi a.s. ka thënë: Mos qoftë “nëna” jote.

Atëherë i është thënë: O i dërguari i Allahut: “Mua më thërret të udhëzohem” ndërsa më thua: “Mos qoftë “nëna” jote”.

Atëherë i ka thënë: Kam për qëllim “Mos qoftë zjarri (nënë) jote (për ty)”.

Allahu i Madhërishëm ka thënë: “Dhe nëna (baza) e tij është zjarri djegës”.

Përfundim

Zoti i Madhërishëm parashtron pyetje:

Ve maa edraaake maa hijeh Naarun haamijeh

“E ç’është ajo që të njoftoi ç’është ai (Havije)? Është zjarri me nxehtësi shumë të lartë.”

(El-Karia: 10, 11)

Po, kush të ka treguar ty se çka është ai zjarr?

Zoti e ka pyetur pejgamberin dhe na pyet neve:

E ç’është ajo që të njoftoi ç’është ai (Havije)?

Kjo pyetje retorike është për të treguar frikë dhe trishtim.

Kjo pyetje retorike është për të treguar se është diçka e jashtëzakonshme, saqë nuk i dihet kufiri.

Pastaj Zoti i madhërishëm përgjigjet dhe na tregon:

“Është zjarri me nxehtësi shumë të lartë.” (El-Karia: 11)

Është zjarr djegës përcëllues të cilit nuk i dihet flaka.

Është zjarr përcëllues të cilit nuk i dihet nxehtësia.

Djegë ekstrem dhe është edhe i fuqishëm edhe i madh.

Fuqia e zjarrit të xhehenemit ia tejkalon fuqisë së çdo zjarri tjetër.

Zjarri i xhehenemit ia tejkalon të gjitha zjarreve.

Në një rast pejgamberi a.s. ka thënë:

“Zjarrin të cilin e ndezë biri i Ademit është një pjesë prej shtatëdhjetë pjesëve të zjarrit të xhehenemit.”

I thanë: A nuk ka mjaftuar vetëm kjo pjesë?

Pejgamberi a.s. ka thënë: “Asaj i është shtuar fuqi edhe gjashtëdhjetë e nëntë pjesë më shumë”.

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Ky zjarr është një pjesë prej njëqind pjesëve të xhehenemit”.

SURETU TEKATHUR

Dy fise prej fiseve të Medinasve.

Të fisit Harithete dhe

të fisit Harith.

Ata krenoheshin njëra ndaj tjerëve me fëmijë e me pasuri.

Njëra prej tyre thoshte: “Ju keni pasuri sikurse filani dhe filani!”.

Tjetra prej tyre thoshte: “Edhe ju keni pasuri sikurse filani dhe filani!”

Fillimisht, ata janë krenuar me të gjallët e tyre.

Nuk ju ka mjaftuar vetëm kjo, pastaj kanë thënë të shkojmë te varrezat.

Kur kanë shkuar te varrezat:

– Njëra prej tyre ka thënë: “Ju në varreza keni të vdekur sikurse filani dhe filani!”.

– Tjetra prej tyre ka thënë: “Edhe ju në varreza keni sikurse filani dhe filani!”.

Atëherë, Allahu ka zbritur këto ajete:

Elhaakumut-tekaathuru Hattaa zurtumul mekaabir

“Ç’keni që dëfreheni dhe argëtoheni  me shumimin (garimin) e çështjeve (në çdo aspekt)! Derisa të mos vizitoni varrezat (të bëheni banues të varreve”.

(Et-Tekathur: 1-2)

Vëllezër të nderuar!

Njerëzit jetojnë jetë dëfrimi, loje e mahie.

Vrapojnë për famë dhe pasuri.

Garojnë për reputacion e për emër.

Me çdo kusht dhe në çfarëdo mënyre dhe me gjithë qenien e tyre lakmojnë që të fitojnë të mira materiale.

Kjo ndjenjë dhe ky interesim vazhdon përgjatë gjithë jetës.

Njerëzit, me dy çështje nuk ngopen:

– me kërkimin e diturisë dhe

– me kërkimin e pasurisë (të mirave materiale).

Kur’ani ka tërhequr vërejtjen për t’u mos u mashtruar në këtë botë, në stolitë e saj dhe të përkohshmen e saj.

Kur’ani ka tërhequr vërejtjen nga pasuria, nga fëmijët dhe nga bashkëshortësia, posaçërisht këtë vërejtje e bënë në suretu Tekathur.

Ju e keni kuptuar dhe keni marrë mësim me atë që keni pa, me angazhimin e tyre, keni kuptuar se ku kanë përfunduar.

Zoti i Madhërishëm thotë:

“Jeta e kësaj bote nuk është gjë tjetër vetëm se një përjetim e mashtrim”. (Enam, 32)

Zoti i Madhërishëm thotë:

“Kjo jetë e kësaj bote nuk është tjetër vetëm se dëfrim e lojë.” (Ankebut, 64)

Zoti i Madhërishëm thotë:

“Dijeni se jeta e kësaj bote nuk është tjetër vetëm se lojë, kalim kohe në argëtim, stoli, krenari mes jush dhe përpjekje në shtimin e pasurisë dhe të fëmijëve.” (Hadidë, 20).

Krenohen me banesa, me apartamente luksoze, e jo për Allah. Siç thotë Zoti i Madhërishëm:

“E ai atij shokut të vet (që ishte besimtar) i tha: – duke iu krenuar atij – “Unë kam pasuri më shumë se ti e, kam edhe krah më të fortë!” (Kehf, 34)

Aliu r.a. ka thënë: Ne dyshonim në dënimin e varrit, derisa zbriti ajeti:

“Juve u preokupoi përpjekja për shumimin (e pasurisë, të fëmijëve, të pozitës)!”. (Et-Tekathur: 1), deri në ajetin: “Përsëri jo, jeni gabim! Më vonë do ta kuptoni!”. (Et-Tekathur: 4)

Çështja e dënimit në varr

Ju ka angazhuar sprova e jetës, duke u krenuar me pasuri, fëmijë e me shoqëri.

Jeni angazhuar vetëm që të tuboni pasuri, ndërsa jeni larguar nga devotshmëria dhe veprat për botën tjetër derisa jeni takuar me vdekjen (keni vdekur) në gjendje të tillë.

Ky është lajm i cili paraqet qortim, kritikë dhe i cili tregon dështim.

Të krenuarit me pasuri dhe me fëmijë dhe me numrin e madh të familjes në përgjithësi.

Nga ky mentalitet ndryshojnë vetëm dijetarët e devotshëm.

Pejgamberi a.s. i cili ka thënë:

“Biri i Ademit thotë: Pasuria ime, pasuria ime, po a ke pasuri tjetër pos asaj të cilën e ke ngrënë dhe është shpenzuar, ose e ke veshë dhe është shqyer, apo të cilën e ke dhënë lëmosh e që vazhdon të jetë aktive”.

Për kuptimin e ajetit: “Deri sa t’i vizitoni varret.” ka mendimet të shumta:

– Disa kanë thënë se harmonizohet me shkakun e zbritjes së ajetit:

“Deri sa i keni përmendur të vdekurit duke u krenuar me baballarët dhe paraardhësit tuaj dhe jeni shtuar nga ata të cilët u janë kalbur eshtrat”.

– Disa kanë thënë: Kuptimi i saj është si në vijim: Deri sa të vdisni, e t’i vizitoni trupat e juaj në varret tuaja. Pra, kur ndërpritet çështja e tubimit të pasurisë, me përfundimin e jetës suaj.

Në bazë të këtij interpretimi është transmetuar se një arab kur e ka dëgjuar këtë ajet ka thënë: “Zgjohen njerëzit në Ditën e gjykimit dhe qëndrojnë para Zotit të Qabës. Kalimtari është vetëm vizitor, nuk qëndron shumë”.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Kel-laa sevfe tealemuune Thumme kel-laa sevfe tealemuune

“Jo, nuk është ashtu! Gjithsesi këtë do ta kuptoni më vonë! Përsëri jo, jeni gabim! Më vonë do ta kuptoni!”

(Et-Tekathur: 3, 4)

Largohuni nga mentaliteti për të tubuar pasuri, e cila shkakton urrejtje.

Largohuni nga mentaliteti për të tubuar pasuri, e cila shkakton xhelozi.

Largohuni nga mentaliteti për të tubuar pasuri, e cila shkakton ndërprerje të raporteve dhe largim nga njëri-tjetri.

Largohuni nga ky mentalitet për të tubuar pasuri, e cila shkakton mosveprim të veprave të botës tjetër.

Largohuni nga ky mentalitet për të tubuar pasuri, e cila shkakton në mospërmirësim të edukatës dhe të moralit.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Kel-laa lev tealemuune ilmel jekiiini

“Jo, pse, sikur ta dinit me një dije të sigurt (nuk do të bënit ashtu).”

(Et-Tekathur: 5)

Zoti i Madhërishëm na tregon për kalimin e diturisë nga aspekti teorik në atë praktik.

Ju do ta kuptoni rezultatin në Ditën e gjykimit.

Kjo është kritikë.

Allahu e rikonfirmon atë qortim dhe kritikë dhe atë paralajmërim vetëm e vetëm për të marrë mësim.

Hiqni dorë nga ajo lojë me dunjanë.

Ju, po ta dinit çështjen se në çfarë drejtimi jeni duke shkuar, nuk do të angazhoheshit dhe do të hiqnit dorë nga tubimi i pasurisë dhe krenarisë.

Ju, po ta dinit çështjen me saktësi, do t’i ktheheshit punëve të mira dhe do të ktheheshit në tubimin e të mirave për botën tjetër.

Ju, po ta dinit çështjen se në çfarë drejtimi jeni duke shkuar, po ta dinit me saktësi, do të ktheheshit në tubimin e të mirave për botën tjetër dhe për çastin madhështor kur do të ktheheni te Zoti i juaj.

Kjo është rikonfirmim për të hequr dorë nga lakmia e tepërt për këtë botë dhe për të hequr dorë nga kjo jetë kalimtare.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Le terevvunel xhehiimë Thumme le terevunnehaa ajnel jekiini

“Ju pa tjetër do ta shihni Xhehennemin. Madje atë do ta shihni të bindur plotësisht.”

(Et-Tekathur: 6, 7)

Allahu i Madhërishëm e interpreton qortimin dhe i informon njerëzit se do ta shohin xhehenemin ku thotë: “Ju do ta shihni xhehenemin”. Pra, në botën tjetër do ta shihni zjarrin, do ta përjetoni dënimin me zjarr.

 Është kërcënim se mund të dënoheni dhe ta shihni zjarrin, e cila djeg me të parën, e djeg çdo gjë që e ka afër dhe çdo gjë që është në të poshtërohet kur të shihet madhësia e zjarrit dhe kur të përjetohet vuajtja e madhe prej saj.

Pastaj, Allahu e rikonfirmon atë kërcënim ku thotë:

“Madje atë do ta shihni të bindur plotësisht”. (Et-Tekathur: 7)

Pastaj do ta përjetoni xhehenemin në mënyrë praktike dhe të bindur thellë se ekziston. Ajo është dëshmi konkrete, do të thotë se e shihni praktikisht, andaj, ruajuni sendeve që ju çojnë në xhehenem, siç janë të këqijat dhe mëkatet.

Përfundim

Thumme le tus’elunne jevme idhin anin neiimi

“Pastaj do të jepni llogari për të mirat”.

(Et-Tekathur: 8)

Ekzistojnë dy opinione për dhënie llogari për të mirat e kësaj bote:

– Ka mendim se ata të cilët do të japin llogari për të mirat e kësaj bote janë pabesimtarët.

– Ekziston edhe mendimi tjetër se: Llogaridhënia për të mirat e kësaj bote përfshinë edhe besimtarët edhe pabesimtarët.

Edhe besimtari jep llogari për mirësitë e kësaj bote, por për të treguar se si i ka shfrytëzuar ato mirësi.

Edhe ti, edhe ju jepni llogari për mirësitë e kësaj bote, por për të treguar për çështje të dobishme dhe në atë që fitohet kënaqësia e Allahut.

Ju do të pyeteni edhe për të mirat materiale të kësaj bote të cilat ju kanë larguar nga bota tjetër.

– Do të jepni llogari për llojet e mirësive të kësaj bote.

– Do të jepni llogari për shëndetin.

– Do të jepni llogari për kohën e lirë.

– Do të jepni llogari për ushqimin.

– Do të jepni llogari veshmbathjen.

– Do të jepni llogari për mirësitë tjera jetësore.

“Për mirësitë” ka kuptimin, për lojërat dhe kënaqësitë tjera të cilat ju kanë larguar nga feja dhe nga obligimet.

SURETU ASR

Surja Asr përbëhet prej tri ajeteve.

Edhe pse ka pak ajete, ka vlerë të madhe.

Edhe pse është e shkurtë, ka dobi të madhe.

Dy shokë të pejgamberit a.s., për shkak se e kishin kuptuar rëndësinë e madhe të kësaj sure, kur takoheshin, nuk ndaheshin në mes vete pa ia lexuar njëri-tjetrit këtë sure. Ia këndonin njëri-tjetrit, e pastaj ndaheshin me selam duke e përshëndetë njëri-tjetrin.

Kjo sure është përmbledhëse e të mirave.

Kjo sure është sure e shpëtimit te Allahu i Madhërishëm.

Po ta analizonin njerëzit këtë sure dhe po t’i përmbaheshin, do t’u mjaftonte në jetë, edhe po që se nuk do të zbriste asnjë sure tjetër. Kjo nga shkaku se përmban të gjitha njohuritë Kur’anore.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Vel asri

“Pasha kohën!”

(El-Asr: 1)

Fillimisht duhet ta dimë se çdo betim përbëhet prej betuesit, mjetit të betimit, prej të betuarës dhe shkakut të betimit.

Në këtë rast:

Betuesi është Allahu.

Mjeti i betimit është parafjala “V”.

E betuara është koha.

Shkaku e betimi është se: Njeriu mund të dështon dhe të pëson humbje.

Allahu i Madhërishëm kur betohet në diçka, betohet për të treguar rëndësinë e saj.

Allahu i Madhërishëm kur betohet në diçka, betohet për të treguar vlerën e saj.

Fakti që Allahu betohet në diçka nuk nënkupton që edhe njeriu lejohet të betohet në to, sepse njeriut nuk i lejohet të betohet në asgjë tjetër pos Allahut.

Pejgamberi a.s. ka thënë: “Ai që ka nevojë të betohet, le të betohet në Allahun ose le të heshtë.”

Vëllezër të nderuar!

Betimi në kohën: Është perioda kohore apo kohëzgjatja në të cilën kalon njeriu. Kjo nga shkaku se:

 – Në perioda kohore përfitohen mësime.

 – Në perioda kohore ndryshon nata me ditën, e pason errësira dritën dhe anasjelltas.

– Në perioda kohore ndryshojnë ngjarjet historike dhe shtetërore.

– Në perioda kohore ndryshojnë kushtet dhe rrethanat.

E gjithë kjo tregon se Zoti ekziston, Ai është Një, Ai është i Përsosur me atributet e Tij. Është i Fuqishmi absolut.

Betohem në kohën se njeriu është në humbje, në shkatërrim dhe në gjendje të keqe, i vonshëm në vepra, i vonshëm në angazhime, përpos tjerëve të cilat i ka veçuar Allahut, të cilët do t’i tregojmë në vazhdim.

Ky betim në kohën dëshmon për vlerën dhe rëndësinë e saj.

Pejgamberi a.s. ka thënë: “Mos e nënvlerësoni kohën, se Allahu është koha”, pra Krijues i kohës.

Te Zoti nuk të shpëton as fama, as pasuria, as dituria, as zbulimet shkencore, as punët e kësaj bote, e kështu me radhë, por te Zoti të shpëton qëndrimi fisnik, i cili bazohet në parimin e besimit të drejtë.

Njerëzimin nuk e shpëton garimi në mes vete dhe lakmia për këtë botë, por te Zoti të shpëton qëndrimi fisnik, i cili bazohet në parimin e besimit të drejtë në Zotin dhe në të dërguarin e Tij, ose në bazë të katër parimeve, e ato janë:

Te Zoti të shpëton:

– Besimi i drejtë.

– Veprat e mira.

– Këshilla për të mirën.

– Këshilla për durim.

Vëllezër të nderuar!

Kur Zoti i Madhërishëm thotë:

Innel inasaane le fii husrin

“Nuk ka dyshim njeriu është në një humbje të sigurt.”

(El-Asr: 2)

Ka kuptimin se ka dështuar.

Kush ka dështuar nga njerëzit?

Ka dështuar kush nuk ka besuar në Zotin.

Ka dështuar pabesimtari sepse e ka humbë këtë botë dhe botën tjetër. E, kjo është humbje e qartë.

Dështon ai i cili nuk beson në Zotin.

Kemi:

– Dështimin e madh dhe

– Dështimin e vogël.

Dështimi i madh

Pabesimi

Zoti i madhërishëm thotë:

“Në atë çast pësuan disfatë jobesimtarët.” (Gafir, 85)

Hipokrizia

Zoti i madhërishëm thotë:

“Ka nga njerëzit që adhuron Allahun me mëdyshje (luhatshëm), nëse e godet ndonjë e mirë ai qetësohet me të, po nëse e godet ndonjë e pakëndshme, ai kthehet në fytyrën e vet të vërtetë (të mëparshme), ai e ka humbur këtë dhe jetën tjetër, e ky është ai dështimi i qartë.” (Haxh, 11)

Pasimi i rrugës së shejtanit

Zoti i madhërishëm thotë:

“E kush e bën mik shejtanin, e jo Allahun, ai ka dështuar sheshazi.” (Nisa, 119)

Idhujtaria

 Zoti i madhërishëm thotë:

“Ata që përgënjeshtruan se do të takohen me Allahun (në Ditën e gjykimit) kanë humbur.” (En’am, 31)

Zoti i madhërishëm thotë: Thuaj:

“Të dështuar në Ditën e kijametit janë ata që e kanë humbur veten dhe familjen e vet.” (Zumer, 15)

Vëllezër të nderuar!

Te Zoti të shpëton:

– Besimi i drejtë.

– Veprat e mira.

– Këshilla për të mirën.

– Këshilla për durim.

Zoti i Madhërishëm thotë:

Il-lel-ledhiine aamenuu

“Me përjashtim të atyre që besuan.”

(El-Asr: 3)

Sa i përket besimtarit, edhe pse ndonjëherë humb në këtë botë si f.v.: në tregti kjo nuk konsiderohet asgjë në krahasim me fitimin e botës tjetër, nëse beson në Zotin.

Sa i përket besimtarit, edhe pse ndonjëherë humb në këtë botë, si f.v.: me sëmundje e pleqëri nëse beson në botën tjetër, nuk konsiderohet asgjë në krahasim me fitimin e botës tjetër, nëse beson në Zotin.

Sa i përket besimtarit, edhe pse ndonjëherë humb në këtë botë si f.v.: nga kushtet e vështira ekonomike të kësaj bote. Fitimi i botës tjetër nuk zhvlerësohet kurrë.

Allahu i Madhërishëm, nga lloji njeri, bën përjashtim atë njeri i cili cilësohet me pesë cilësi, në të cilat cilësi tubohen (bashkohen) të gjitha të mirat:

1. Besimi në Zotin,
2. Besimi në melaqet e Tij,
3. Besimi në librat e Tij, në pejgamberët e Tij,
4. Besimi në Ditën e gjykimit, në kadanë dhe në kaderin e Zotit,
5. Besimi në të mirën dhe në të keqen e cila nuk ndodhë pa caktimi prej Zotit.

Pejgamberi a.s. ka thënë: “Kush thotë se nuk ka Zot tjetër pos Allahut, me zemër të pastër, do të hynë në xhenet”.

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket veprave të mira në pjesën e ajetit:

Ve aamiluss saalihaati

“…që bën vepra të mira.”

(El-Asr: 3)

Duhet të dimë se:

Shpendi kur fluturon, fluturon me dy krahë:

– Njëri krah është besimi.

– Krahu tjetër është vepra e mirë.

Çka është vepra e mirë?

Vepër e mirë është zbatimi i urdhrave.

Vepra e mirë është largimi nga ndalesat.

Veprat ndahen në:

Vepra të dukshme dhe

Vepra të padukshme.

Pastaj,

Vepra e mirë mes njeriut dhe Zotit.

Vepra e mirë në mes  njeriut dhe krijesave

Vepra e mirë në mes të njerut me familjen

Vepra e mirë në mes njeriut me shoqërinë

Vepra e mirë në mes njeriut  dhe natyrës ku bëjnë pjesa natyra dhe  kafshët

Zoti i Madhërishëm thotë:

“Ju jeni populli më i dobishëm, i ardhur për të mirën e njerëzve, të urdhëroni për mirë, të ndaloni nga veprat e këqija dhe të besoni në Allahun.” (Ali Imranë, 110)

Në veprat e mira bëjnë pjesë:

Punët obligative dhe tjerat vullnetare.

Prej punëve të mira janë shprehjet:

“Subhanell-Llah,

Elhamdulilah,

Laa ilaahe il-lell-Llaahu Vall-Llaahu Ekber

Laa havle ve laa kuvete il-laa bil-laahil alijil adhimë”.

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket të së vërtetës, Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve tevasauv bil hakki

“…që porositën njëri-tjetrin t’i përmbahen të vërtetës.”

(El-Asr: 3)

E vërteta është e kundërta e së pavërtetës:

Në të vërtetën është e gjithë e mira, duke filluar në besimin në Zotin Famëlartë,

besimin në librat e Tij, dhe

pasimi i pejgamberëve të Tij,

në çdo raport njerëzor, në çdo akt dhe në çdo veprimtari.

Në këshillë është e gjithë e mira, duke filluar nga besimi në Një Zot,

respektimi dhe adhurimi i Tij,

thjeshtësia dhe modestia në këtë botë dhe të vepruarit për botën tjetër.

Pejgamberi a.s. ka thënë Imani përbëhet prej 70 e disa degë.

Përfundim

Sa i përket veprave të mira është edhe durimi, ku Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve tevasauv bis-sabri

“…këshilluan njëri-tjetrin të jenë të durueshëm.”

(El-Asr: 3)

Durimi i përmendur bënë pjesë brenda kornizës së vërtetës.

Durimi nuk është vetëm të ndaluarit e vetvetes nga vepra që i ndodhë, apo e cila nuk i ndodhë, por durimi është edhe për gjërat e mira të cilat i ndodhin dhe për të cilat është i kënaqur, qofshin ato të mira konkrete apo abstrakte.

Siç kemi nevojë për këshilla, kemi nevojë për durim.

Siç kemi nevojë për durim, kemi nevojë për këshilla, për durim.

Këshillojmë për të duruar në kryerjen e obligimeve.

Këshillojmë për durim në largimin prej harameve.

Këshillojmë për durim, për të mos mëkatuar mëkate të cilat i dëshiron epshi njerëzor i pangopur.

Këshillojmë për durim, në kryerjen e adhurimeve, për të cilat nefsi ndien mundim në kryerjen e tyre dhe në atë që njeriu sprovohet me fatkeqësi.

Këshilla për durim njëkohësisht është këshillim për të mirë. Llukmani e ka këshilluar birin e tij si në vijim:

“O djali im, fale namazin, urdhëro për punë të mira, e ndalo nga të këqijat, përballo me durim çdo gjë që të godet, vërtet, këto janë nga çështjet më të preferuara.” (Llukman, 19)

Zoti i madhërishëm thotë:

“O ju besimtarë, bëni durim, bëhuni të qëndrueshëm kundër armikut, rrini të përgatitur dhe që të shpëtoni.” (Ali Imran, 200)

“…e durimtarëve u jepet shpërblimi i tyre pa masë!” (Zumer: 10)

SURETU HUMEZE

Ahmes bin Shuriki ishte një njeri i cili i përqeshte dhe i përgojonte njerëzit, posaçërisht pejgamberin a.s., atëherë ka zbritur surja Humeze.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Vejlun li kul-li jumezezin lumezetin

“Mjerë për secilin që ofendon e përqesh (njerëzit).”

(El-Humeze: 1)

Ka mendime se surja në fjalë ka zbritur për Velid bin Mugiren. Ai pas shpine e përgojonte pejgamberin a.s. Ai e kritikonte në mënyrë të drejtpërdrejtë.

Ka mendime se ka zbritur për Umeje bin Halefin, i cili pas shpine e përgojonte pejgamberin a.s. Ai e kritikonte në mënyrë të drejtpërdrejtë.

Edhe sot ka aso të cilët e urrejnë Muhamedin a.s. dhe muslimanët. I përqeshin dhe i përgojojnë muslimanët.

Mirëpo qëllimi i kësaj sure është në përgjithësimin e shprehjes dhe jo në specifikimin e shkakut.

“Humezë” është ai i cili i përqesh të tjerët me fjalë, pra i përgojon dhe u përshkruan mangësi.

“Lumezë” është ai i cili i përgojon njerëzit dhe i kritikon para syve të tyre.

Prej çështjeve më të rëndësishme për të cilat ka ardhur Islami është sigurimi i ndjenjave të brendshme të njeriut.

Ashtu siç ka ardhur Islami për sigurimin e fesë, jetës, pasurisë, nderit, të cilat njihen si pesë objektivat sheriative, ashtu ka ardhur edhe për që muslimani të jetojë i qetë, i sigurt dhe pa komplekse, ashtu që shpirti i muslimanit të jetë i qetë.

Islami është fe e drejtësisë dhe e barazisë.

Islami e ruan nderin e njeriut që të mos nënçmohet dhe të mos poshtërohet.

Një sure e plotë flet për bullizimin.

“Vejl” është kodër e xhehenemit.

Humeze të çon në xhehenem

Lumeze të çon në xhehenem.

Njeriu nuk e zgjedhë ngjyrën, gjatësinë, formën, kohën kur lindë, etj.

“O ju që besuat, nuk bën të tallet një njeri (komunitet) me një njeri (komunitet) tjetër, meqë të përqeshurit mund të jenë më të mirë nga ata të cilët përqeshin dikë tjetër.” (Huxhurat, 11)

Po ashtu Zoti i madhërishëm thotë:

“Mos e respekto askënd që betohet shumë dhe është i poshtër, që është përgojues e bart fjalë ndër njerëz.” (Kalem: 11-12)

Askush nuk mund të pretendojë se është i përsosur. Përsosmëria i takon vetëm Allahut.

Askush nuk mund të thotë se ai nuk ka asnjë të metë dhe asnjë mangësi.

Njeriu është i konstruktuar ashtu që të ketë mangësi në logjikën e tij dhe në eksperiencën e tij.

Përderisa, mangësia është prej pjesëve përbërëse të njeriut, ai nuk duhet që në njërën anë të mos i sheh të metat dhe mangësitë e tij dhe në anën tjetër të orienton gishtin dhe t’i kritikon të tjerët.

Ai duhet të përkujdeset për veten e vet, duhet ta përmirëson veten e vet dhe të tenton t’i rregullon të metat e veta, e që njerëzit t’i lërë me të metat e tyre.

Nëse nuk e bënë këtë, meriton mjerim, shkatërrim dhe dënim.

Qoftë i shkatërruar, u dënoftë dhe u poshtëroftë çdo njeri i cili përqesh dhe përgojon!

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm e tregon shkakun e përqeshjes dhe përgojimit ku thotë:

El-ledhii xhemea maalen ve addedehu Jahsebu enne malehuu ehledehu

“Që ka tubuar pasuri dhe që atë e ruan të mos i pakësohet.  E mendon se pasuria e tij do të bëjë të përjetshëm.”

(El-Humeze: 2, 3)

Shkaku i përqeshjes dhe përgojimit:

Vetëpëlqimi në atë se ka tubuar pasuri, e numëron atë pasuri, e arkëton me qëllim që të mos i pakësohet.

Me këtë, ai mendon se është i graduar nga të tjerët.

Kështu që, ai nuk jep për ndihma vullnetare, bile edhe e pengon atë.

– Mendon se pasuria i garanton jetë të përgjithmonshme.

Mendon se kurrë nuk do të vdesë.

Kjo nga vetëpëlqimi në vetvete në tubimin e asaj pasurie.

Ai nuk mendon se çka i ndodhë atij pas vdekjes.

Po ashtu, ai mendon se pasuria është ajo që i jep jetë dhe fuqi dhe se duke e ruajtur pasurinë, pasuria e ruan atë.

Vëllezër të nderuar!

Allahu i Madhërishëm tregon se deri në çfarë shkalle të lartë djegë ai zjarr.

Allahu kundërpërgjigjet ndaj atyre pretendimeve dhe ndaj atyre iluzioneve dhe konfirmon se ai do të hidhet në mes të zjarrit. Pra në vendin ku digjet dhe përvëlohet.

Kjo me qëllim që të heqë dorë dhe të tërhiqet nga ajo që thotë.

Kjo sepse çështja nuk është siç pretendon dhe siç e llogaritë, por ato çështje do ta hedhin atë dhe pasurinë e tij në zjarr, i cili zjarr shtyp çdo gjë ose e djegë çdo gjë e cila hidhet në të.

Zoti i madhërishëm thotë:

Kel-laa lejunbedhenne fil hutameti Ve maa edraaake mel hutaameti Narull-Llahihil muukadeti

“Jo, të mos mendojë ashtu! Se ai pa tjetër do të hidhet në Hutame. E çka di ti se ç’është Hutame? Është zjarri i Allahut i ndezur fort.”

(El-Humeze: 4-6)

Po ty kush të mësoj se çfarë zjarri është ai zjarr?

Çfarë elementi është ai?

Kjo i bie sikurse nuk mund ta paramendon mendja dhe logjika.

Pastaj Zoti i madhërishëm tregon se:

Ai zjarr flakëron me urdhrin e Allahut të Madhërishëm dhe nuk fiket kurrë.

Cili është përfitimi i mësimit në përmendjen e zjarrit të xhehenemit i cili ngulfatë:

Përgjigjja:

Për t’u krahasuar me gjendjen e tij të kryelartësisë, i cili është krekosur me pasurinë e tij.

Për t’u krahasuar me gjendjen e tij të kryelartësisë, i cili e lartësonte veten ndaj të tjerëve.

Kur thotë Allahu i Madhërishëm: “Le junbedhene”, pra hidhen në thellësi, në një gropë të thellë, sikurse në një bunarë të thellë, e që më pastaj dyert nuk hapen, për t’u dëshmuar disfata e tyre, ato dyer mbyllen fortë, ashtu që i humbin shpresat se mund të dalin nga aty.

Ai zjarr thyen çdo gjë e cila hidhet në të, çdo gjë në të bëhet shkrumb e hi.

Është cilësuar si “Zjarri i Allahut” në formën e hiperbolës, pra ai është zjarr, por nuk është siç janë zjarret tjera.

Vëllezër të nderuar!

Informon se zjarri i cili flakëron në xhehenem, i djegë edhe zemrat, arrin edhe në djegien e zemrave dhe nuk fiket:

El-letii tet-talu alel ef’ideti

“Që depërton deri në loçkë të zemrës.”

(El-Humeze: 7)

Allahu i Madhërishëm e përshkruan zjarrin me tri cilësi.

Ato tri cilësi janë:

– Është zjarr i cili ngritet lartë dhe depërton në zemra, e përfshin zemrën me djegie të madhe.

– I djegë ata duke qenë gjallë.

– Jeta rikthehet e përsëritet, ndërsa dënimi vazhdon e nuk ndalet.

Zemrat janë pjesët më të ndjeshme të trupit,

Zemrat janë që më së shumti ndjejnë dhembje.

Janë përmendur zemrat në mënyrë të posaçme: Kjo, nga shkaku se ato zemra besojnë në besime të pavërteta.

Me zemër kanë qëllime të këqija.

Me zemër kanë edukatë të keqe.

Në zemër e kanë kryelartësinë dhe nënçmimin e njerëzve dhe të veprimeve të shëmtuara.

Përfundim

Zoti i Madhërishëm thotë:

Fii amedin mumeddetin

“Ai i mbyll ata, ua zë frymën. Ata janë të lidhur në pranga.”

(El-Humeze: 9)

– Ai zjarr është ashtu që atyre ju mbyllen dyert në të gjitha anët.

Nuk ka kush i shpëton, nuk mund të dalin nga aty, siç figuron në ajet tjetër:

“Kundër tyre është zjarri i mbyllur.” (El-Beled: 20)

Për qëndrimin e përgjithmonshëm të tyre Allahu i Madhërishëm sqaron edhe në ajetin tjetër:

“Sa herë që përpiqen të dalin prej tij nga vuajtjet e padurueshme, kthehen në të përsëri (u thuhet): “Vuajeni dënimin me djegie!” (El-Haxh: 22)

“Dyert e zjarrit janë palë-palë, njëra mbi tjetrën”.

Po ashtu ato janë të gjata dhe të thurura, të lidhura fortë dhe të qëndrueshme.

“Dyert e xhehenemit janë të mbyllura, ato janë të sforcuara me hekur. Atyre nuk u hapen dyert, nuk mund të hyjë aty brenda askush tjetër pos tyre”.

“Në shtylla të hekurit është i rrethuar dhe janë të mbyllur në xhehenem dhe të gjitha janë nga zjarri”.

U shtohet dhe u zgjatet koha e qëndrimit në zjarr.

Po ashtu nuk kanë shpresë se do të fiket ai zjarr dhe nuk kanë shpresë ta zbusin ashpërsinë e zjarrit nga ashpërsia e madhe e saj.

Ai i cili i sheh kur shpërthen ndonjë fabrikë e energjisë bërthamore, i cili nxjerrë llavën nga brendia duke përfshirë xehe, e gurë të shkrirë, e që pastaj rrjedhë si ujë i cili e djegë çdo gjë që i del përpara, atij i futet frika në palcë. Ajo llavë zjarrit e futë frikën në palcë te çdonjëri dhe gjithsecili ikë e vrapon pa këmbë e pa kokë.  Paramendojeni atëherë se si do të ishte zjarri i xhehenemit, i cili është më i ashpër se çdo zjarr i kësaj bote.

Zjarri i kësaj bote është një pjesë nga shtatëdhjetë pjesët e xhehenemit, apo një pjesë nga njëqind pjesët e zjarrit të botës tjetër. Allahu na ruajt prej saj.

SURETU FIJLË

Zoti i Madhërishëm, Kur’anin e ka zbritur për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Qëllimi kryesor i Kur’anit është analiza, studimi dhe mësimi. Zoti i madhërishëm thotë:

“(Kur’ani) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë ajetet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend.” (Sad, 28)

Ne kemi nevojë t’i studiojmë suret dhe ajetet kur’anore dhe ta analizojmë, që të përfitojmë dhe ta praktikojmë.

Çdo sure e ka specifikën me të cilën specifikohet.

Si çdo sure edhe suretu Fijlë e ka specifikën e vet, të cilën edhe do ta sqarojmë në vijim.

Do të kalojmë disa çaste me suren Fijlë, që të përfitojmë nga kjo sure me vlerë dhe rëndësi të madhe.

 “Es’habul Filë”: Është ushtria e elefantëve nën udhëheqjen e mbretit Ebreha.

 Ebreheja, mbreti i Etiopisë ka dashur që ta prishë Qabën, andaj edhe e ka nisur ushtrinë për të kryer atë mision.

Misioni i tij ishte që arabët të orientoheshin në shtëpinë të cilën Ebreheja e kishte ndërtuar në Jemen.

Kjo sure ka zbritur për të marrë mësim nga kjo histori, ashtu që çdo kush ta kupton se çdo çështje i takon vetëm Allahut dhe që t’i dorëzoheshin Allahut, i Cili e ka treguar fuqinë absolute të Tij, përderisa prej statujave nuk kanë kurrfarë dobie.

Vëllezër të nderuar!

Fuqia e Allahut mposhtë çdo gjë.

Fuqia e Allahut është mbi çdo program dhe mbi çdo planifikim.

Zoti i Madhërishëm thotë:

Elem tere kejfe feale Rabbuke bi as’haabil fiili.

“A nuk e ke parë se ç’bëri Zoti yt me poseduesit e elefantit?”

(El-Fijlë: 1)

Duhet ditur se:

Vendet e shenjta të Allahut të Madhërishëm kanë rëndësi të posaçme.

Prej vendeve të shenjta është shtëpia e Allahut: Qabja e bekuar.

Qabja e bekuar është në Meke, në vendin në të cilin ka lindur Muhamedi a.s.

Kush tenton të prekë në ato vende të shenjta, Allahu e pengon, Allahu i mbron vendet e shenjta kur të dëshiron.

Kjo sure ka zbritur te ata të cilët e kanë përjetuar atë ngjarje. Për këtë arsye, i thotë Pejgamberit a.s.: A nuk e di se si ka vepruar Zoti yt i Madh e i Fuqishëm me ushtrinë e elefantit, ashtu që Allahu i ka shkatërruar dhe e ka mbrojtur Qabën.

Atëherë, populli yt, a nuk duhet të beson në Zotin?

Disa prej tyre kanë qenë dëshmi e gjallë e asaj ngjarjeje.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Elem jexh’al  kejdehum fii tedliilin.

“A nuk ua bëri përpjekjen e tyre të dështuar?”

(El-Fijlë: 2)

Edhe pse kjo pyetje retorike është për ata të cilët e kanë përjetuar atë ngjarje, njëherit kjo pyetje retorike është për të gjithë njerëzimin.

Atëherë, populli yt, a nuk duhet të beson në Zotin?

Po, a nuk e ke parë se si Zoti yt e ka bërë që të dështon qëllimi i tyre?

Po, a nuk e ke parë se si Zoti yt e ka bërë që të dështon plani i tyre?

Po, a nuk e ke parë se si Zoti yt e ka bërë që të dështon komploti i tyre?

Zoti yt e ka bërë që të dështon angazhimi i tyre?

Zoti yt ka bërë që të pësojnë disfatë totale.

Plani për ta prishë Qabën dhe për të vrarë banorët e saj ka dështuar.

Ata kanë pësuar disfatë totale edhe pa mbërritur në Qabe dhe nuk e kanë realizuar planin e tyre sepse Allahu i ka shkatërruar.

Ebreheja e ka drejtuar ushtrinë për ta prishur Qabën, por elefanti është ndalur në një vend afër Mekës dhe nuk e vazhdonte rrugën për në Meke, përkundër asaj që ia shkulnin lëkurën me gërshërë hekuri.

 Përderisa kur e drejtonin në drejtim tjetër pos Mekës ecte me shpejtësi.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Ve ersele alejhim tajren ebaabiile.

“Dhe Ai kundër tyre lëshoi shpendë që vinin tufë-tufë!”

(El-Fijlë: 3)

Allahu i Madhërishëm kundër ushtrisë së elefantit i ka dërguar zogjtë Ebabilë.

Zogjtë Ebabilë janë lloj i zogjve me ngjyrë të gjelbër.

Ka mendime se zogjtë Ebabilë janë lloj i zogjve me ngjyrë të zezë.

Allahu i Madhërishëm i ka dërguar zogjtë Ebabilë, tufa-tufa.

Ata zogj tufa-tufa kanë ardhur nga drejtimi i detit.

Zogjtë e dobët e kanë mundur Elefantin e madh.

Zogjtë e vegjël e kanë shkatërruar një ushtri të tërë.

Zogjtë e vegjël kanë triumfuar ndaj një ushtrie të fortë dhe të armatosur deri në dhëmbë.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Termiihim bi hixhaaretin min sixhxhiil.

“Dhe i gjuanin ata me gurë nga balta e gurëzuar!”

(El-Fijlë: 4)

Zogjtë tufa-tufa të cilët kanë ardhur nga drejtimi i detit.

Secili zog mbante nga tre gurëz:

– Një në sqep dhe

– Dy në kthetra.

Fjala“Hixharetun min sixhilë” e ka kuptimin e topthit prej ujit dhe prej balte, sikurse të ishte topth brumi.

Ato gurë të argjilës ishin të formës së “leblebijës”, pak më të mëdhenj se “thjerrëzës”.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Fe xhealehum ke asfin meëkuul.

“Dhe ata i bëri si gjeth i grimcuar (i përtypur)!”

(El-Fijlë: 5)

Ato shpendë kanë gjuajtur me ato gurë, e atëherë guri e mbyste të gjuajturin.

Ato gurë çdo gjë që e preknin e thërrmonin dhe e bënin pluhur.

Pastaj mishi i trupit të ushtarëve binte për tokë, kalbej dhe shpërndahej.

Gurëza kur binte në ndonjërin prej ushtarëve të elefantit, depërtonte në thellësi dhe e shkatërronte.

I ka bërë mbeturina dhe lecka, ashtu siç bëhet gjethi i perimeve apo i pemëve kur e hanë insektet, pastaj shkatërrohet në tërësi.

Janë bërë sikur gjethet kalbura të dushkut.

Janë bërë troha buke sikurse gjethet e grisura, të cilën e kanë ngrënë kafshët dhe insektet.

Janë përmbledhë këto dy cilësi:

– Për t’i përbuzur, për t’i poshtëruar dhe

– Për t’i shkatërruar.

Ebreheja, me një pjesë të ushtrisë janë zmbrapsur për t’u kthyer në Jemen.

Gjatë rrugës kanë vdekur njëri pas tjetrit dhe Ebrehenë e kanë ngrënë buburrecat deri sa ka vdekur.

 

Përfundim

Kjo është historia e ushtrisë së elefantit, e cila është e vërtetë e prerë, të cilën e ka vërtetuar Kur’ani, në vitin 571 sipas Isait a.s., në të cilin vit ka lindur pejgamberi Muhamedi a.s.

Është histori interesante mbresëlënëse, për të qenë shembull prej shembujve të fuqisë absolute të Allahut, por njerëzit i neglizhojnë shumë, sikurse i neglizhojnë shumë shembuj tjerë të ngjashëm, të cilat edhe vet i përjetojnë.

O pejgamber, përderisa populli yt e di këtë çështje, atëherë le të kenë drojë se Allahu i dënon në të njëjtën mënyrë, pasi insistojnë në mohimin e Zotit, në pejgamberin e Tij, në librin e Tij fisnik dhe i pengojnë njerëzit nga rruga e besimit në Zotin e Madhërishëm.

Allahu e ka ruajtur Qabën.

Ai dënim është përgatitur prej Allahut të Madhërishëm për pabesimtarët kriminel.

Kjo vërteton se Allahu i Madhërishëm me fuqinë Madhështore të Tij ka mundësi që ta largon të keqen nga Qabja.

Allahu i Madhërishëm me fuqinë Madhështore të Tij e mbron dhe e siguron në çdo kohë.

Allahu ka mundësi që t’i dënon arrogantët mizorë, të cilët krahas Allahut adhurojnë zota tjerë dhe të cilët i pengojnë njerëzit nga Qabja dhe adhurimi në të dhe në besimin në mesazhin e pejgamberit Muhamedi a.s.

Mjafton kjo vërejtje dhe ky qortim, mjafton kjo garanci dhe siguri.

Mjaftojnë edhe të mirat e shumta dhe publikimi se Allahu Famëlartë i ndihmon cilit Do, e ngritë lartë cilin Do dhe e poshtëron cilin Do.

Besimi ynë bazohet në ajetin Kur’anor:

“Dhe ndihma (fitorja) është vetëm prej Allahut, të Fuqishmit, të Urtit”. (Ali Imranë: 126)

 

 

SURETU KUREJSH

Prej shkaqeve të zbritjes së dy sureve Fijlë dhe Kurejsh është fakti se Kurejshët, duke parë ndihmën e Zotit në ngjarjen e “poseduesve të elefantit”, në vend që të ishin të parët në pranimin e Pejgamberisë së Muhamedit a.s. dhe fesë së Zotit, ata ishin të parët që kundërshtuan dhe këmbëngulën në idhujtarinë e tyre.

Kjo sure tregon mirësitë që kanë fituar Kurejshët nga observimi i Qabes.

Surja Kurejsh ka zbritur për të sqaruar specifikat e Kurejshitëve.,

Surja Kurejsh ka zbritur për t’ua përkujtuar atyre mirësitë e Allahut. 

Allahu ua kujton të mirat kurejshitëve, duke ua lehtësuar mënyrën e furnizimit së tyre me të mira materiale.

Allahu ua kujton të mirat kurejshitëve, mënyrën e fitimit dhe të tregtisë së tyre profitabile nga dy regjionet:

– Nga regjioni i Sirisë dhe

– Nga regjioni i Jemenit.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Li-iilaafi kurejjshin.

“Për hir të garantimit që e gëzojnë kurejshitët!”

(El-Kurejsh: 1)

Zoti i madhërishëm e ka zgjedh që pejgamberi a.s. t’i takon fisit Kurejshit.

Fisi Kurejshit është fis arabë.

Ky fis ishte i vendosur në Meke, me fjalë tjera afër shtëpisë së Zotit në Qabe.

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Kurejshitët, Allahu i ka dalluar me shtatë cilësi:

– Unë jam prej tyre.

– Pejgamberia është në mesin tyre.

– Ushqimi dhe sigurimi i ujit për haxhilerët bëhet prej tyre.

– Allahu ju ka ndihmuar përballë ushtrisë së Elefantit.

– Ata e kanë adhuruar Allahun për dhjetë vite, ashtu siç nuk ka mundur ta adhuronte askush tjetër”.

– Allahu ka zbritur për ta një sure të Kur’anit (e cila është suretul-Kurejsh). Pastaj e ka lexuar: “Në emër të Allahut, Bamirësit të përgjithshëm: “Li ilafiKurejsh…”. Mirëpo, siç ka thënë Ibni Kethiri, ky hadith është i dobët (Garibë).

Kurejshitët nuk xhelozoheshin nga të tjerët. Kjo ngase arabët thoshin: Kurejshitët janë banorë të shtëpisë së Allahut, ata janë fqinjë të Qabës.

Ata edhe para Islamit kishin gëzuar respekt për shkak të shtëpisë së Zotit (Qabës), por ata e kishin keqpërdorë atë mirësi.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

iilaafihim rihletesh-shitaai ves-sajjfi.

“Garantimin e udhëtimit të tyre të lirë dimrit dhe verës!”

(El-Kurejsh: 2)

Kurejshitët e Mekës burimin kryesor të të ardhurave e kanë pas prej tregtisë.

Po të mos zhvillonin tregti, nuk do të mund të mbijetonin.

Po të mos sigurohej paqja përreth Qabes, nuk do të mund të tregtonin, rrjedhimisht nuk do të mund të qeverisnin dhe nuk do të mund të zhvilloheshin.

Ata zhvillonin tregti gjatë gjithë vitit.

Ata organizonin dy udhëtime vjetore:

Udhëtimin në sezonin dimëror dhe

Udhëtimin në sezonin veror.

Udhëtimi dimëror ishte udhëtimi në drejtim të Jemenit.

– Në udhëtimin dimëror për në Jemen, janë furnizuar me mallra aromatike, dhe me ushqime të transportit nga India dhe gadishulli arabik, ato vende kanë qenë vende të nxehta.

Ua kujton mënyrën e furnizimit me karvanët me mallrat e tyre gjatë verës.

– Udhëtimi veror ishte udhëtimi në drejtim të Shamit, për në Siri.

Kjo nga shkaku se vendet e atij drejtimi kanë qenë vende të ftohta, për të sjellë drithëra.

Ua kujton mënyrën e furnizimit me karvanët me mallrat e tyre gjatë dimrit.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Fel-ja’buduu Rabbe haadhel-bejjti.

“Pra, le ta adhurojnë Zotin e kësaj shtëpie.”

(El-Kurejsh: 3)

Zoti i Madhërishëm e ka zgjedh që pejgamberi a.s. t’i takon fisit Kurejshit.

Ky fis ishte i vendosur në Meke, me fjalë tjera afër shtëpisë së Zotit në Qabe.

Ata në vend se ta adhuronin Zotin e Qabës, adhuronin putat të vendosura brenda dhe rreth shtëpisë së Zotit.

Ata në vend se ta adhuronin Zotin e Qabës, adhuronin statujat e vendosura brenda dhe rreth Qabës.

Kurejshitët le ta adhurojnë Allahun e Madhërishëm, në shenjë lavdërimi dhe madhërimi.

Kjo famë, ky nderim për kurejshitët, ky nderë për banorët e Mekës, ka qenë falë Qabës, të cilën Allahu e kishte parapa për ta.

Vetëm Allahu meriton të adhurohet, ngase Ai është Zot i Qabës, por ata adhuronin dhe i madhëronin idhujt të cilët ishin rreth e përreth Qabës.

Allahu e specifikon Veten për Qabën dhe e specifikon Qabën me të cilën janë nderuar kurejshitët nga të gjithë arabët. Ata e kuptojnë këtë çështje dhe e pranojnë një gjë të tillë,

Sinjalizimi në Qabën në këtë sure tregon se Qabja duhet të vlerësohet, të çmohet dhe të nderohet.

Mirësia ndaj tyre nëpërmjet Qabës, siguron të mira materiale për ta.

Përfundim

Zoti i Madhërishëm thotë:

I Cili i ka siguruar nga uria dhe nga frika.

Allahu i ka përmbledhë dy begati të mëdha:

– Sigurimin nga uria dhe

– Sigurimin nga frika.

Kjo për t’u plotësuar mirësia.

Pastaj ,

– I ka urdhëruar Zoti i tyre që adhurimin ta bëjnë për Të.

– Ta shprehin falënderimin ndaj Tij.

Kjo duke thënë Allahu i Madhërishëm:

“Le ta adhurojnë Zotin e kësaj shtëpie (Qabës)”. (Kurejsh: 3)

Kështu realizohet koncepti i të adhuruarit. Zoti i Madhërishëm thotë:

“Vallë, a nuk e shohin ata se si Ne u kemi dhënë atyre një vend të shenjtë e të sigurt (Mekën), ndërkohë që njerëzit rreth tij po grabiten? A mos vallë ata besojnë në gjëra të kota, ndërsa dhuntitë e Allahut i mohojnë?!” (Ankebut, 67)

Prej sigurisë së Kurejshitëve nga Allahu është edhe ajo se i ka siguruar se do të kidnapoheshin në qytetin e tyre dhe të mos plaçkiteshin në shtëpitë e tyre. Kjo dukuri ka qenë e përhapur në fiset arabe për rreth.

Arabët e xhelozonin njëri-tjetrin dhe e vidhnin njëri-tjetrin, mirëpo për shkak të Qabës ata kanë dhënë garanci (paqe), ashtu siç i ka siguruar Allahu nga frika e ushtrisë së elefantit. Allahu i Madhërishëm ka thënë:

“A nuk e kanë vërejtur ata se Ne e kemi bërë vendin e shenjtë (Mekën) të sigurt, e njerëzit për rreth tyre rrëmbehen (plaçkiten, mbyten)”. (El-Ankebut: 67)

Po ashtu, prej sigurimeve të Allahut është edhe se i ka siguruar nga frika e epidemive dhe kolerës.

Allahu tregon begatitë tjera për Kurejshitët, të cila gjenerojnë nga Allahu i Madhërishëm, e ato janë:

Zoti i Qabës është Ai i Cili u siguron ushqim, për të tejkaluar krizën e urisë, krizën ekonomike, u siguron zhvillim ekonomik, ua shton furnizimin.

Ua lehtëson rrugët e furnizimit nëpërmjet atyre dy rrugëve të udhëtimit.

I ka shpëtuar nga kriza e thellë e cila kishte mbretëruar më herët, kur kishte pasur uri të madhe.

I ka dalluar me siguri dhe me stabilitet, andaj le ta adhurojnë vetëm Atë duke mos i përshkruar ortak.

Le të mos adhurojnë idhuj dhe statuja dhe le të mos adhurojnë askënd dhe asgjë përpos Zotit.

Përfundim

– Ai i cili i përgjigjet urdhrit, Allahu i garanton siguri në këtë botë dhe në botën tjetër, ndërsa,

– Ai i cili nuk i përgjigjet këtij urdhri, Allahu nuk i garanton siguri as në këtë botë, as në botën tjetër, siç thotë Allahu i Madhërishëm:

“Allahu sjell si shembull një fshat (vendbanim) që ishte i sigurt dhe i qetë, të cilit i vinte furnizimi nga të gjitha anët me bollëk, kurse ata (banorët) i përbuzën të mirat e Allahut. Atëherë Allahu, për shkak të sjelljes së tyre, ua veshi petkun (ua ngjeshi) e urisë dhe të frikës. Atyre u pat ardhur i dërguari nga mesi i tyre, e ata e përgënjeshtruan atë, andaj i kapi dënimi që ishin zullumqarë”. (En-Nahl: 112, 113)

Këto kanë qenë mirësi e Allahut ndaj tyre.

Fatkeqësisht, disa besimtarë, respektin që tregojnë ndaj vetë Qabes, nuk e tregojnë për Zotin e Qabes.

Fatkeqësisht, disa besimtarë, respektin që tregojnë ndaj vetë Qabes, nuk e tregojnë për Pejgamberin apo Kur’anin.

Ata e kanë pas për detyrë ta pranonin këtë mirësi dhe të përqendroheshin në adhurimin dhe në madhërimin e Allahut.

Kjo kërkon që ta pranojnë atë mirësi dhe ta adhurojnë Allahun për ato mirësi. Ata duhet ta adhurojnë Zotin e Qabës, e cila ka qenë shkak për të arritur atë famë, atë qeverisje, atë paqe dhe atë sigurim jetese.

SURETU MAUNË

Zoti i Madhërishëm, Kur’anin e ka zbritur për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Qëllimi kryesor i Kur’anit është analiza, studimi dhe mësimi. Zoti i madhërishëm thotë:

“(Kur’ani) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë ajetet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend.” (Sad, 28)

Ai i cili beson në Ditën e gjykimit, nuk e pengon ndihmën ndaj fqinjit.

Ai i cili beson në ditën e llogaridhënies, nuk i pengon ndihmat vullnetare ndaj të tjerëve.

Këshillat ju bëjnë dobi atyre të cilët besojnë në Ditën e gjykimit. Kjo kuptohet në suretul Maunë.

Fillimisht duhet ta dimë se:

Një ajet mund të zbres për shumë shkaqe, ashtu sikurse një sure mund të zbres për shumës shkaqe. Po ashtu duhet të dimë se shkaku i zbritjes mund të ketë për qëllim përgjithësimi dhe jo specifikimin e një sureje apo ajeti.

Për këtë arsye ne po sqarojmë në rend të parë për shkakun e zbritjes së kësaj sureje:

– Ka mendime se kjo sure ka zbritur për As bin Vailes – Sehmijun.

– Ka mendime se kjo sure ka zbritur për Velid bin el Mugiren.

– Ka mendime se ka zbritur për Ebi Xhehlin, i cili ishte kujdestar i një jetimi. Një ditë jetimi (të cilin e kishte përsipër ) i shkon i zhveshur dhe i kërkon pasurinë e tij, ndërsa Ebu Xhehli e shtynë dhe e largon.

– Ka mendime se ka zbritur për Ebu Sufjanin, i cili për çdo javë therte nga një Deve dhe shkon një jetim për të kërkuar ushqim. Ai i bie me shkop.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Ere-ejtel-ledhii jukedhdhibu biddini.

“A e ke parë ti (a e sheh) atë, që përgënjeshtron përgjegjësinë dhe llogarinë në botën tjetër?”

(El-Maunë: 1)

Prej shkaqeve të kryeneçësisë në këtë botë është mohimi i Ditës së gjykimit.

Prej shkaqeve të pabesimit në këtë botë është mohimi i llogaridhënies.

Prej shkaqeve të devijimit në këtë botë është mohimi i ditës së shpagimit.

Po të besonin me sinqeritet në Ditën e gjykimit, askush nuk do të kundërshtonte urdhrat e Zotit.

Po të besonin me sinqeritet në Ditën e gjykimit, askush nuk do të mëkatonte.

 Po të besonin në Ditën e gjykimit, askush nuk do të mohonte, e as nuk do të devijonte, nuk do t’i neglizhonte obligimet ndaj Allahut.

Po të besonin në Ditën e gjykimit, askush nuk do të ishte i degjeneruar.

Kjo nga shkaku se do të frikësoheshin nga dënimi dhe nga kërcënimi me dënim. Për këtë arsye, Zoti i madhërishëm parashtron pyetje:

A e ke vërejtur atë i cili përgënjeshtron llogaridhënien dhe shpagimin!?

A e ke pa atë i cili nuk e beson kthimin te Zoti për t’u dënuar ose për t’u shpërblyer?

Ky është shembull i dështimit njerëzor.

Nuk ka ndikim te jobesimtari, i cili nuk e beson ekzistimin e botës tjetër. Nuk do t’i bënte dobi këshilla për t’u shëruar nga epidemia e mëkateve.

Nuk ka ndikim te jobesimtari i cili nuk e beson ekzistimin e botës tjetër, nuk do t’i bënte dobi këshilla për t’u shëruar nga egërsia kundrejt nevojtarëve, nga syfaqësia.

Nuk ka ndikim te jobesimtari i cili nuk e beson ekzistimin e botës tjetër, nuk do t’i bënte dobi këshilla për t’u shëruar nga epidemia e mëkateve.

Nuk ka ndikim te hipokriti i cili nuk beson në llogaridhënie, nuk do t’i bënte dobi këshilla për t’u shëruar nga syfaqësia.

Besimtarë të nderuar!

Pastaj Zoti i Madhërishëm thotë:

Fedhaalikel-ledhii  jeduuul-jetiime.

“Po ai është që e përzë në mënyrë të vrazhdë jetimin.”

(El-Maunë: 2)

Ai i cili e përgënjeshtron Ditën e gjykimit është ai i cili me rigorozitet nuk ia plotëson të drejtën e jetimit.

Ai i cili e përgënjeshtron ditën e shpagimit është ai i cili e largon me forcë dhe me dhunë jetimin.

Ai i cili e përgënjeshtron Ditën e gjykimit dhe të shpagimit është ai i cili ia shkelë të drejtën jetimit.

Ai i cili e përgënjeshtron Ditën e gjykimit dhe të shpagimit është ai i cili nuk sillet mirë me jetimin.

Kjo duke pasur parasysh se në kohën e injorancës, gratë, femrat dhe fëmijët e vegjël, nuk trashëgonin pasuri nga trashëgimtari i vdekur i tyre.

Besimtarë të nderuar!

Pastaj Zoti i Madhërishëm thotë:

“Dhe që nuk nxit për të ushqyer të varfrin.”

Ai i cili e përgënjeshtron Ditën e gjykimit, nuk e motivon as veten e tij për t’i ushqyer të varfrit.

Ai i cili përgënjeshtron Ditën e gjykimit, nuk e motivon familjen e tij dhe as të tjerët për t’i ushqyer nevojtarët.

Ai i cili përgënjeshtron Ditën e gjykimit, nuk i motivon të tjerët për t’i ushqyer të uriturit.

Ai është koprrac me pasurinë e tij, siç figuron në ajetin tjetër:

“Jo, nuk është ashtu! Por (punoni edhe më zi) ju nuk përfillnit bonjakun. Nuk cytni njëri-tjetrin për ta ushqyer të varfrin”. (El-Fexhr: 17-18)

Vëllezër të nderuar!

Pastaj Zoti i Madhërishëm thotë:

Fevejlun lilmusal-liine. El-ledhiine hum an salaatihim saahuune.

“Mjerë për falësit e namazit” të cilët ndaj namazit të tyre janë të pakujdesshëm. Ata që vetëm shtiren (sa për sy e faqe).”

(El-Maunë: 4, 5)

Këto ajete kanë zbritur për disa të cilët e kanë pranuar Islamin pa vullnetin e tyre.

 Këto ajete kanë zbritur për disa të cilët e kanë pranuar Islamin pa dëshirën e tyre.

Për këtë arsye ata nuk kanë përfituar asgjë.

Ata janë testuar dhe kanë dështuar.

Ndoshta ndonjëri falej ndonjëherë me muslimanët për t’u kamufluar.

Ndoshta ndonjëri falet ndonjëherë me muslimanët për të mbrojtur veten e tij.

Hipokritët, kur ishin me besimtarët faleshin dhe ekspozoheshin, ndërsa kur nuk ishin me besimtarët nuk faleshin.

Fjala “Vejl” e ka kuptimin e përbuzjes, dënimit dhe të shkatërrimit të atyre hipokritëve të cilët ndonjëherë e falin namazin sa për sy e faqe, të cilët janë indiferent ndaj namazit, të cilët nuk brengosen a falen apo nuk falen.

Ata nuk shpresojnë në shpërblim nëse falen, ashtu siç nuk frikësohen nga dënimi nëse nuk falen.

Ata neglizhojnë deri sa u kalon koha e namazit.

Ata neglizhojnë deri sa të ju ikë koha e namazit.

Nëse janë me besimtarët falen sa për t’u ekspozuar.

Nëse nuk janë në mesin e besimtarëve nuk falen.

Ata janë indiferent ndaj namazit, në fakt nuk e falin namazin, qëllimisht e lënë pas dore namazin.

Besimtarë të nderuar!

Ata të cilët janë indiferent ndaj namazit të tyre, janë ata të cilët nuk i lajnë borxhet. Po ashtu janë pengues të veprave të mira.

Ve jemneuunel-maauunne.

“Dhe nuk japin as sendin më të vogël (as hua).”

(El-Maunë: 7)

Fjala: “Maunë” ka për qëllim: çdo gjë për të cilën njerëzit ndihmohen në mes vete, qofshin nevoja elementare, qofshin nevoja tjera jo elementare.

Në kohën e pejgamberit a.s., hipokritët merrnin borxhe, pastaj bisedonin mes vete që borxhet të mos i kryenin. Pra merrnin borxh dhe nuk e kryenin borxhin.

Ata hipokritë dhe të ngjashmit me ta siç janë idhujtarët, nuk e adhurojnë mirë Allahun.

Ata hipokritë dhe të ngjashmit me ta nuk sillen mirë me njerëzit, saqë e keqpërdorin borxhin me të cilin mbështeten nevojat e tyre, ashtuqë marrin borxh dhe nuk e kthejnë atë.

Ata janë koprracët ekstrem, saqë përpos që pengojnë dhënien e zekatit, ata pengojnë edhe çdo lloj ndihme humanitare e cila afron te Zoti.

Përfundim

Çdo e mirë quhet lëmoshë.

Zakonisht nuk lejohet të ndalohet: uji dhe kripa, ashtu që penguesi llogaritet i mjerë dhe qyqarë.

Nuk lejohet të ndalohen artikujt ushqimorë elementarë, dhe penguesi i tyre llogaritet njeri me edukatë të keqe.

Kjo sure është adresë për të gjitha llojet e ndihmave të përbashkëta socio-ekonomike.

Surja Maunë është preambulë për themelimin e organizatave humanitare si në nivel lokal, kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar.

 Surja Maunë është formulë për të mbizotëruar dashuria dhe forcimi i raporteve ndërshoqërore.

Surja Maunë thërret që shoqërinë ta përfshijë qetësia, stabiliteti dhe lumturia dhe secila shoqëri të jetojë e lumtur në paqe, e shëndetshme dhe stabile.

 

SURETU KEVTHER 

Suretu Kevther është sureja më e shkurtë e Kur’anit.

Suretu Kevther edhe pse është sure e shkurtër, ka begati të shumta.

Suretu Kevther është sure e të mirave të shumta dhe të pakrahasueshme.

Kjo sure ka zbrit për pejgamberin tonë fisnik.

Kjo sure përmban përgëzimin më madhështor.

Kjo sure, atë që përmban për pejgamberin a.s., e përmban edhe për umetin e tij.

Kevtheri, të cilin ia ka premtuar pejgamberit a.s., janë të mirat të cilat i janë dhënë pejgamberit a.s. në këtë botë dhe në botën tjetër.

Vëllezër të nderuar!

Përderisa Pejgamberi a.s. ka qenë në xhami me shokët e tij, është vërejtur se Muhamedit a.s. i ka shndritur fytyra. Me fjalë tjera, sehabet e kanë vërejtë se Muhamedit a.s. i ka buzëqesh fytyra.

Pastaj Sehabet e kanë pyetur pejgamberin a.s. për arsyen e gëzimit. E kanë pyetur për arsyen e buzëqeshjes së tij.

Pejgamberi a.s. ju ka thënë:

“Në këtë moment më zbriti një sure dhe e ka lexuar:

Inna eatajnakel Kevther Fe Sal-li li Rabbike venhar Inne shanieke huvel Ebter.

“Ne të kemi dhënë ty të mirat e shumta. Fale namazin vetëm për Zotin tënd dhe preje Kurbanin (vetëm për Zotin tënd). Pa dyshim se urrejtësit e tu (ata) do të jenë farësosur).”

(Kevther, 1-3)

Pastaj pejgamberi a.s. ka pyetur:

A e dini se ç’është Kevtheri?

Allahu dhe i Dërguari i Tij e dinë – i janë përgjigjur.

Atëherë i Dërguari i Allahut ka thënë:

“Keutheri është një liqe, të cilin Allahu, ma ka premtuar mua. Në të ka mirësi të shumta.

Ai është burimi tek i cili do të vijnë Umeti im në Ditën e gjykimit.

Enët e tij janë sa yjet (në qiell)…”

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket fjalës “Kevther” të ajetit të parë të kësaj sureje: “Inna eatajnakel Kevther” duhet ta dimë se:

Kevther është Kur’ani.

Kevther është Suneti.

Kevther janë Udhëzimet.

Kevtheri është feja islame.

Kevther është vetë pejgamberia. Pasi me dhënien e pejgamberisë, atij i ishin dhënë të mirat e kësaj bote dhe e botës tjetër.

Kevtheri është lavdi dhe fama e emrit të Muhamedit a.s.:

“Ve refa’ëna leke dhikrek” –  “Dhe Ne, ta ngritëm lart famën tënde.” (El-Inshirah, 2).

Kevther nënkupton Shefatin e Muhamedit a.s. në botën tjetër.

Kevther nënkupton pozitën e lartë të Muhamedit a.s. në botën tjetër.

Kevtheri është fjala “La ilahe il-la Allah, Muhamedun resulul-llah”.

Të gjitha këto janë kevther.

Të gjitha këto kurorëzohen me akumulimin e ujit në një liqe të madh të pejgamberit a.s. në Ditën e gjykimit.

Të gjitha këto kurorëzohen me akumulimin e ujit në një liqe të madh, i cili liqe e ka:

– shijen më të ëmbël se të mjaltit,

– ngjyrën më të bardhë se të qumështit,

– aromën më të mirë se të miskut.

Kush e pi atë ujë, nuk ndien etje kurrë!

Vëllezër të nderuar!

Sa i përket ajetit të dytë: “Fesali li Rabike venhar” “Fale namazin vetëm për Zotin tënd”, kërkon për sinqeritetin në fe. Kjo ngase Kevtheri është fryt i sinqeritetit.

Pjesa e ajetit: “Falu për hir të Zotit tënd!” është një urdhër i qartë se namazi duhet të jetë vetëm për Allahun, sikur edhe sakrifica që duhet të bëhet vetëm në emër të Tij, ku besimtari bashkon sinqeritetin me besimin, duke besuar bindshëm se Allahu është Një dhe se vetëm Ai meriton flijimet tona.

Sa i përket pjesës së ajetit: “Fale namazin vetëm për Zotin tënd”:

– Disa mendojnë se këtu bëhet fjalë për faljen e namazit në përgjithësi. I këtij mendimi është Ibn Abasi i cili ka thënë se këtu fjala: “Falu” është për faljen e 5 kohëve të namazeve.

– Disa tjerë mendojnë se këtu Fjala “Falu”, është për faljen e namazit në ditën Bajramit të Kurbanit.

Fjala “venhar” (ther kurban), ka për qëllim prerjen e kurbanit në ditën Bajramit të Kurbanit.

Para shpalljes së Kur’anit ishte traditë e idhujtarëve që gjatë tavafit rreth Qabesë, t’u luteshin idhujve duke fishkëlluar dhe duke ecur lakuriq. Pastaj, për hir të tyre, flijonin kurbanë të ndryshëm, që gjoja të arrinin bekimin e tyre.

Në lidhje me këtë porosi hyjnore, kemi edhe një ajet tjetër kur’anor, ku Pejgamberi a.s. porositet nga i Lartmadhërishmi me fjalët:

“Thuaj: namazi im, kurbani (flijimi) im, jeta ime dhe vdekja ime janë thjesht për Allahun, Zotin e botëve!” (En’am, 162)

Shihet qartë se ajeti i dytë i kësaj sure: “Ti falu për hir të Zotit tënd dhe ther kurban!” është një urdhër i qartë drejtuar Muhamedit a.s. se, namazi, therja e kurbanit dhe çdo ibadet tjetër, duhet të jetë vetëm për Allahun.

Nëse do ta analizojmë mirë rrjedhën e ngjarjes, ajeti sikur thotë kështu:

“O i Dërguar! Zoti ty të ka dhënë aq shumë të mira, andaj ti tani fal namaz dhe bëj kurban për hir të Tij!”

Do të thotë, o Muhamed, ji i kujdesshëm në faljen e namazeve dhe bëji vetëm për Allah.

Do të thotë, o Muhamed, prej kurban vetëm për Allah.

Ajeti tregon për atë kur pejgamberi a.s. është urdhëruar të falënderojë Zotin dhe të jetë i sinqertë në fe.

Kështu pra, “Fe Sali li rabike venhar” ka kuptimin: “Fale namazin vetëm për Zotin tënd dhe preje Kurbanin (vetëm për Zotin tënd)”.

Dihet se:

Namazi dhe Kurbani janë dy adhurime madhështore:

– Namazi është adhurim fizik.

– Kurbani është adhurim material.

– Ai i cili ia do vetes të mirat në këtë botë dhe në botën tjetër dhe dëshiron të pijë ujë të Kevtherit, le ta kryej adhurimin fizik e të bëhet rob i Allahut dhe të jetë i sinqertë në fe.

– Ai i cili ia do vetes të mirat në këtë botë dhe në botën tjetër dhe dëshiron të pijë ujë të Kevtherit, le ta kryej adhurimin material kurbanin dhe le të bëhet rob i Allahut dhe të jetë i sinqertë në fe.

Vëllezër të nderuar!

Ajeti i fundit i kësaj sure është: “Inne shanieke huvel Ebter” e që e ka kuptimin: “Pa dyshim se urrejtësit e tu (ata) do të jenë farësosur .” (Kevther, 3).

Idhujtarët në kohën e pejgamberit a.s., kur i kanë parë muslimanët të dobët e në numër të vogël, thoshin se kush i përmbahet fesë do të zhduket.

Idhujtarët në kohën e pejgamberit a.s. e përgëzonin njëri-tjetrin duke e nënçmuar islamin duke thënë që, kush i përmbahet udhëzimeve fetare do të zhduket.

Idhujtarët në kohën e pejgamberit a.s. thoshin që kush i përmbahet këshillave fetare, rregullave fetare, do të farohet.

Hipokritët në kohën e pejgamberit a.s. kur i kanë parë muslimanët në numër të vogël, e përgëzonin njëri-tjetrin duke i nënçmuar muslimanët, e duke thënë që kush i përmbahet rregullave fetare do të zhduket, do t’i humb edhe emri.

Hipokritët në kohën e pejgamberit a.s. kur i kanë parë muslimanët në numër të vogël e përgëzonin njëri-tjetrin duke i nënçmuar muslimanët, e duke thënë që kush i përmbahet rregullave fetare do të zhduket, do të asimilohet.

Këtë e kanë thënë në kohën e pejgamberit a.s. për pejgamberin a.s.

Këtë e kanë thënë për shokët e pejgamberit a.s.

Këtë e thonë edhe sot.

Mirëpo Zoti thotë:

Inne shaanieke huvel ebter.

“Pa dyshim se urryesit e tu (ata) do të jenë farësosur.”

(Kevther, 3)

Përfundim

Ky përgëzim është përgëzim për çdo besimtar i cili i përmbahet fesë.

Zoti i Madhërishëm ka përgëzuar me ngritje të islamit, me zhvillimin e islamit dhe me rritjen e islamit.

Zoti i Madhërishëm ka treguar se kush e sulmon islamin do të jetë i dështuar.

Zoti i Madhërishëm ka treguar se kush e atakon, do të jetë i dështuar, i humbur.

Zoti i Madhërishëm ka treguar se kush e sulmon, do të jetë i asimiluar.

Zoti i Madhërishëm ka treguar se kush e sulmon, nuk do t’i përmendet emri, por edhe nëse i përmendet emri, i përmendet për të keq.

 

 

 

SURETU KAFIRUNË

Kjo sure e bënë diferencimin e besimit nga pabesimi.

Kjo sure e bën diferencimin e besimit nga idhujtaria.

Kjo sure e bën diferencimin nga hipokrizia dhe nga veprat idhujtare.

Një delegacion i përbërë prej: Velid bin el Mugire, Ebu Xhehli dhe të tjerëve shkojnë te pejgamberi a.s.:

– I kanë ofruar pasuri, ashtu që të ishte më i pasuri i Mekës.

– kanë ofruar mundësi që të martohej me cilën të dëshironte.

– I kanë ofruar pozitë të lartë.

Mirëpo pas kësaj i kanë kërkuar diçka tjetër:

I kanë kërkuar që në këmbim të këtyre të mirave të mos i ofendon zotat tyre dhe të mos flet keq për ta.

I kanë kërkuar që në këmbim të këtyre të mirave të mos flet keq për Zotat e tyre.

Por,

Nëse nuk e pranon ofertë, atëherë vijon oferta tjetër:

Adhuro një vit zotat tonë dhe ne po atë vit e adhurojmë Zotin tënd.

Pastaj,

Vitin tjetër, ne adhurojmë zotin tënd dhe ti i adhuron zotat tanë.

Atëherë ka zbritur:

Zoti i Madhërishëm thotë:

Kul jaa ejjuhel kaafiruune. Laa eabudu maa ta’ëbuduune.

“Thuaj: “O ju jobesimtarë! Unë nuk adhuroj atë që ju e adhuroni!”

(El-Kafirunë: 1, 2)

Kur’ani, kur i adresohet pejgamberit a.s., njëkohësisht i adresohet edhe muslimanëve në përgjithësi. Njëkohësisht na adresohet edhe neve.

Kur drejtohet me thuaj: na drejtohet edhe neve, pra të gjithë besimtarëve.

O ju pabesimtarë – nënkupton çdo pabesimtarë.

O ju ateistë, o ju komunistë, o ju idhujtarë, e kështu me radhë:

Nuk mund të jemi edhe pabesimtarë edhe besimtarë.

Nuk mund të jemi edhe komunistë edhe besimtarë.

Nuk mund të adhuroj statujat edhe Zotin Një.

Nuk mund të adhuroj materien edhe Zotin.

Nuk mund të largohem nga feja ime për shkak të përfitimit të ndonjë të mire materiale e ta humbi botën tjetër.

Nuk mund të largohem nga besimi për një pozitë shtetërore, e të digjem në zjarr të xhehenemit.

Nuk mund të largohem nga feja ime për ndonjë të mirë të kësaj bote dhe ta humbi botën tjetër.

Zoti Famëlartë na thotë të themi:

Unë nuk besoj në materializmin tuaj.

O komunist, o ateist, unë e adhuroj Allahun ashtu siç dëshiron Allahu, ndërsa ju nuk i përmbaheni urdhrave të Allahut.

O ateist, unë e adhuroj Allahun të kënaqet Ai, ligjit të Tij, ndërsa ju nuk e adhuroni Atë, por keni shpikur diçka nga mendjet tuaja.

Pas kësaj, nuk ka vend për paganizëm dhe idhujtari.

Pas kësaj, nuk ka vend për ateizëm.

Pas kësaj, nuk ka vend për ateizëm e materializëm.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve laa entum aabiduune ma eabud.

“As ju nuk jeni adhurues të Atij që unë e adhuroj!”

(El-Kafirunë: 3)

Kur’ani, kur i adresohet pejgamberit a.s., njëkohësisht i adresohet edhe muslimanëve edhe neve, ashtu që na i tregon programet e pabesimtarëve.

Kur’ani, kur i adresohet pejgamberit a.s., njëkohësisht i adresohet edhe muslimanëve edhe neve, dhe na i tregon programet e idhujtarëve.

Programi i pabesimtarëve është që të largohemi nga besimi ynë. Ata nuk e kanë në programin e tyre besimin dhe adhurimin e Zotit, ata përkundrazi në programin e tyre e kanë që të mos adhurohet Zoti.

Në programin e tyre e kanë që të mos zbatohet programi i Zotit në tokë.

Të ofertojnë pasuri, me kusht që të mos flasësh keq apo të mos i ofendosh zotat e tyre dhe të mos flasësh keq për ta.

Të ofertojnë pozitë ashtu që të jesh kryetar i qytetit apo i shtetit, me kusht që të mos flasësh keq për ta, zotat e tyre apo ateizmin, e kur të ndodh kjo, ti mos e prano atë pozitë.

– Nëse të jepet mundësi që të martohesh me cilën të dëshirosh, me kusht që të mos i ofendosh zotat dhe materializmin, mos prano.

 – Nëse të jepet mundësia që të pasurohesh duke e nënçmuar fenë Islame, mos e prano atë mundësi.

Pasi Allahu i Madhërishëm i ka sqaruar argumentet për besimin e drejtë, në besimin në Zotin Një, besimin në pejgamberët e Tij, në të dërguarit e Tij, në librat e Tij, në melaqet e Tij dhe në Ditën e gjykimit. Pas kësaj, nuk ka vend për paganizëm dhe idhujtari. Pas kësaj nuk ka vend për ateizëm e materializëm.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve laa ene aabidum maa abedtum. Ve laa entum aabiduune maa eabud.

“Dhe unë kurrë nuk do të jem adhurues i asaj që ju adhuroni! Por edhe ju nuk do të jeni adhurues të Atij që unë adhuroj!”

(El-Kafirunë: 4, 5)

Sa i përket ajeteve të përsëritura, qëllimi i përsëritjes është rikonfirmimi për ta ndërprerë lakminë e pabesimtarëve se mos ndoshta në një kohë të afërme pejgamberi a.s. do të ju përgjigjej pozitivisht kërkesës së tyre për t’i adhuruar zotat e tyre.

Sa i përket ajeteve të përsëritura, qëllimi i përsëritjes është rikonfirmimi, për ta ndërprerë lakminë e pabesimtarëve, se mos ndoshta në një kohë të afërme ju do të ju përgjigjeni pozitivisht kërkesës së tyre për t’i adhuruar idhujt apo për ta pranuar ateizmin apo materializmin.

Ajeti përfshinë çdo pabesimtarë në fytyrë të tokës. O ju pabesimtarë, edhe në të ardhmen nuk do ta pranoj ofertën tuaj për t’i adhuruar zotat tuaj.

Ajeti përfshinë çdo ateist në fytyrë të tokës. O ju ateist, Edhe në të ardhmen nuk e pranoj ofertën tuaj të ateizmit.

Ajeti përfshinë çdo materialist në fytyrë të tokës. O ju materialist, Edhe në të ardhmen nuk e pranoj ofertën tuaj për materializëm.

 Po ashtu edhe ju në të ardhmen nuk do të veproni atë që kërkoj nga ju, që të adhuroni Zotin tim.

Unë nuk adhuroj siç adhuroni ju, pra nuk e trasoj dhe nuk mbështetem në të, por e adhuroj Allahun ashtu siç dëshiron Ai dhe kënaqet Ai, ndërsa ju nuk i përmbaheni urdhrave të Allahut, ligjit të Tij dhe nuk e adhuroni Atë, por keni shpikur diçka nga mendjet tuaja.

 Adhurimi i pejgamberit a.s. dhe i pasuesve të tij besimtarë është adhurim në bazë të mesazhit të tij, adhurim i pastër vetëm për Allahu duke mos i përshkruar ortak, por duke adhuruar me adhurim të drejtë. Ata adhurojnë ashtu siç e ka ligjësuar Allahu atë adhurim, ndërsa idhujtarët adhurojnë dikë tjetër, të cilin adhurim nuk e lejon Allahu. E, ai adhurim është adhurim idhujtarie dhe burimi i saj është prodhim i epshit dhe i shejtanit.

Besimtarë të nderuar!

Zoti i Madhërishëm na thotë të themi:

Lekum diinukum ve lije diini.

“Ju keni fenë tuaj (që i përmbaheni), e unë kam fenë time (që i përmbahem)!”

(El-Kafirunë: 6)

Vendimi përfundimtar ashtu që secili grup fetar të jetë i pavarur në adhurimin e Tij, e ai është:

“Ju e keni idhujtarinë tuaj, ndërsa unë e kam fenë time.”

Vendimi kategorik ashtu që secili grup fetar të jetë i pavarur në adhurimin e Tij, e ai është:

Ju e keni pabesimin tuaj, ndërsa unë e kam besimin tim.

Ju keni ateizmin tuaj, ndërsa unë e kam fenë time.

Ju e keni idhujtarinë tuaj, ndërsa unë e kam idhujtarinë time.

Ju e keni drejtimin tuaj, unë e kam drejtimin tim. E ai drejtim është monoteizmi dhe sinqeriteti ndaj Allahut apo Islami.

Përfundim

Kjo sure ka për qëllim kërcënimin, siç është thënia e Allahut të Madhërishëm:

“Veproni ç’dëshironi.” (Fusilet: 40).

Ajetet të ngjashme me këtë ajet janë të shumta, e prej tyre thënia e Allahut të Madhërishëm:

“Po nëse ata të përgënjeshtruan ty, thuaj: “Mua më takon (shpërblimi nga) vepra juaj, ju nuk përgjigjeni për atë që bëj unë, e as për atë që bëni ju”. (Junus: 41)

Ky sqarim i ndarjes në mes të pasuesve të feve e qetëson secilin grup.

Bën që çdonjëri të jetë përgjegjës në atë që e do dhe e përzgjedhë.

Bën që secili të jetë përgjegjës për atë që beson dhe vepron.

Kjo ngase nuk ka dhunë në fe.

Feja bazohet në vullnetin e lirë dhe të përzgjedhjes.

Kjo është baza e marrjes së përgjegjësisë se çdonjërit i cili vepron.

Secili do ta sheh rezultatin e punës së tij, rezultatin e besimit të tij.

Secili do ta sheh rezultatin e punës së tij dhe të fjalëve të tij.

Çdonjërit i kërkohet që ta lërë tjetrin të zgjedhë me vullnetin e tij çka të dëshiron, ose të beson çka të dëshiron.

Islami, nëpërmjet Kur’anit Famëlartë e ka vendosur vijën ndarëse në mes të besimit dhe të idhujtarisë.

Islami, nëpërmjet Kur’anit Famëlartë e ka vendosur vijën ndarëse në mes të besimit dhe të pabesimit.

Islami, nëpërmjet Kur’anit Famëlartë e ka vendosur vijën ndarëse në mes të besimit dhe të ateizmit.

Tashmë, pasiqë Allahu i Madhërishëm i ka sqaruar argumentet për besimin e drejtë, në besimin në Zotin Një, besimin në pejgamberët e Tij, në të dërguarit e Tij, në librat e Tij, në melaqet e Tij dhe në Ditën e gjykimit, pra pas kësaj, nuk ka më vend për paganizëm dhe idhujtari.

Pastaj ka zbritur edhe ajeti tjetër:

“Thuaj: “O ju injorantë, a mos më thirrni të adhuroj tjetër, në vend të Allahut?” (Zumer: 64)

Nëse njeriu nuk bindet vet dhe nëse nuk e përdor logjikën e vet, i lirë, pa presion, pa fanatizëm, pa urrejtje të trashëguar, atëherë nuk gjen rrugë që të bindet.

SURJA NASR

Islami dallohet me atë se e bën ndërlidhjen në mes të kësaj bote dhe të botës tjetër.

Islami dallohet me atë se e bën ndërlidhjen në mes të Zotit dhe të robit të Tij.

Islami dallohet me atë se qëndron në mes, ashtu që muslimani të mos e tepron, të mos krekoset dhe të mos bëhet arrogant.

Islami kërkon strehimin tek Allahu para dhe pas suksesit.

Islami kërkon mbështetje te Zoti para dhe pas fitores.

Këtë e shohim qartë në udhëzimet e Zotit ndaj pejgamberit të Tij, pas çlirimit (fitoreve) të vendeve të ndryshme, e në mesin e tyre edhe gjatë çlirimit të Mekës.

Pas çlirimit të Mekës, pejgamberi a.s. është këshilluar:

– Ta lavdërojë Zotin,

– Ta falënderojë Zotin dhe

– Të kërkojë falje prej Tij.

Njëkohësisht jemi këshilluar që në rast fitoreje dhe suksesi:

– Ta lavdërojmë Zotin,

 -Ta falënderojmë Zotin dhe

– Të kërkojmë falje prej Tij.

 Këtë udhëzim e shohim në suretu Nasr.

Vëllezër të nderuar!

 Surja Nasr është përgëzim për fitoren e pejgamberit dhe për të gjithë muslimanët.

 Në të njëjtën kohë edhe lajmërim për skadimin e jetës së pejgamberit dhe për përgatitjen e tij për të shkuar tek Allahu në botën tjetër, me lavdërim, falënderim dhe me kërkim falje te Allahu.

Kur ka zbritur:

Idhaa xhaaaae nasrull-llaahi vel fet-hu.

“Kur erdhi ndihma e Allahut dhe çlirimi (ngadhënjimi).”

(En-Nasr: 1)

Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Ky është lajmërim, se ka ardhur çasti të shkoj te Zoti im”.

Pejgamberi a.s. e ka pasur të caktuar se do të vdiste në po atë vit.

– Pas zbritjes së kësaj sureje pejgamberi a.s. ka jetuar edhe tetëdhjetë ditë.

– Pas kësaj sureje ka zbritur ajeti i “Kelales” dhe pas saj ka jetuar edhe pesëdhjetë ditë.

– Pastaj ka zbritur ajeti:

“Ju erdhi i dërguar nga mesi juaj”. (Tevbe, 128)

Dhe pas kësaj ka jetuar edhe tridhjetë e pesë ditë.

– Pastaj ka zbritur ajeti:

“Dhe ruajuni ditës kur do të ktheheni te Allahu”. (Bekare, 281)

– Dhe pas kësaj ka jetuar njëzet e një ditë.

Është afati i fundit të jetës së pejgamberit a.s., në të cilën Allahu ia ka bërë me dije se kur t’i realizon dhe kur t’i sheh ato çështje do të afrohet (do të ngritet) tek Allahu.

Këtë e ka interpretuar vet kjo sure.

O pejgamber, kur të realizohet ndihma e Allahut, mbështetja e Tij dhe përkrahja e Tij përballë armiqve, e ata ishin kurejshitët dhe arabët tjerë, e të çlirohet Mekeja, me fjalë tjera realizohet triumfi yt, përhapet feja jote dhe lartësohet Allahu, falënderohet për të mirat e Tij dhe vlerësohet angazhimi yt, atëherë ti dhe pasuesit tu le të kërkojnë falje.

Fitorja e Allahut nuk është fitore pa ndihmën me Allahun, ose

Fitorja e Allahut nuk realizohet pa urtësinë e Tij.

Fitoren të cilën e ka përjetuar pejgamberi a.s. është:

– Fitorja ndaj Kurejshitëve,

– Fitorja ndaj fisit Hevazin dhe të tjerëve,

– Pastaj çlirimi i Mekës,

– Çlirimi i Taifit,

– Çlirimi i qyteteve të Hixhazit dhe të shumë vendeve të Jemenit.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Ve re ejten-naase jed-huluune fii  diinil-laahi efvaaxhaa.

“Dhe i pe njerëzit që po hyjnë turma-turma në fenë e Allahut.”

(En-Nasr: 2)

Kjo ka ndodhë në vitin e nëntë dhe të dhjetë të Hixhretit.

O pejgamber, ti po i sheh njerëzit, arabët dhe jo arabët, të cilët po hyjnë në fenë e Allahut, për të cilën fe të kemi dërguar, pra po hyjnë grup pas grupi, e

para kësaj faze, hynin në fe një nga një,

pastaj edhe nga dy nga dy,

pastaj në Islam hynte një fis i tërë.

Pastaj delegacionet arabe shkonin në Medine dhe e pranonin Islamin njëri fis pas tjetrit.

Pra,

Pejgamberi a.s. e ka çliruar Mekën,

Pastaj edhe Tebukun,

Pastaj edhe fisi Thekif e ka pranuar Islamin,

Pastaj kanë vërshuar delegacionet arabe nga të gjitha anët dhe e kanë pranuar Islamin.

Pas Hunejnit dhe Taifit, pak pa vdekur pejgamberi a.s., të gjithë arabët pabesimtarë e kanë pranuar Islamin.

Pas kësaj (vdekjes së Muhamedit s.a.v.s.) disa e kanë dezertuar (e kanë tradhtuar) fenë, mirëpo prapë që të gjithë janë kthyer në fenë Islame.

Arabët e kanë pritur momentin që lagjja Kurejshite ta pranonte Islamin, nga shkaku se kurejshitët kanë qenë udhëheqësit dhe udhëzuesit e tyre.

 Kurejshitët kanë qenë përgjegjësit e Qabës dhe pasardhës të Ismailit a.s.

 Kanë qenë prijësit e arabëve.

 Atëherë kur është çliruar Mekeja dhe janë dorëzuar kurejshitët, e kanë pranuar Islamin.

Përfundimisht, arabët e kanë kuptuar se më nuk kanë forcë dhe energji për t’u ballafaquar me pejgamberin a.s.

Arabët e kanë kuptuar se më nuk kanë energji për t’u ballafaquar dhe për të luftuar me pejgamberin a.s.

Arabët e kanë kuptuar se më nuk kanë forcë për t’u ballafaquar dhe për të luftuar me pejgamberin a.s.

Besimtarë të nderuar!

Ka zbritur urdhri i Zotit te pejgamberi a.s. për ta lavdfalënderuar Zotin për shkak të realizimit të fitoreve ushtarake dhe për përhapjen e Islamit.

Fesebbih bihamdi Rabbike vestagfirh, innehu kaane tevvaabaa.

“Ti, pra, lartësoje Zotin tënd duke falënderuar.”

(En-Nasr: 3)

O pejgamber, kur të çlirohet Mekeja falënderoje Allahun.

Kur të përhapet feja Islame, falënderoje Allahun.

Falënderoje Allahun për mirësitë e Tij duke falë namaz.

Lartësoje Zotin nga çdo e metë e cila nuk i takon Atij.

Lartësoje Zotin për besën të cilën ta ka dhënë se do të realizosh fitore.

O besimtarë!

Kur të çlirohet vendi, falënderoje Allahun.

Kur të përhapet feja Islame, falënderoje Allahun.

Lartësoje Zotin për çdo sukses në jetën tënde.

Lartësoje Zotin për suksesin e muslimanëve.

Lartësoje Zotin nga çdo e metë.

Paralelisht Falënderimit, Lartësoje Zotin tënd, pra, të dyja së bashku.

Ndihma dhe fitorja kërkon që të falënderohet Allahu, për të mirat dhe begatitë e Tij.

Përfundim

Zoti i madhërishëm thotë:

“kërko nga Ai falje. Ai vërtet pranon shumë pendimin.” (En-Nasr: 3)

Kur është çliruar Mekeja dhe arabët e kanë pranuar Islamin, ka filluar të shpeshtonte fjalët: “Subhanell-Llahi ve bihamdihi, Allahume ini Estegfiruke” – “Lavdërimi dhe falënderimi i takon Allahut, Zoti im kërkoj falje nga ti”

 Kërko falje tek Allahu që të t’i falë gabimet, për ndonjë lëshim, pastaj edhe t’i përulesh, e, në të njëjtën kohë ta mësosh umetin tënd.

 Kërko falje për besimtarët, të cilët kanë qenë të brengosur dhe janë frikësuar për vonimin e fitores.

Paralelisht na thotë edhe neve:

Kërkoni falje tek Allahu që t’u falën gabimet.

Kërkoni falje tek Allahu për ndonjë lëshim, pastaj edhe t’i përuleni.

Kërkoni falje për besimtarët, të cilët kanë qenë të brengosur dhe janë të frikësuar.

Allahu i Madhërishëm pranon pendimin e atyre të cilëve pendohen.

I falë dhe i mëshiron me pranimin e pendimit të tyre.

Allahu e pranon shumë pendimin e robërve të Tij, ashtu që të mos e humbin shpresën, nëse e bëjnë ndonjë lëshim apo gabim.

Allahu i pranon shumë pendimet e robërve të Tij. Kjo, që të mos i humbin shpresat dhe pas gabimit le të kthehen në rrugë të drejtë.

 

 

SURETU MESED

Kur ka zbritur ajeti:

“Dhe tërhiqua vërejtjen farefisit tënd më të afërt”. (Shuaraë: 214)

Pejgamberi a.s. është ngritur në kodrën Safa dhe ka thirrur:

O ju njerëz! O bijtë e filanit! O bijtë e Abdul Menafit! O bijtë e Abdul Mutalibit!

Kanë pyetur: Kush po thërret?

Kanë thënë: Muhamedi!

Kanë shkuar dhe janë tubuar para tij.

Kur janë tubuar para tij, ju thotë: A do të më besonit nëse them se pas kësaj kodre ka kuaj të cilët enden të lirë?

Ata i thonë: Ne e dimë se ti kurrë nuk ke gënjyer.

Atëherë ju thotë: Unë po ju paralajmëroj për një dënim të dhembshëm.

Ebu Lehebi thotë: Qofsh i mallkuar, po a për këtë na ke tubuar – dhe largohet”.

Për këtë shkak ka zbritur suretul Mesed.

Ebu Lehebi ishte arrogant.

Në çdo vend publik i kundërvihej dhe e sulmonte pejgamberin a.s.

Në çdo vend publik e sulmonte pejgamberin a.s.

Gjithmonë kishte qëndrim armiqësor ndaj pejgamberit a.s.

Gjithmonë kishte qëndrim ekstrem armiqësor.

Gjithmonë kishte qëndrim të neveritshëm.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë::

Tebbet jedaa ebii  lehebin ve tebbe.

“Qoftë i shkatërruar Ebi Lehebi, e ai më është shkatërruar!”

(El-Mesed: 1)

Fjala: “Tebbet” ka kuptimin: ka pësuar disfatë, ka dështuar.

Fjala: “El-Tebabë”: humbje dhe shkatërrim.

Janë shkatërruar duart e Ebi Lehebit.

Është etiketuar kështu për shkak të skuqjes së fytyrës së tij, e që e ka kuptimin: Ka dështuar dhe është dërmuar.

Kjo është metaforë për tërësinë e njeriut. Pra, është shkatërruar i tëri dhe është dëmtuar i tëri.

Kjo është lutje kundër tij, me fjalë tjera është mallkim për t’u shkatërruar.

Pastaj vazhdon informata e Allahut për të: “Është shkatërruar”.

Pra, praktikisht ai veç është shkatërruar. Ai e ka humbur këtë botë dhe botën tjetër.

Ebu Lehebi është axha i pejgamberit a.s.

Shumë e ka urryer Muhamedin a.s.

Shumë e ka ofenduar dhe shumë e ka sulmuar pejgamberin a.s.

Emrit ia ka përshkruar “Duart” nga shkaku se duart janë mjeti i fitimit, profitit dhe i pronësimit.

Maa agnaa anhu maaluhuu ve maa kesebe.

“pasuria e vet, as ajo çka fitoi!”

(El-Mesed: 2)

Vëllezër të nderuar!

Allahu informon se ai është shkatërruar, pra, ka marrë fund çështja e tij.

“Atij nuk i bëri dobi.” tregon për gjendjen e kaluar të tij ku thotë: “Nuk i ka bë dobi…” edhe po ta depozitonte gjithë pasurinë e tij. Nuk mund ta shpëton as i gjithë fitimi i tij, as i gjithë profiti i tij.

Nuk i bën dobi nëse do ta depozitonte për të shpëtuar nga shkatërrimi dhe nga dënimi i cili e pret.

Kjo për shkak të armiqësimit të madh ndaj pejgamberit të Allahut dhe për shkak se i pengonte njerëzit të besonin.

Dallimi në mes të pasurisë dhe fitimit:

– E para: Është kapitali.

– E dyta: Profiti.

Ky është informacion për gjithë personalitetin e tij në këtë botë, duke përfshi pasurinë dhe fëmijët. Të gjitha këto nuk do t’i bëjnë dobi atij atëherë kur t’i parashihet dënimi pas vdekjes së tij.

Se jeslaa naaren dhaate lehebin.

“Ai do të hyjë në një zjarr të ndezur flakë.”

(El-Mesed: 2)

 “Ai do të hyjë në një zjarr të ndezur flakë.” (El-Mesed: 3)

Ky është informacion prej Allahut për të ardhmen e tij në botën tjetër, ku thotë: “Do të digjet në zjarr përvëlues” (Mesed: 3). Pra, Ebu Lehebi do të vuaj dënimin në zjarrin e xhehenemit, i cili është përcëllues dhe përvëlues.

Vëllezër të nderuar!

Sikurse Ebu Lehebi edhe gruaja e Ebu Lehebit ka qenë gruaja më armiqësore, e cila e ofendonte pejgamberin a.s.

Zoti i Madhërishëm thotë:

Vemre-etuhuu hammaaletel-hatabi.

“E edhe gruaja e tij, ajo që barti dru (ferra),”

(El-Mesed: 4)

Së bashku me Ebu Lehebin edhe gruaja e tij do të digjet në zjarr.

Gruaja e Ebu Lehebit është Umu Xhemile, përndryshe motra e Ebu Sufjanit.

Umi Xhemile me gjuhën e saj e ka ofenduar shumë pejgamberin a.s.

Umi Xhemile me gjithë energjinë e saj e ka ofenduar shumë pejgamberin a.s.

Umi Xhemile me gjuhën e saj dhe me gjithë energjinë e saj, me të gjithë potencialin e saj, i ka ofenduar shumë besimtarët.

Edhe sot ka të ngjajshme me Umi Xhemilen, të cilat e ofendojnë shumë pejgamberin a.s. me gjuhën e tyre dhe me gjithë energjinë e tyre.

Edhe sot ka të ngjajshme me Umi Xhemilen, të cilat ofendojnë besimtarët me gjuhën e tyre dhe me gjithë energjinë e tyre.

Edhe sot ka të tilla sikurse Umi Xhemile, të cilat mundohen ta pengojnë zhvillimin e Islamit në rrugën e tij.

Sa i përket pjesës së ajetit “Bartëse e druve” ka tri mendime:

1. Ka për qëllim për bartjen e druve (therave).

2. Ka për qëllim shpifjen, propagandën.

3. Ka për qëllim bartjen e mëkateve.

Ajeti mund të ketë për qëllim që të tri veprimet. Kjo sepse Umi Xhemile:

– Edhe ka bartë dru për të penguar Muhamedin a.s. në rrugën e tij.

– Edhe ka bë propagandë dhe ka shpifë për Muhamedin a.s. dhe për muslimanët.

– Edhe do t’i bartë mëkatet e saj në Ditën e gjykimit.

Umi Xhemile i mblidhte llojet e ndryshme të drurëve me thera dhe i hidhte në rrugën ku kalonte pejgamberi, me qëllim që të lëndohej, që të therej duke kaluar përgjatë asaj rruge.

Umi Xhemile i mblidhte therët dhe i hidhte në rrugën ku kalonin shokët e tij, me qëllim që të lëndoheshin, që të thereshin duke kaluar përgjatë asaj rruge.

Për këtë arsye është quajtur: “Bartëse e druve (therrave)”.

Ajo fabrikonte shpifje, i bartte shpifjet nga një vend në vendin tjetër dhe shkakton trazira në mes njerëzve:

“Bartëse e therave”: Thuhet për atë i cili i bart shpifjet nga një individ te individin tjetër dhe shkakton trazira në mes njerëzve:

I bartte shpifjet (drutë) dhe i dërgonte nga njëri te tjetri, pra e ndezte flakën në mes tyre, e shkaktonte të keqen.

“Bartëse e druve” është metaforë për mëkatet e saj, ashtu që i bartë “mëkatet” (drutë) për në botën tjetër të saj.

Xhematë i nderuar!

Fii xhiidi haa hablum-mim-mesedin.

“E në qafën e saj ajo ka një litar të përdredhur.”

(El-Mesed: 5)

Umi Xhemile e ka pasur një qafore të çmueshme.

Ajo ka thënë:

“Pasha Latin dhe Uzanë, tërë vlerën e kësaj qaforeje të çmueshme do ta shpenzoj për të gjetur mënyra për ta sulmuar Muhamedin”.

Për këtë arsye, Allahu ia ka lidhë në qafë një qafore me fije të zjarrit.

Pra, atë që e lidhë për fytin e saj.

Pra lidhëse e qafës prej zinxhirëve të zjarrit.

Allahu i Madhërishëm e ka pasqyruar gjendjen e dënimit të saj me zjarr të xhehenemit,

në formën e gjendjes së saj kur i ka bartë shpifjet,

dhe kur i ka bartë therrat në tubë i ka lidhur për trupin e saj, e pastaj i ka hedhur në rrugën ku kalonte pejgamberi a.s.

 çdo krim i cili bëhet në këtë botë, dënohet në të njëjtën mënyrë në botën tjetër, pra ngjashëm e krimin e bërë.

Fjala “Mesed”: Është sinjalizim për litarë në kuptim të drejtë të fjalës. Është litari me të cilin i ka lidhë therrat dhe i ka bartë.

Fjala “Mesed” është përdorur për fije (fijet e lidhjes).

Umi Xhemile kur e ka dëgjuar këtë sure, ka shkuar te Ebu Bekri Sidiki derisa ai ishte me pejgamberin a.s. në Mesxhid dhe në dorën e saj kishte një gurë. I thotë: Kam dëgjuar se shoku yt më ka frikësuar, mirëpo unë do të veproj me të kështu e ashtu.

Allahu i Madhërishëm ia ka verbëruar sytë për të mos e pa pejgamberin a.s.

Ebu Bekri i ka thënë: A po sheh ndonjë tjetër afër meje.

Ajo i ka thënë: Nuk shoh tjetërkënd pos teje.

Përfundim

Ky lloj mllefi i cili ka buruar nga Ebi Lehebi dhe gruaja e tij është rezultat i injorancës, idhujtarisë dhe i traditave të trashëguara dhe i lakmisë për pushtet dhe qeverisje.

Ky lloj arrogance i cili ka buruar nga Ebi Lehebi dhe gruaja e tij është rezultat i injorancës.

Po të kishte mendje të shëndoshë Ebi Lehebi, gruaja e saj dhe të ngjashmit me ta dhe po të kishin pak dituri, nuk do të kishin marrë atë qëndrim ndaj një udhëzuesi i cili ka thirrur për largim nga injoranca.

Ky lloj kokëfortësie, i cili ka buruar nga Ebi Lehebi dhe gruaja e tij, është rezultat i idhujtarisë dhe i traditave të këqija të trashëguara.

Kjo formë e ofendimit i cili ka buruar nga Ebi Lehebi dhe gruaja e tij, është rezultat i lakmisë për pushtet dhe qeverisje.

Po të kishte mendje të shëndoshë Ebi Lehebi, gruaja e saj dhe të ngjashmit me ta dhe po të kishin pak civilizim dhe qytetërim, nuk do të kishin marrë atë qëndrim ndaj një këshilluesi i cili ka thirrur për shpëtim.

Pra, në qafën e saj e ka litarin i cili i lidhet për fyti, e ai litarë është nga prodhimi i zjarrit.

 

 

SURETU IHLASË

– Idhujtarët e kanë pyetur pejgamberin a.s. për prejardhjen e Zotit të tij -Zoti na ruajt.

– Jehudët kanë shkuar te pejgamberi a.s dhe i kanë thënë: O Muhamed, na e përshkruaj Zotin tënd dhe prejardhjen e Tij, sepse ai e ka përshkruar veten e Tij dhe prejardhjen e Tij në Tevratë? Pejgamberi menjëherë ka lëvizur nga vendi dhe i ka ndryshuar fytyra e tij.

– Kanë shkuar një delegacion (koalicion – nga grupe të shumta) te pejgamberi a.s. dhe i kanë thënë pejgamberit a.s.: “Na e përshkruaj Zotin tënd”.

Atëherë Xhibrili e ka zbritur shpalljen me këtë sure.

Vëllezër të nderuar!

Një njeri e ka dëgjuar një tjetër duke lexuar “Kul HuvAllahu Ehadë” dhe përsëriste vazhdimisht.

Të nesërmen ka ardhur te pejgamberi a.s dhe ia ka treguar si rast, thuaja se njeriu dëshironte të tregonte se e ka lexuar shumë.

Atëherë pejgamberi a.s. ka thënë:

“Pasha Atë në dorën e të Cilit është shpirti im (për Zotin), ajo është sa një e treta e Kur’anit.”

Surja Ihlas, kur i adresohet Pejgamberit a.s., njëkohësisht i adresohet gjithë njerëzimit me urdhrin:

Kjo sure i shpreh bazat themelore të besimit.

Kjo sure konsiderohet të jetë një e treta e Kur’anit. Kjo nga shkaku se bazat e ligjësimit Islam janë tri:

– Monoteizmi.

– Vendosja e dispozitave ligjore.

– Sqarimin për praktikimin e monoteizmit dhe të dispozitave ligjore.

Pra:

1. Besim,

2. Sheriat dhe

3. Veprim.

Surja Ihlas tregon për sinqeritetin e adhurimit ndaj Allahut Një dhe se duhet drejtuar vetëm Atij dhe askujt tjetër.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm thotë:

Kul huvell-Llaahu ehadun.

“Thuaj: Ai, Allahu është Një!”

(El-Ihlas: 1)

O pejgamber, atyre të cilët të pyesin për atributet dhe prejardhjen e Zotit tënd, thuaju: Ai Allahu është Një. Pra:

Ai është Një, i Vetmi në veten e Tij dhe me atributet e Tij.

Ai nuk ka ortak, nuk ka të ngjashëm, nuk ka të barabartë.

Sikur Ai nuk ka asgjë.

O besimtarë, atyre të cilët të pyesin për atributet dhe prejardhjen e Zotit, thuaju: Ai Allahu është Një.

“Thuaj: Ai, Allahu është Një!” duke dëshmuar kështu faktin që Allahu i Lartësuar me atributet e Tij është një, pa ortak.

“Thuaj: Ai, Allahu është Një!” duke dëshmuar kështu faktin që Allahu i Lartësuar me emrat, e Tij është një, i pazëvendësueshëm.

“Thuaj: Ai, Allahu është Një!” adhurimi i përket vetëm Atij dhe askujt tjetër.

Në çdo formë dhe mënyrë Allahu është Një dhe i Vetëm.

Parim themelor i besimit:

– Deklarimi se Zoti është Një dhe

– Të mos i përshkruhet diçka çka nuk i takon.

Sa i përket deklarimit se Zoti është Një: Deklarimi bëhet me gjuhë, ndërsa bindja me zemër. Ky është themeli i besimit.

Sa i përket idhujtarisë: Ai i cili nuk beson në Zotin Një, i cili nuk beson se Ai është Zoti dhe Përkujdesësi i Cili nuk ka ortak, nuk ka të ngjashëm dhe nuk ka të barabartë, ai, absolutisht nuk i takon fesë, sado që ai individ mundohet ta kompenson me diçka prej iluzioneve, ideologjive apo thënieve tjera.

Vëllezër të nderuar!

Kur Zoti i Madhërishëm thotë:

All-llaahus-samedu.

“Allahu është mbështetja (Atij i mbështetet çdo krijesë).”

(El-Ihlas: 2)

 “Allahus samed” (Allahut i kërkohet mbështetja për çdo gjë): Qëllimi është se:

vetëm Ai i plotëson nevojat, Ai ka mundësi t’i realizon nevojat e krijesave.

Fjala “Samed” – Ai është te i Cili mbështeten nevojat e nevojtarët. Pra pikësynohet për t’i plotësuar nevojat.

Ai është “Es Samed”, Ai është i Cili duhet të jetë caku.

Ai është synimi dhe qëllimi i çdo krijese.

Çdo krijesë ka nevojë për Të, kurse Ai nuk ka nevojë për asgjë:

“Allahu është Ai, që çdo krijesë i drejtohet dhe i mbështetet për çdo nevojë.”

Fjala “Samed” është fjalë për kërkim ndihme, pra: pikësynohet ndihma.

Çdo njeri dhe çdo gjë varet prej Tij, ndërsa Ai është i Pavarur prej tyre.

Kjo e zhvleftëson besimin e idhujtarëve arab dhe të ngjashmëve me ta, se ekziston ndërmjetësimi dhe shefaati.

“Samed”: Ai është te i Cili mbështeten të gjitha krijesat për nevojat dhe për çështjet e tyre.

Ai është Zoti i përsosur.

Ai është Fisniku i përsosur me fisnikërinë e Tij.

Ai është Madhështori i përsosur me madhështinë e Tij.

Ai është i Buti i përsosur me butësinë e Tij.

Ai është i Dituri i përsosur me diturinë e Tij.

Ai është i Urti i përsosur me urtësinë e Tij.

Ai i plotëson të gjitha atributet fisnike dhe të Zotit.

Ai është Allahu Famëlartë, cilësitë të cilat nuk i posedon askush përpos Zotit.

Të gjitha krijesat janë nevojtare për Të.

Të gjitha krijesat janë nevojtare për ardhjen e tyre në ekzistencë.

Të gjitha krijesat janë nevojtare për rregullimin e jetës së tyre dhe për vazhdimësinë e saj dhe

Të gjitha krijesat janë nevojtare, i drejtohen për çdo nevojë, kërkesë, gjendje dhe vështirësi:

“Atij i drejtohet me lutje kush është në qiej e në tokë.

Ai në çdo moment është i angazhuar në çështje të reja.” (Err-Rrahman: 29)

“Atij i përgjërohet gjithçka në amshim, tek Ai përfundon Zotërimi i gjithçkaje.”

Në këtë ajet sqarohet se Zoti xh.sh. nuk ka nevojë për asgjë dhe se çdo gjë ka nevojë për Të.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm thotë:

Lem jelid ve lem juuled.

“As s’ka lindur kë, as nuk është i lindur.”

(El-Ihlas: 3)

Kjo do të thotë se:

Allahu nuk ka paraardhës dhe as pasardhës.

Nuk ka fëmijë nga Zoti dhe Ai nuk është i lindur nga ndonjë prind.

Allahu nuk është krijuar nga diçka.

Ai është i Përhershmi pa fillim. Nuk ka të parë para Tij.

Është cilësuar me cilësi të përhershmit pa fillim për të mohuar çështjen se është i krijuar, ashtu siç mohohet çështja e zhdukjes dhe përfundimit të Tij, siç figuron në ajetin tjetër:

“Ai është i pari që s’ka mbarim, i dukshmi dhe i padukshmi, dhe Ai është më i dijshmi për çdo gjë”. (El-Hadidë: 3)

Fjalia e parë: “Nuk ka lindë” ka qëllim shumëdimensional.

E mohon çështjen se Allahu ka fëmijë:

– I përgjigjet idhujtarëve, të cilët pretendonin se melaqet janë bijat e Allahut.

– I përgjigjet jehudëve, të cilët thoshin se Uzejri është djali i Zotit.

– I përgjigjet të krishterëve, të cilët besonin në Trinitet dhe thoshin se Mesihu është djalë i Zotit.

– I kundërpërgjigjet atyre të cilët besonin në zotin e natës dhe zotin e ditës.

– I kundërpërgjigjet Sabiitëve, të cilët besonin në yje.

– Ai është i Përjetshëm, pa fillim dhe pa mbarim.

– Allahu nuk është as baba, e as nënë që lind dhe as fëmijë i lindur.

– Krijesat janë të lindura prej njëra-tjetrës dhe njëra është prind dhe tjetra e lindur, dhe çdo krijesë është krijuar prej një lënde.

Zoti i Lartmadhëruar është i Pastër nga përngjasimi me ta, ashtu siç është i pastër nga përngjasimi me krijesat edhe në çdo cilësi tjetër.

Allahu i Lartësuar thotë:

“Ata thonë: “I Gjithëmëshirshmi ka një bir”. Keni thënë diçka vërtetë të tmerrshme! Qiejt gati sa nuk copëtohen prej kësaj; Toka gati sa s’çahet, e malet sa s’rrëzohen të thërrmuara, ngaqë ata i veshin një bir të Gjithëmëshirshmit.

“Kurrë nuk i shkon të Gjithëmëshirshmit të ketë një bir. S’ka krijesë që gjendet në qiej dhe në Tokë e që të mos vijë si rob para të Gjithëmëshirshmit. Sigurisht që Ai e njeh mirë gjithsecilin prej tyre dhe i ka numëruar të gjithë saktësisht. Çdonjëri prej tyre, në Ditën e Kiametit do të dalë fill i vetëm para Tij.”

Njëkohësisht ky ajet hedh poshtë pretendimet e shtrembëruara të jehudëve: “E jehuditë thanë: Uzejri është djali i Allahut.”

Njëkohësisht ky ajet hedh poshtë pretendimet e shtrembëruara të krishterëve: “E të krishterët thanë: Mesihu është djalë i Allahut.” dhe

Njëkohësisht ky ajet hedh poshtë pretendimet e shtrembëruara të idhujtarëve të Mekës: “Ata i përshkruajnë Allahut vajza.” të cilët i përshkruan Zotit diçka që nuk i përkon.

 Në një hadith kudsij thuhet se Pejgamberi a.s. ka thënë:

“Allahu i Lartësuar ka thënë:

– Më përgënjeshtroi biri i Ademit dhe nuk i takonte ta bënte këtë.

– Më ofendoi biri i Ademit dhe nuk i takonte ta bënte këtë.

– Sa i përket përgënjeshtrimit, është fjala e tij: Zoti nuk do më kthejë (ringjallë) ashtu siç isha më parë dhe se rikthimi (i krijimit) nuk është më i lehtë për Mua se fillimi i tij.

– Sa i përket ofendimit, qëndron te fjala e tij: Allahu ka fëmijë, ndërkohë që unë jam Allahu, Një dhe i Vetëm! Allahu është Absoluti, të Cilit i përgjërohet gjithçka në amshim. Ai as nuk lindur, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë me Atë!”

Në Sahihun e Buhariut figuron:

“Nuk ka durimtarë më të veçantë se Allahu, i dëgjon se Allahut i përshkruajnë se ka fëmijë, mirëpo Ai prapë se prapë i furnizon dhe i Falë”.

Përfundim

Ve lem jekun lehuu kufuven ehadun.

“Dhe Atij askush nuk i është i barabartë.”

(El-Ihlas: 4)

Ky është një ajet madhështor i Kuranit të ndershëm për shkak të paraqitjes mbi adhurimin dhe reflektimin mbi konceptin e Zotit në besimin islam.

Zoti i Madhërishëm i ka mohuar të gjitha llojet e politeizmit dhe mosbesimit me fjalët: “Dhe Atij askush nuk i është i barabartë.” Ky është kuptim shumëdimensional. Pra,

 Zoti nuk i ngjanë krijesave: “Dhe si Ai nuk është asgjë dhe askush”.

Nuk është si Ai asgjë dhe askush as në emrat e Tij.

Nuk është si Ai asgjë dhe askush as në cilësitë e Tij.

Nuk është si Ai asgjë dhe askush as në veprat e Tij.

Nuk është si Ai asgjë dhe askush as në të gjitha të drejtat e Tij absolute me të cilat Ai është veçuar nuk ka të ngjashëm.

Nuk ka as shembull, e as të barabartë siç pretendonin politeistët kurejshë me adhurimin e idhujve.

 Ajeti “Dhe Atij askush nuk i është i barabartë.” tregon ndryshimin absolut midis Krijuesit dhe krijesave.

Nuk është askush i barabartë me Të.

Nuk i përngjanë askush dhe asgjë.

Nuk ka ortak me Të.

Allahu mohon të ketë ortak dhe e zhvleftëson idenë e besimit të idhujtarëve, të cilët thoshin se Allahu ka bashkëpunëtorë në veprimet e Tij. Ata thoshin se Melekët janë ortakë me Allahun.

Allahu ekziston Vetvetiu dhe çdo gjë është e krijuar dhe ka nevojë për Të. Allahu është i Lartë nga çdo gjë.

Allahu ekziston dhe është i pavarur nga çdo gjë.

Nuk ka as të ngjashëm dhe as të barabartë për Të.

Të ngjashme me këtë sure vërejmë edhe në ajetet tjera:

“Ai (Allahu) është që krijoi (pa kurrfarë shembulli) qiejt dhe tokën (e duke qenë i tillë), e si do të ketë Ai fëmijë kur nuk pati bashkëshorte? Çdo send e krijoi Ai dhe është më i dijshmi për të gjitha sendet e krijuara”. (El-En’am: 101)

 Ai është Krijuesi dhe pronëson çdo gjë. E pra, si është e mundur që krijesa t’i ngjanë Atij?

Ai është dhe do të jetë dhe me të nuk ka dhe s’do të ketë asgjë.

Çdo gjë që ekziston, ekzistencën ia detyron Allahut të Madhërishëm, ngase ekzistenca e çdo gjëje varet nga vullneti i Tij.

Ai është që krijoi ata dhe përfundimi i tyre është në kompetencën e Tij.

Gjithçka në gjithësi ndodh brenda kornizës së rregullave të vendosura prej Tij.

Ky është një ajet madhështor i Kuranit të ndershëm për shkak të përmbajtjes së tij prej çështjeve madhështore dhe atributeve të larta të Allahut të Madhëruar.

Ai qëndron përtej të gjitha përfytyrimeve njerëzore rreth Tij.

Krijesat nuk mund të imagjinojnë dot asnjë pjesë të Cilësive të Tij të Larta dhe nuk mund t’i përshkruajnë dot ato me gjuhët e tyre.

Nuk është trup. Kjo është në kundërshtim me ata të cilët i përshkruajnë Zotit trup.

Me të drejtë Ibn Abasi r.a. ka thënë: “Meditoni për çdo gjë, vetëm mos meditoni në Vet Zotin”.

SURETU FELEK

Zoti i Madhërishëm, Kur’anin e ka zbritur për ta analizuar dhe për ta studiuar, për ta mësuar dhe për ta praktikuar.

Qëllimi kryesor i Kur’anit është analiza, studimi dhe mësimi. Zoti i madhërishëm thotë:

“(Kur’ani) Libër i begatshëm, Ne ta shpallëm ty këtë, që t’i studiojnë ajetet e tij dhe që të marrin mësim prej tij ata që kanë mend.” (Sad, 28)

Surja Felek është sure e lutjes.

Surja Felek i ndihmon çdonjërit për t’u mbrojtur nga të këqijat dhe rreziqet.

Surja Felek i ndihmon çdonjërit për t’u mbrojtur nga dëmet dhe fatkeqësitë.

Surja Felek është Sure e cila ndihmon kundër zilisë, mësyshit.

Surja Felek është Sure e cila ndihmon kundër magjisë, e kështu me radhë.

Allahu ka mundësi për gjithçka.

Tek Allahu i Madhërishëm mbështeten të gjitha krijesat.

Allahu është Ai i Cili e pengon të keqen dhe dëmin.

Allahu është Ai i cili të mbron nga çdo lëndim dhe fatkeqësi, dhe nëse dëshiron e shëron çdo të sprovuar.

Allahu na e ka mësuar mënyrën se si t’i drejtohemi atij në raste të krizave të vështira.

Allahu na e ka mësuar mënyrën se si shpëtohet nga iluzionet dhe nga dyshimet.

Allahu na e ka mësuar mënyrën se si duhet të mbrohemi kur sprovohemi nga xhinët dhe shejtanët.

 Deri sa pejgamberi a.s ishte në Medine Jehudët kanë tentuar t’i bëjnë magji pejgamberit a.s. dhe kjo ka ndodhë atëherë kur para kësaj sureje pejgamberi a.s. e ka shpjeguar çështjen e Zotit, e cila sure quhet suretul Ihlas.

Pastaj Zoti i Madhërishëm e zbret këtë sure për t’i treguar pejgamberit a.s. dhe për të na sqaruar neve se si duhet kërkuar mbrojtje tek Allahu i Madhërishëm nga të këqijat e fenomeneve natyrore dhe nga të këqijat e krijesave të Allahut.

Pejgamberi a.s. ka thënë: “Mbrëmë më janë zbritur ajete, të cilat nuk më kanë zbritur asnjëherë më parë dhe ka lexuar ajetet e dy sureve:

“Thuaj: “Kërkoj mbrojtje nga Zoti i agimit” dhe

“Thuaj: “Kërkoj mbrojtje nga Zoti i njerëzve”.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm ka thënë:

Kul euudhu biRabbil-feleki.

“Thuaj: I mbështetem Zotit të agimit,”

(El-Felek: 1)

O pejgamber, thuaj: I mbështetem Allahut, kërkoj mbrojtje nga Zoti i agimit.

Me fjalë tjera,

O musliman, thuaj: I mbështetem Allahut, kërkoj mbrojtje tek Zoti i agimit.

Thuaj kështu nga shkaku se me ardhjen e ditës humbet nata.

Kërko mbrojtje dhe siguri tek Zoti i Cili është i padukur nga çdo gjë që ka krijuar.

Kërko siguri tek Zoti, që të kesh atë çka humbet nga të tjerët.

Kërko siguri tek Zoti për kafshët.

Kërko siguri tek Zoti për bimët, drithërat, perimet, shiunm

Kërko siguri tek Zoti për fëmijët dhe në çdo gjë që e humbë Allahu.

Në këtë ajet shohim se Allahu ka mundësi që ta largon errësirën nga fytyra e tokës.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i madhërishëm na ka mësuar të kërkojmë siguri dhe mbrojtje në mënyrë të përgjithshme nga të gjitha krijesat, ku thotë:

Min sherr-rri maa haleka.

“Prej dëmit të çdo krijese, që Ai e krijoi.”

(El-Felek: 2)

Thuaj: “Kërkoj mbrojtje nga Allahu, Krijuesi i krijesave nga e keqja e asaj që ka krijuar Allahu” nga të gjitha krijesat e Tij.

Kërkimi i mbrojtjes dhe sigurisë në mënyrë të përgjithshme nga të gjitha krijesat.

Allahu ka mundësi që ta largon errësirën e të këqijave.

Allahu ka mundësi që ta largon errësirën e vuajtjeve.

Allahu ka mundësi që ta largon errësirën e xhelozisë.

Allahu ka mundësi që ta largon errësirën e magjisë.

Allahu ka mundësi që ta largon errësirën e syrit të çështjeve tjera të ngjashme nga njeriu.

Para zbritjes së sures Felek dhe Nas Pejgamberi a.s. kërkonte mbrojtje nga syri i xhinit dhe nga syri i njeriut. Mirëpo kur kanë zbritur këto dy sure (meudhetejni), ka vepruar me këto dy sure dhe është larguar nga veprimet tjera.

 Pejgamberi a.s., kur ndiente vështirësi i lexonte vetes “meudhejtejni” dhe i frynte vetes.

Kur i vështirësohej më shumë, Aishja ia lexonte atij dhe e lëmonte me duart e tij me shpresën që të kishte begati.

Ajeti në fjalë na mëson se duhet kërkuar mbrojtje dhe siguri në mënyrë të përgjithshme nga të gjitha krijesat, madje edhe nga e keqja e vetes.

“Nefsi” urdhëron për të keq, për këtë arsye pejgamberi a.s. na ka mësuar që të kërkojmë mbrojtje nga të këqijat e vetes sonë.

Teksti: “Min sherri ma haleka” përfshinë shejtanët, xhinët dhe njerëzit. Me fjalë tjera çdo gjë.

Vëllezër të nderuar!

Pastaj, pas kërkimit mbrojtje në mënyrë të përgjithshme nga të gjitha krijesat, ka vazhduar t’i specifikon tri çështje.

Çështja e parë:

Ve min sherr-rri gaasikin idhaa vekabe.

“Dhe prej errësirës së natës kur ngryset plotësisht.”

(El-Felek: 3)

Thuaj: Kërkoj mbrojtje në Zotin nga e keqja e natës kur afrohet dhe e errëson çdo gjë, e me errësirën e saj mbulon çdo gjë.

Pjesa e ajetit “Gasik” është “Nata” nga shkaku se:

Natën fillojnë brengat, në errësirë fillojnë trishtimet.

Nata dhe errësira e saj është dukuri e frikës.

Nata dhe errësira e saj është subjekt i trishtimeve.

Nata është dukuri e rreziqeve:

– nga egërsirat,

– nga kafshët,

– nga gjallesat e tokës, dhe

– nga shkatërrimtarët, e mëkatarët.

Vëllezër të nderuar!

Pastaj, pas kërkimit mbrojtje në mënyrë të përgjithshme nga të gjitha krijesat, ka vazhduar ta specifikon çështjen e dytë ku thotë:

Ve min sherr-rrin-neffaathaati fil ukadi.

“Dhe prej dëmit të atyre që lidhin dhe fryjnë nyja.”

(El-Felek: 4)

O pejgamber, thuaj: Kërkoj mbrojtje tek Allahu nga e keqja e njerëzve, ose nga e keqja e magjistarëve.

O musliman thuaj: Kërkoj mbrojtje tek Allahu nga e keqja e njerëzve, ose nga e keqja e magjistarëve.

Kjo nga shkaku se aty frynin në fijet e lidhura kur bënin magji.

Fjala “Nefth” ka kuptimin fryrje me lutje.

Fjala: “Neffathatë” ka kuptimin e shpirtrave të njerëzve ose të grave.

Ka mendime se është e ngjashme me fryrjen.

Fjala: “Nefathatë” nënkupton: atë të cilën e përgatitin magjistarët.

Kanë tentuar t’i bëjnë magji pejgamberit a.s. duke i lidhur njëmbëdhjetë nyje.

Atëherë Allahu i Madhërishëm i ka zbritur njëmbëdhjetë ajete, në bazë të numrit të atyre nyejve, pra njëmbëdhjetë ajetet te dy sureve, e që pejgamberi është shëruar menjëherë.

Ka mendime se fjala “Nefth” e ka kuptimin e asaj që i përngjet nyjës dhe nuk është për lidhje konkrete të fijeve, vetëm fryrje. Por më e sakta është “lidhja e fijeve me fryrjen e atyre nyejve”.

Kjo “nyje” (“nefeth”) është e cila lidhet me fije peri e të ngjashme në emër të atij të cilit i bëhet magji, e pastaj ai dëmtohet, ndien dhimbje.

Vëllezër të nderuar!

Pastaj, pas kërkimit mbrojtje në mënyrë të përgjithshme nga të gjitha krijesat, ka vazhduar t’i specifikon tri çështje, ngase këto tri çështje janë prej të këqijave më të mëdha. Zoti i Madhërishëm e ka specifikuar çështja e tretë ku thotë:

Ve min sherr-rri haasidin idhaa hasede.

“Edhe prej dëmit të smirëkeqit kur sipas smirës vepron.”

(El-Felek: 5)

– Kërkoj mbrojtje tek Zoti nga e keqja e çdo të keqi.

– Kërkoj mbrojtje tek Zoti nga e keqja e çdo ziliqari kur bën zili.

Fjala “Hasid” e ka kuptimin e atij i cili, atij të cilit ia ka zili ia dëshiron humbjen e mirësive të cilat ia ka dhënë Allahu.

Katade ka thënë: nga e keqja e syrit të tij dhe të vetes së tij, kur dëshiron që të angazhohet për të bërë keq dhe për të lënduar tjetrin siç planifikon. Kjo nga shkaku se bëhet agresor dhe bie në sprova.

Përfundim

Historia e tentimit të bërjes magji ndaj pejgamberit a.s.:

Lubejd bin el Asami, jehudiji, ka tentuar t’i bën magji pejgamberit a.s., mirëpo ajo magji nuk ka pasur efekt, me fjalë tjera ka dështuar sepse pejgamberi a.s është shëruar prej saj.

Mënyra e tentimit të magjisë: me një krehër dhe flokë të mbetura në të, të cilat ishin vendosur në sythin e tharë të një palme dhe ishin të lidhura me njëmbëdhjetë nyje me perin e gjilpërës.

Për këtë arsye kanë zbritur dy suret “Meudhetani”.

Sa herë që e ka lexuar një ajet, prej tyre është çliruar një nyje dhe pas çdo ajeti të lexuar, ndiente çlirim në vetvete, deri sa ka mbërri dhe e ka lexuar ajetin e fundit. Atëherë është ngritur në këmbë thuaja se është çliruar në tërësi.

Xhibrili a.s. e ka shëruar pejgamberin a.s. duke thënë: “Në emër të Allahut të shëroj, nga çdo e keqe e cila të mundon, nga e keqja e ziliqarit dhe e syrit të keq të shëroftë”.

Disa dijetarë bashkëkohorë e mohojnë këtë ngjarje.

Ata thonë se kjo është shpifje prej shpifjeve të jehudëve, ashtu që njerëzit të dyshojnë në pejgamberin a.s. duke i përshkruar se i është bërë magji. Kjo, ngase Allahu i Madhërishëm për pejgamberin e Tij ka thënë:

“Pa dyshim se Allahu të mbron nga njerëzit”. (El-Maide: 67)

Po ashtu thotë:

“Ne të mjaftojmë ty nga tallësit”. (El-Hixhr: 95)

 

 

SURETU NAS 

Surja Nas është sure e lutjes për t’u mbrojtur nga shejtanët.

Surja Nas i bën dobi çdonjërit, për t’u mbrojtur nga xhinët.

Surja Nas i bën dobi çdonjërit, për t’u mbrojtur nga dëmet.

Sure e cila ndihmon kundër lajkatarëve, tradhtarëve, e kështu me radhë.

Allahu ka mundësi për gjithçka.

Suretul Nas është si në vazhdim:

Me emrin e Allahut, Mëshiruesit, Mëshirëbërësit!

“Thuaj: – Mbështetem (mbrohem) me Zotin e njerëzve! Sunduesin e njerëzve, të adhuruarin e njerëzve, prej të keqes së cytësit që fshihet, i cili bën cytje në gjoksat e njerëzve, qoftë ai nga xhinët ose nga njerëzit.” (En-Nas: 1-6)

Besimtarë të nderuar!

Njeriu edhe pse dallohet me logjikë, e mbizotëron dëshira.

Njeriu edhe pse dallohet me mendje, e mbizotëron epshi.

Pastaj,

ai dirigjohet prej epshit, nuk mund të shkëputet nga epshi pa pasur mbështetje në besimin e tij.

Njeriu mbizotërohet nga epshi dhe nuk mund të shkëputet nga ai pa kërkuar strehim te Zoti i tij,

Njeriu edhe pse dallohet me urtësi, e mbizotërojnë shejtanët, qofshin shejtanë njerëz, qofshin shejtan xhinë, nuk mund të shkëputet nga ai pa pasur mbështetje në besimin e tij.

Njeriu edhe pse dallohet me baraspeshim të çështjeve, e mbizotërojnë shejtanët, qofshin shejtanë njerëz, qofshin shejtanë xhinë, nuk mund të shkëputet nga ai pa pasur mbështetje në besimin e tij.

Pastaj ai dirigjohet prej tij, mbizotërohet nga ai dhe dridhet prej tyre, nuk mund të shkëputet nga ai pa e pasur lidhjen e tij me Zotin e tij.

Allahu i Madhërishëm me mëshirën e Tij na e ka mësuar mënyrën e mbështetjes në Allahun.

Besimtarë të nderuar!

Në fillim të suretu Nas Zoti i Madhërishëm thotë:

Kul euudhu bi Rabbin-naasi.

“Thuaj: “Mbështetem në Zotin e njerëzve!”

(En-Nas: 1)

Zoti i madhërishëm i adresohet pejgamberit a.s.:

O pejgamber, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është Zot i njerëzve dhe programues i çështjeve të tyre.

Rrjedhimisht i adresohet edhe besimtarit:

O besimtarë thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili i ka nën përkujdesje, ashtu siç është Krijues i tyre dhe rregullues i çështjeve të tyre.

O njeri, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është Zot i njerëzve, i Cili i ka nën mbikëqyrje ashtu siç është Krijues i tyre dhe programues i çështjeve të tyre dhe rregullues i çështjeve të tyre.

Besimtarë të nderuar!

Melikin-naasi.

“Sunduesin e njerëzve,”

(En-Nas: 2)

O pejgamber, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është Sundimtarë i njerëzve.

Rrjedhimisht i adresohet edhe besimtarit:

O besimtarë thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili i ka në pronësi njerëzit dhe çdo gjë në gjithësi.

O njeri, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është Sunduesi i njerëzve.

Allahu është Sundimtar absolut i njerëzve. Ai ka pronësi dhe mbizotëron.

Zoti Famëlartë e ka përmendur atributin “Malik” (Sundimtarit). Kjo nga shkaku se ai i cili kërkon mbrojtje, nuk ka ndihmë dhe as mbështetje përpos te Sundimtari i tij.

Sa i përket atributit “Malik” mund ta ketë Zoti, por mund ta ketë ndokush tjetër.

Allahu është Zot i gjithçkaje.

Allahu është Mbikëqyrës i gjithçkaje.

Allahu është Pronësues i gjithçkaje.

Ka kërkua që të kërkohet mbrojtje për gjithçka.

Zoti i Madhërishëm thotë:

“E nëse të godet shejtani me ndonjë vesvese, ti kërko strehim te Allahu, sepse vërtet Ai dëgjon e di.” (Earaf, 200)

Po ashtu Zoti i Madhërishëm thotë:

“Dhe thuaj: “O Zot im, unë mbrohem me Ty prej cytjeve të shejtanëve!”

Dhe mbështetem te Ti që ata të mos më afrohen!” (Muëminune, 97-98).

Besimtarë të nderuar!

Ilaahin-naasi.

“Në Zotin e njerëzve!”

(En-Nas: 3)

O pejgamber, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është i adhuruari i njerëzve.

Kur i adresohet pejgamberit a.s., rrjedhimisht i adresohet edhe besimtarit:

O besimtar, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është Zoti i njerëzve dhe çdo gjëje në gjithësi.

O njeri, thuaj: Unë kërkoj strehim, mbështetje dhe mbrojtje në Allahun, i Cili është Zoti i njerëzve.

Zoti i Madhërishëm i ka përmendë tri cilësi të të bukura të Tij.

Cilësitë Rububije,

Cilësitë Uluhije, dhe

Cilësitë Mulkije.

Në rend të parë është përdorë fjala “Rab”, sepse kjo përshtatet me mbrojtjen dhe sigurinë. Ky emër përmban atributin e mirësive, sigurisë dhe mbrojtjes dhe përkujdesjes.

Pastaj është përmendur emri “Uluhije”, për të sqaruar se vetëm Ai meriton të falënderohet e të adhurohet dhe askush tjetër.

Është përmendur emri “Uluhije”, për të sqaruar se vetëm Ai meriton të falënderohet e të adhurohet dhe askush tjetër.

Është përmendur emri “Uluhije”, për të sqaruar se vetëm Ai meriton të falënderohet e të adhurohet dhe askush tjetër.

Këto tri atribute të Zotit: “Rububije; Mulkije dhe Uluhije” dëshmojnë se

– Allahu është Zoti për gjithçka,

– Sundimtari dhe

– Mbikëqyrësi.

 Të gjitha çështjet janë krijesa të Tij, janë robër të Tij.

Vëllezër të nderuar!

Zoti i Madhërishëm, pasi i ka përmendë tri atributet e Tij thotë:

Min sherr-rril-vesvaasil-hannaasi.

“Prej të keqes së cytësit që fshihet.”

(En-Nas: 4)

– Thuaj: Strehohem tek Allahu dhe kërkoj mbrojtje tek Ai, nga e keqja e atij i cili fshihet shumë, e ai i cili fshihet shumë është shejtani, i cili shkakton cytje (vesvese).

Shejtani fshihet dhe vonohet kur të përmendet Allahu i Madhërishëm.

Kur njeriu e përmend Allahun, shejtani ikë me të katërtat.

Kur njeriu kërkon mbrojtje tek Allahu, shejtani ikë dhe fshihet.

Kur njeriu e përmend Zotin dhe e mediton Allahun, shejtani fshihet, ndërsa kur nuk e përmendë Allahun, atëherë zë vend në zemrën e njeriut.

Sa i përket këtij ajeti, Ibn Abasi ka thënë: “Shejtani është i ngjitur për zemrën e birit të Ademit, atëherë kur e harron Zotin, e cytë, ndërsa kur e përmendë Zotin, ai ikë dhe fshihet”.

Kur përmendet Zoti, ajo përmendje e bën njeriun vizionar, siç ka thënë Allahu i Madhërishëm:

“Vërtet, ata që janë të ruajtur, kur i prek ndonjë iluzion nga djalli, ata përkujtojnë (Allahun), nga djalli, ata përkujtojnë (Allahun), dhe atëherë shohin (të vërtetën)”. (El-Earafë: 201)

Po ashtu, shejtani fshihet nga melaqet.

Po ashtu edhe turpi e largon shejtanin, me fjalë tjera e detyron të ikë.

Po ashtu edhe besimi i sinqertë dhe bindja e thellë e largon me forcë dhe ikë.

Ai lëvizë dhe fshihet varësisht prej veprave, epshet e afrojnë, hidhërimi  bën që shejtani të jetë i qetë.

Me përmendjen e Allahut, Allahu i Madhërishëm bën që ta sundosh dhe të mbron nga Ai.

Shejtani mundohet ta sprovon njeriun në të gjitha mënyrat.

Vëllezër të nderuar!

Vendin në të cilin cytë shejtani, e ka sqaruar Allahu i Madhërishëm ku thotë:

El-ledhii juvesvisu fii suduurin-naasi.

“I cili hedh dyshime në zemrat e njerëzve”.

(Nas: 5)

Shejtani është ai i cili i parashtron mendimet e këqija në mendje.

Shejtani është ai i cili i parashtron mendimet të dëmshme në zemër.

Allahu e ka përmend fjalën “sudurë” (gjoks) nga shkaku se gjoksi e ka në brendi zemrën.

Është vërtetuar se pejgamberi a.s. ka thënë: Çdonjërit nga ju u është ndërlidhur një shok shejtan.

E kanë pyetur: Po, a edhe për ty është njëjtë o i dërguar i Allahut?

Ka thënë: Po, por Zoti më ka ndihmuar ndaj tij dhe është bërë musliman, ai mua më angazhon vetëm për punë të mira.

Besimtarë të nderuar!

Ai i cili cytë është dy llojesh:

– Cytja nga xhinët.

– Cytja nga njeriu.

Allahu i Madhërishëm thotë:

Minel-xhinneti ven-naasi.

“Nga xhinët dhe njerëzit.”

(Nas: 6)

Pra ai cytës:

– ose është xhin, i cili cyt në zemrat e njerëzve.

– ose shejtan njeri i cili cytë në mendjet e njerëzve, ashtu që paraqitet para njerëzve si ndonjë këshilltar, si ndonjë dashamir dhe me fjalë e me këshilla ia mbush mendjen, e pastaj cytja e shejtanit xhin bën që ta tërheq për Freri.

Thënia e Allahut: “nga xhinët dhe njerëzit” pra nga shejtanët dhe nga vetë njeriu.

Cytja e njeriut:

– ose e cytë njeriun me mashtrim, e që në këtë rast është i ngjashëm me shejtanin,

– ose e cytë njeriun me tradhti,

– ose e cytë njeriun me ftesa mashtruese, e që në këtë rast është i ngjashëm me shejtanin,

– ose e cytë njeriun me lajka, tradhti, e që në këtë rast është i ngjashëm me shejtanin,

me fjalë tjera në atë rast ai njeri është sikurse të ishte shejtani.

Kjo dëshmon se cytjet ndonjëherë janë nga xhini dhe ndonjëherë nga njeriu.

Përfundim

Është përdorë: “Zoti i njerëzve” edhe pse Zoti është Krijues i të gjitha krijesave të Allahut, por e ka specifikuar me përmendje për t’i nderuar dhe se sigurimi i mbrojtjes është për njerëzit.

Është përsëritë fjala: “Njerëzit” për të konfirmuar dhe për të sqaruar.

Është përsëritë fjala: “Njerëzit” për të përforcuar shpjegimin dhe sqarimin, dhe për të treguar vlerën, fisnikërinë dhe nderimin për njerëzit.

Njerëzit janë krijesa të Allahut.

Duhet ta kuptojmë se:

– Cytjet e shejtanit nuk janë cytje imponuese, por janë për shkak se njeriu i përgjigjet me vullnetin e tij atyre cytjeve.

Njeriu vet i përzgjedh cytjet e shejtanit sepse ka mundësi të jetë i kujdesshëm nga armiqësia e tij dhe nga cytjet e Tij.

Njeriu duhet të jetë i kujdesshëm dhe të ruhet nga cytjet e tij siç figuron në ajetin tjetër:

“Pa dyshim se nuk ke pushtet mbi robërit Mi. Mjafton që t’i ta kesh mbrojtës Zotin tënd”. (El-Isra, 65)

Përmbajtja:

DHIKRI PARA HUTBES SË XHUMASË- 3

DHIKRI PARA HUTBES SË XHUMASË- 5

SURETU DUHA– 6

SURJA INSHIRAH– 20

SURETU TINË- 30

SURETU ALEK– 40

SURETU ALEK II 46

SURETU KADËR- 54

SURETU BEJINE- 65

SURETU ZELZELE- 76

SURETU ADIJAT- 85

SURETU KARIA– 92

SURETU TEKATHUR- 101

SURETU ASR- 109

SURETU HUMEZE- 119

SURETU FIJLË- 128

SURETU KUREJSH– 135

SURETU MAUNË- 141

SURETU KEVTHER- 149

SURETU KAFIRUNË- 156

SURJA NASR- 163

SURETU MESED– 170

SURETU IHLASË- 177

SURETU FELEK– 186

SURETU NAS- 194