Muhamed Muëteveli Esh-Shaëravi

Përktheu dhe përshtati: Dr. Musli Vërbani

Fjalimi i shejh Shaëraviut në OKB

(Ky fjalim është mbajtur në Organizatën e Kombeve të Bashkuara – OKB në tetor të vitit 1983)

 

Të falënderoj Zoti im, me falënderim të cilin e meriton Ti, por edhe më shumë.

Të specifikojmë me falënderime për begatinë të cilën na e ke dhuruar duke të të besuar Ty dhe për madhështinë e islamit tek Ti.

Përshëndes dhe dërgoj selame për më të mirin e krijesave Tua dhe vulën e pejgamberëve Tu, të nderuarin tonë Muhamedin, i cili është dërguar mëshirë për të gjithë botët.

Dhe…

Paqja, mëshira dhe begatia e Zotit qoftë mbi ju.

Sa i lumtur jam që i takoj vëllezërit e besimit islam të vendeve të huaja.

Para se t’i qasem temës, dëshiroj që të bëj publike se, islami duhet të jetë aktiv dhe në kulminacion të virtytit moral njerëzor. Unë dhe ju së bashku, jetojmë në një vend joislam dhe ka mundësi që njerëzit këtu nuk mund të dinë për fenë tonë islame. Por, padyshim se muslimanët mund të jenë faktorë që prezantojnë fenë e tyre në këto vende. Nëse ata nuk kanë mundësi të lexojnë për islamin, atëherë minimumi çka mund të bëjmë është t’ua prezantojmë islamin.

Nëse atyre ua paraqesim islamin në mënyrë praktike, të dinjitetshme, njerëzore dhe humane, nëse ua paraqesim atyre faktin se islami neve na ka bërë shembull se si ne nuk i nënshtrohemi mashtrimeve të jetës moderne, dhe atëherë kur e shohin islamin te personat e devotshëm, është e mundur që ata të mendojnë që të lexojnë për islamin, e kështu patjetër se ideja (mendimi) e tyre do të përfundoj në islam.

 

Mirëpo, ashtu janë krijuar rrethanat sa që ata, te muslimanët shohin gjëra të cilat i urrejnë. Nuk ka dyshim se ata mendojnë se islami i shpie muslimanët të veprojnë ashtu. Duhet ta shikojmë një çështje ideore të cilën e ka thënë një filozof bashkëkohor: “Muslimani në vendin e vet identifikohet me personalitetin e tij, përderisa muslimani i cili nuk jeton në vendin e vet, identifikohet me fenë e tij.” Muslimani në vendin e vet identifikohet me emrin personal të tij, ndërsa muslimani në vendin e huaj, identifikohet me fenë e tij. Për këtë arsye, njeriu e ka për detyrë që, ashtu siç ia mundësojnë kushtet e jetës për të siguruar jetesën, që të migroj nga vendet islame, ose ashtu siç ia ngarkon për detyrë vendi i tij, umeti i tij, që t’i forcoj raportet politike me të tjerët.

Në çastin kur ta ketë në mendje këtë, apo kur ta pranoj këtë gjendje, ai duhet ta edukoj veten e tij me edukatë shembullore. Jeta materiale na ka mësuar se kur njeriu shkon në një vend të ri, mundohet ta ushqej veten me ushqime jo të atij vendi. Për këtë arsye, ai e ka për detyrë që vlerat e fesë së tij të mos i nënvlerësoj, por ashtu siç i jep rëndësi kujdesit ndaj trupit të tij, ashtu të jetë i kujdesshëm ndaj fesë së tij.

Pasi që çështja është kështu, dhe pasi jemi pajtuar me këtë situatë, atëherë, muslimani të cilit i janë mundësuar kushtet dhe i është caktuar që të jetoj në atë vend, ai duhet të edukohet me fenë islame në nivel shembullor, të kujdeset t’i ruaj vlerat e tij morale dhe kështu të jetë shembull për t’i tërhequr të tjerët në të mirë. Kur muslimani të vepron kështu, atëherë ai i ka kryer detyrat e dy botëve:

• detyrat e botës, të cilën botë e njohin të gjithë, të cilën e njohin edhe jomuslimanët edhe ateistët, pra jetën e kësaj bote, dhe
• detyrat për botën tjetër, për të cilën botë na ka paralajmëruar feja e cila përputhet me aktivitetin njerëzor në këtë botë.

Ata të cilët mendojnë se nuk ka botë tjetër të përgjithmonshme dhe nuk ka jetë më të lumtur në botën tjetër, në këtë botë ata nuk i japin rëndësi njeriut. Kjo, nga shkaku se nuk logjikojnë se të gjitha llojet e krijesave në ekzistencë të cilat njeriu i vrojton, vëren se janë në shërbim të tij gjatë gjithë jetës, bile e sheh se këto elemente janë në shërbim të tij dhe se ai është udhëheqës. Shërbyesi jetëgjatë të jetë në shërbim të atij i cili është jetëshkurtër, dhe të jetë më jetëgjatë se jetëshkurti, dhe prapëseprapë roli dhe detyra e tij të jetë në harmoni me udhëheqjen e tij (jetëshkurtit) me ato lloje të elementeve të cilat i sheh njeriu!! Të gjitha këto janë në shërbimin tënd o njeri!

Elementet e ngurta janë në shërbim të bimëve, bimët janë në shërbim të njeriut, secili lloj i krijesave i shërben llojit më të lartë. O njeri! Pasi që secili lloj krijese të shërben ty, atëherë ti (o njeri!), e ke për detyrë që rolin tënd ta harmonizosh me këtë përparësi që e ke. Nëse ti e llogarit se kjo botë është përfundimtare (e vetmja), atëherë ti o njeri nuk do të kishe kurrfarë vlere në këtë ekzistencë, posaçërisht kur ti lind dhe vdes, ose kur nuk jeton gjatë. Kështu pra, patjetër duhesh që mendjen tënde ta ndërlidhësh me atë se je udhëheqës në tokë. Ashtu që roli dhe detyra jote të jetë më i rëndësishmi nga llojet e krijesave të cilat të shërbejnë ty. Këtë çështje nuk e zëvendëson asgjë tjetër përveç fesë. Andaj parashtrohet pyetja: Pse këtë rol nuk e zëvendëson asgjë tjetër përveç fesë?

(Përgjigjja) Sepse, nëse njeriu shikon të gjitha llojet e krijesave, e sheh qëllimin dhe detyrën të cilën e kryejnë ato krijesa:

• A mos keni parë ndonjë lloj krijese e cila nuk e kryen detyrën e cila i është dhënë?
• A ka ndodhur që dielli të mos lind ashtu që të mos jep dritë, të mos nxeh me rrezet e tij?
• A ka ndodhur që ajri ta ndërpres funksionimin dhe të mos u dhuroj njerëzve ajrimin e vet dhe që t’ua ndërpres njerëzve vazhdimësinë e jetës?
• A ka ndodhur që toka të mos e lejoj eksploatimin e saj prej njerëzve në sigurimin e ekzistencës dhe që bujqve të mos u lejoj që ta mbjellin farën e tyre?

Jo!

Secila krijesë e kryen funksionimin në mënyrë të shkëlqyer.

Por, nëse shohim ndonjë çalim dhe çrregullim, atëherë duhet të kthehemi dhe ta hulumtojmë te njeriu.

Çdo gjë e cila nuk ndërlidhet me njeriun, e kryen detyrën në mënyrë perfekte. Çalimi dhe çrregullimi fillon aty ku ndërhyn njeriu.

Duhet të shikojmë me vëmendje. Njeriu i cili është udhëheqës, ai është i cili çrregullon. Duhet të ndalemi te kjo çështje. Ku qëndron arsyeja për këtë?

Arsyeja e kësaj është se njeriu është i pavarur në këtë dhunti dhe kjo dhunti, pavarësia e tij, e sjell njeriun që të zgjedh, mirëpo njeriu nuk po e di rolin e tij, nuk po e di qëllimin e tij në këtë ekzistencë. A mos qëllimi i tij është që ta çliroj këtë ekzistencë nga prodhimet e njeriut? Ai hasi se Krijuesi i kësaj ekzistence është përcaktues i detyrës dhe rolit të tij, sepse nuk prodhon asgjë e cila nuk është e përcaktuar se për çfarë duhet të shërbej ai prodhim, me qëllim që ai prodhim ta kryej atë funksion.

Pse a mos kemi parë se një prodhues prodhon një send e pastaj shfrytëzuesi ia përcakton qëllimin dhe detyrën e atij produkti?!

(Jo!) Atëherë, shihet se çrregullimi vjen nga vet njeriu.

Njeriu nuk qëndron në ligjin e sigurimit të prodhimit nga Prodhuesi (Krijuesi). Ai (njeriu) mendoi se është themel dhe paraardhësi i ekzistencës. Mirëpo, po ta dinte se ai është i krijuar për krijesat tjera, ai do ishte dashur që ta kryej rolin dhe funksionin të cilin ia ka paraparë prodhuesi (Krijuesi) i tij, ose do t’i duhej që të udhëtoj nëpër vasionë dhe të hulumtoj për detyrën e tij.

Ne u themi: Ju kurrë nuk mund t’i ikni qëllimit, atij që jeni krijuar për këtë botë.

Kështu pra, çdo prodhues i cili e ka prodhuar një prodhim, ai është i cili ia ka përcaktuar rolin dhe detyrën atij prodhimi. Po ashtu çdo prodhues i një prodhimtarie është Ai i cili ia përcakton ligjet (rregulloren) e sigurimit të saj. Prodhuesi nuk prodhon ndonjë prodhim e që pastaj të vij dikush tjetër e të thotë se ligji (rregullorja) i këtij prodhimi është për tjetër send!!

Për këtë arsye, ne shohim se së bashku me prodhimin (brenda) kemi edhe katalogun.  Katalogu sqaron detyrën e atij prodhimi. Katalogu sqaron mjetet dhe rrugët të cilat tregojnë se si ai mjet e kryen detyrën e saj.

Kështu pra, shkatërrimi i njeriut vjen sepse ai nuk e di dhe e injoron Prodhuesin e tij.

Shkatërrimi i njeriut vjen sepse ke vendosur gishtin në përcaktimin e detyrës së tij.

Ne u themi jo. Nuk ka asnjë produkt në ekzistencë, i cili e përcakton rolin dhe detyrën e vet, por gjithsesi se rolin dhe detyrën e atij produkti e përcakton Prodhuesi i atij produkti.

Përderisa askush nuk e ka prodhuar veten e vet, e as nuk mund të pretendoj se dikush si ai e ka prodhuar atë, atëherë duhet të hulumtoj për Prodhuesin.

Kështu pra, punën e parë racionale që duhet të angazhohet njeriu është që të hulumtoj për Prodhuesin e tij, në mënyrë që të merr nga Ai programin me të cilin do t’i duhet ta organizoj jetën e tij. Nëse nuk e bën këtë, do të mbetet i çorientuar. Për këtë arsye, ne sot i kemi dy drejtime:

Drejtimi i shkencës eksperimentale, i cili e eksperimenton materien. Këtu ka përfituar bota sepse ka bërë shpikje dhe ka bërë zbulime shkencore të cilat njeriut ia kanë lehtësuar jetën, dhe ne e shohim se si elementet i nënshtrohen ligjeve të fizikës të cilat ligje janë ekzakte dhe të pandryshueshme. Kjo tregon se materia nuk ka epsh, nuk e kundërshton vepruesin në të, por reflekton dhe e jep rezultatin ashtu siç veprohet me të, kështu është edhe me punën, nuk i kundërvihet askujt por e jep rezultatin e dëshiruar në bazë të veprimit të shkaqeve me të.

Kur epshi ndërhyn në veprime, atëherë shkatërron çdo gjë.

Përveç kësaj, e kemi edhe drejtimin tjetër, drejtimin teorik.

Drejtimi teorik, i cili nuk i nënshtrohet veprimit eksperimental, është drejtimi i parimit teorik ai i cili e mbizotëron botën. E shohim se në këtë bota nuk ka aktivitet të përbashkët.

Mirëpo, sa i përket çështjeve praktike (eksperimentale), ato janë të cilat e mbizotërojnë materien, dhe kjo bën që e gjithë bota të pajtohet me të dhe për këtë nuk ka divergjenca, shembull:

• nuk ka elektrikë amerikane dhe elektrikë ruse,
• nuk ka kimi angleze dhe kimi gjermane.

Pra, të gjitha rregullat përfundojnë në një formulë të përbashkët.

Ne e vërejmë një çështje tjetër, ajo çështje është se çdo pakt, sado që nuk pajtohet me paktin tjetër, tenton që vazhdimisht të vjedh nga pakti tjetër rezultatet e zbulimeve shkencore. Mirëpo në çështjet teorike, shohim se bota në tërësi nuk pajtohet dhe në këndvështrimet e tyre nuk janë në harmoni me njëri-tjetrin. Andaj shohim se: një parim është në lindje e tjetri në perëndim. Parimet janë kundërthënëse, por, parashtrohet pyetja, pse nuk pajtohen në të dytën ashtu siç pajtohen në të parën?

(Përgjigja) Nga shkaku se e para nuk i nënshtrohet epshit, ndërsa e dyta po. Është interesante dhe për keqardhje të shihet se si shfrytëzohen rezultatet (teoritë) për të cilat nuk jemi pajtuar. Kjo është ajo që quhet shkatërrimet e njeriut në gjithësi. Zanafillë e këtij shkatërrimi është ajo se ne nuk e kemi marrë jetën si jetë në dy aspekte:

Aspekti i parë: Aspekti i cili ka të bëjë me materien, e kjo është begatia e Allahut në cilësinë e Përkujdesjes (Rububije). Sepse me këtë Cilësi, Zoti në tokë është Përkujdesës për të gjithë:

• Zot (Përkujdesës) për besimtarët;
• Zot (Përkujdesës) për pabesimtarët.

Zot (Përkujdesës) për pabesimtarin, të humburin, mëkatarin. Përkujdesja e Allahut është për të gjitha krijesat dhe për të gjithë njerëzimin; Dielli lind dhe rrezaton edhe për besimtarin edhe për pabesimtarin, për të devotshmin edhe për mëkatarin; Toka jep të mirat e saj për secilin i cili i përmbahet shkaqeve dhe rrethanave të saj.

Kjo është dhuntia e Zotit Përkujdesës (Rab) sepse asnjëri nga ne nuk e ka caktuar veten që të jetojë në këtë ekzistencë, por ai i cili e ka përcaktuar është Zoti i tij. Përderisa Zoti e ka përcaktuar të jetojë në këtë ekzistencë, Ai, i Mëshirshmi, ia jep të gjitha të mirat e nevojshme për jetë, si për besimtarin ashtu edhe për pabesimtarin.

Ata të cilët veprojnë me shkaqet, përfitojnë; ata të cilët nuk veprojnë me shkaqet, nuk përfitojnë.

Kështu pra, Zoti i Lartmadhëruar nuk e parasheh që shkaqet të jenë funksionale vetëm për atë i cili është besimtar, dhe të mos funksionoj për pabesimtarin sepse kjo është dhuntia e Zotit në cilësinë e Përkujdesjes (Rububije).

Na ka mbetur dhuntia tjetër, e ajo është dhuntia e Zotit Meritorë për t’u adhuruar (Uluhije). Kjo nënkupton kur Zoti thotë “veproje këtë” dhe “mos e vepro atë”. Kjo është posaçërisht për besimtarin.

Dhuntia e Zotit në cilësinë e Përkujdesjes (Rububijes) duhet të përfshijë të gjithë njerëzit. Për këtë arsye janë paraqitur dyshime të shumënumërta, thuhet: “Muslimanët dhe besimtarët në Zot janë të prapambetur, ndërsa pabesimtarët përparojnë dhe zhvillohen.”

Ne u përgjigjemi: Jo! Kjo nuk është rezultat i besimit sepse rezultati i besimit dhe mosbesimit është në fushën e cilësisë së Zotit për t’u adhuruar (Uluhije), pra në çështjen: veproje këtë e mos e vepro atë.

Përderisa dhuntia e Zotit Përkujdesjes (Rububije) i përket të gjithëve. Ai i cili i përmbahet te shkaqeve, arrin te rezultatet e shkaktuara prej shkaqeve.

“Kush dëshiron kopshtin e botës tjetër, ia mundësojmë dhe ia shtojmë kopshtin e tij dhe kush dëshiron kopshtin e kësaj bote i japim prej kopshtit të saj.”

Mirëpo, ky është dallimi, në të parën prej së cilës përfiton me dhuntinë e cilësisë së Zotit Përkujdesës (Rububije) dhe e mohon cilësinë e Zotit, i Adhuruari (Uluhije), ne u themi: Merri dhuntitë e Zotit Përkujdesës për jetën në të cilën jeton. Kur jeta jote përfundon dhe kthehesh te Zoti yt, kjo nuk do të ndihmoj në botën tjetër, përpos dhuntisë së cilësisë së Zotit, i Adhuruari (Uluhije).

Kështu pra, duhet të shikojmë këto çështje dhe të shikojmë botën sepse bota tani është në krizë dhe përjeton vështirësi. Kriza dhe vështirësia nuk i përfshinë vetëm vendet e pazhvilluara, por i përfshinë edhe vendet në zhvillim.

Në këtë ekzistencë, nëse shkencëtarët dëshirojnë që t’i parandalojnë shkaqet e çrregullimit dhe shkaqet e mosmarrëveshjeve, duhet që të hulumtojnë çka i mungon materialistëve, që më pastaj ne t’ia ofrojmë atë. Kur t’ia ofrojmë atyre atë që ju mungon, atëherë patjetër se do të mbizotëroj qetësia, patjetër se do të mbizotëroj lumturia. Duhet të hulumtojnë se çka është puna që ne bëhemi arrogant dhe sa herë që përparojmë bëhemi edhe më arrogant:

“Çdo herë kur në një kohë ngrihemi në një shkallë më të lartë (zhvillimore), njeriu ngrihet në një shkallë më të lartë të egoizmit dhe ashpërsisë.”

Kështu pra, të gjithë njerëzit duhet të shikojnë për atë që ju mungon, ajo çka ju mungon atyre është çështje themeltare (bazike, e rëndësisë së lartë) sepse ata dëshirojnë që vetes të ia përcaktojë rolin, detyrën dhe qëllimin e tyre. Ndërsa kjo është shpifje dhe trillim për Prodhuesin.

Ata dëshirojnë të përcaktojnë ligjin e sigurisë dhe garancionit të tyre. Ne u themi: Veproni me veten tuaj për qenien tuaj ashtu siç veproni në botën materiale tuajën.

Pse, a mos keni parë ndonjë prodhim prej prodhimeve tuaja e cila e përcakton vet qëllimin e vet dhe e planifikon programin i cili e siguron veten e vet?! Hulumtoni pra nëse mund të hasni ndonjë! (E nëse nuk gjeni) Atëherë të gjithë ju duhet të hulumtoni për Prodhuesin, që prej tij të mësoni dhe ta kuptoni programin për ta siguruar atë mjet të cilin e ka prodhuar njeriu.

Njeriu, kur të fillon të mendon, ai duhet ta analizoj një çështje. A është njeriu prodhim në këtë ekzistencë dhe a është prodhuar në këtë ekzistencë me tokën e tij, diellin e tij, ajrin e tij, ujin e tij, dhe me të gjitha elementet e tij. Tjetra, elementet në këtë ekzistencë, a mos është domosdoshmëri që vetëm ai të jetë shfrytëzues i këtyre elementeve edhe pse nuk i ka krijuar (vet njeriu) dhe ato të cilat janë jashtë sferës së fuqisë së tij? Andaj ai duhet të mendoj se nga kanë ardhur të gjitha ato elemente dhe prej nga i janë nënshtruar ato sende të krijuara të cilat janë më të fuqishme se ai. Unë e kam sjellë një shembull në një rast ku kam thënë:

“Nëse njeriu bie nga aeroplani në një shkretëtirë dhe aty nuk ka kurrfarë kushte për të jetuar, nuk mund të gjejë as gotë as ushqim as vendstrehim dhe bie për të fjetur, pastaj zgjohet, dhe kur zgjohet e sheh sofrën me ushqim të shijshëm dhe befasohet, andaj atij i duhet t’i hulumtoj ato elemente të cilat nuk i ka prodhuar ai, e as paraardhësit e tij. Ato elemente asnjë njeri nuk i ka prodhuar më parë.”

Është e pamundshme të mos vërehen elementet që i janë nënshtruar atij (njeriut), të cilat nuk janë në kompetencën dhe fuqinë e tij. Këto elemente nuk janë në kuadër të aftësisë sime që t’i detyroj të më shërbejnë. Është e domosdoshme që të merret ky qëndrim, e kjo për të filluar të jetohet jetë e shëndoshë, ose që ta merr jetën nga Krijuesi i jetës. Këtu qëndron sekreti i arrogancës dhe sekreti i çrregullimeve. Mos u mundo shumë. Çështja është shumë e thjeshtë sepse për besim (fe) Zoti nuk i ngarkon vetëm filozofët, po e ngarkon çdo logjikë të shëndoshë sepse në këtë (ngarkesë) bariu i deleve është i njëjtë me filozofin eminent.

Kështu pra, ekzistenca e këtyre mjeteve duhet të jetë argument i cili është për të gjitha mendjet dhe nuk janë posaçërisht për dijetarin dhe të arsimuarin dhe as vetëm për filozofin. Ja, në këtë edhe bariu i deleve është sikurse filozofi, sepse argumenti është i natyrshëm (i thjeshtë, i dukshëm). Logjika e shëndoshë shpie deri aty. Shembull: Për televizorin, i cili është prodhuar në këtë shekull, pyesim, si e ka pasur emrin para se të shpikej? A mos ka pasur emër? Nuk ka pasur. Parashtrohet pyetja, pse?! Kjo dëshmon se emërtimi vjen pas të emëruarës. Para se të ekzistoj një send nuk ka emërim për të. Kështu pra, ekzistimi i emrit është argument se i emëruari ekziston para se të ekzistojnë emrat dhe para se të dihen (mësohen) emrat.

Nëse çështja është kështu, pra nëse të emëruarit ekzistojnë para emrave, e tek të gjitha gjuhët ekziston emri “Zot”, në gjuhën arabe “Allah”, atëherë si hyri ky emër në gjuhën e njeriut, pasi që nuk ekziston emri nëse nuk gjendet i emëruari. Kështu pra, fjala “Allah” në gjuhën arabe është argument se i emëruari është Krijuesi absolut i gjithçkaje, kjo fjalë ka ekzistuar edhe para se të ekzistoj te ne. Kjo fjalë (televizori) nuk ka qenë në gjuhët tona dhe as në gjuhët botërore sepse emri nuk ekziston përpos nëse i paraprinë i emëruari. Përderisa emri ekziston atëherë ekziston edhe i emëruari. Kjo është çështje e thjeshtë dhe shumë e lehtë për t’u kuptuar.

Zoti i Lartmadhëruar me programin e Tij dëshiron që të siguron dhe garanton aktivitetin njerëzor.

Ai ka mundur të krijon besimtarë të dëgjueshëm dhe kështu të mos ekzistoj asnjë pabesimtarë dhe fjala e pabesimit as në mend të mos i shkoj kujt. Të marrim fjalën “kufr – mohim”. Fjala “kufr-mohim” do të thotë “fshehje”. Fjala “fshehje” nënkupton të fshehurën para se të ekzistoj “fshehësi”. Por në rend të parë ekziston “fjala”, e pas kësaj vjen “fshehja”. Nga kjo kuptojmë se ekzistenca e Zotit është bazike, e pastaj në rend të dytë vjen “mohimi” për të ekzistuarin, sepse njeriu i parë, i cili nuk ka pasur vegjëli, e ka qenë i rritur, është befasuar me ekzistencën e parë të tij (vetes) dhe është befasuar se ka ekzistuar. Pastaj, ka folur me Zotin e Lartmadhëruar drejtpërdrejtë. Nga kjo rezulton se “besimi” ka ekzistuar para “mohimit”. Është fshehur nga injorimi, e kjo nënkupton: të angazhuarit me shkaqet e jo në me Atë që i ka krijuar shkaqet.

Kështu pra, duhet ta dimë se bota do të përfundoj në Besim të Krijuesit dhe Prodhuesit të vet. A mundesh që me mendjen tënde ta perceptosh emrin e kësaj Fuqie? (Përgjigjja) Nuk mundesh. Kështu pra, patjetër që duhet të vjen një kumtues i cili të thotë për fuqinë të cilën e hulumton logjika jote dhe i cili dëshiron të të udhëzon te ajo fuqi e cila e ka emrin “Allah”. Kush e thotë këtë? Kjo nga shkaku se mendja nuk udhëzon për te ajo fuqi dhe as në kërkesat e kësaj fuqie. Kështu që, patjetër duhet të sillen pejgamber për t’ia treguar njerëzve emrat e Allahut dhe që t’ua kumtojnë njerëzve kërkesat e Allahut: “këtë veproje” dhe “këtë mos e vepro”.

Kështu pra, ekzistenca e Zotit është më larg çështjes së mendjes dhe ekzistenca e të dërguarit transmetues është çështje më e logjikshme. Çka transmeton? Transmeton: vepro dhe mos vepro. Koncepti “vepro dhe mos vepro”, merr një pjesë të vogël prej pjesëve të jetës prej urdhrave të Zotit.

Ndalesat prej Zotit janë të pakta, ndërsa të tjerat janë lejesa, pra çështjet të cilat nuk janë urdhëresa janë çështje të lejuara.

Kështu pra, ngarkesat janë të pakta dhe janë harmoni me ligjin dhe natyrshmërinë e njeriut.

Njeriu ekziston (andaj):

• ka sende të cilave u nënshtrohet, dhe
• ka sende te të cilat ka të drejtë zgjedhjeje.

Në ngarkesë dhe detyra, në to ka çështje të cilat duhet t’i kryej patjetër dhe çështje në të cilat ka liri të veprimit dhe të drejtë zgjedhjeje. Ky është mesi. Ti u nënshtrohesh çështjeve të cilat të nënshtrojnë dhe çështjeve të cilat janë përgatitje për aktivitetin tënd: asnjë nga ne nuk mund ta detyroj të lëvizë zemrën e tij, as mushkëritë e tij e as aparatin e frymëmarrjes. Të gjitha këto manifestime ndodhin te njeriu që nga momenti kur del nga mitra në këtë botë, dhe e shohim se këto janë procese të cilat janë mbi kompetencën tonë, mirëpo parashtrohet pyetja se a janë mjete të gjitha sendet? Jo. Pas këtyre elementeve ka prej tyre në të cilat ka liri të veprimit. Shembull: Lakohem kështu, ushqehem kështu, vishem kështu. Kështu pra, Zoti i Lartmadhëruar më ka krijuar ashtu që prej disa çështjeve të jem i nënshtruar, e kjo që të më tregoj se unë nuk jam asgjë tjetër përpos një krijese e cila nuk është bazë e kësaj ekzistence, ndërsa në anën tjetër më jep liri për disa gjëra, kur të më thotë mua “vepro këtë” dhe “mos e vepro këtë”, dhe nëse e veproj (çka nuk duhet vepruar) dhe nuk veproj (çka duhet vepruar) kjo është sipas  planprogramit të Zotit i cili këtë e ka bërë cilësi të dashurisë sepse Ai është i cili më nënshtron që ta veproj një veprim dhe atë e bën që të më nënshtroj si është më së miri, ndërsa ekziston edhe pjesa tjetër që të kem mundësi të veproj: pra dëshiroj të veproj apo nuk dëshiroj të veproj. Unë nuk mundem që me forcë ta detyroj ta lëvizë zemrën time. Me konceptin e lirisë së veprimit, Zoti i Lartmadhëruar dëshiron që t’i dijë ata të cilët tregohen të devotshëm ndaj Tij edhe pse ata kanë mundësi të bëhen të padëgjueshëm. Pse? Që të dëshmoj cilësinë e “dëshirës” me cilësinë e “imponimit” dhe forcën e devotshmërisë dhe të dëgjimit dhe të ndaluarit nga mëkatet. Kjo dëshmon se Zoti është i Dhimbshëm dhe i Dashur. Kështu, Zoti i Lartmadhëruar me këtë ndërmjetësim vepron në çdo çështje.

Ti je i “imponuar” dhe i “lirë”. Kështu do të pranojmë popullin i cili beson në Zot dhe popullin i cili nuk beson në Zot. Dielli ka Zot, hëna ka Zot, e kështu me radhë.

Ne themi: Shikoje mesataren. Zoti i vërtetë ekziston, e Ai është Zoti i vetëm dhe Ai as nuk e pengon, as nuk e dëmton aktivitetin jetësor në këtë botë. Ti djersitu, fito në të dhe çdo gjë që merr bëhet pasuri e jotja, mirëpo Allahu ka të drejtë në pasurinë tënde.

Për këtë arsye, kur Zoti i Lartmadhëruar të urdhëron të jesh i butë dhe altruist me vëllanë tënd i cili nuk ka mundësi, thotë: “Ai i cili huazon te Zoti huazim të mirë, Allahu atij ia shton dhe ia shumëfishon me shumëfishime të shumta më të mira.”

 

 

 

Përktheu dhe përshtati: Dr. Musli Vërbani