Muhamed Muteveli Esh-Shaëravi 

Përktheu: Dr. Musli Vërbani

Jeta (civilizimi) dhe Besimi (imani)

 

Zoti i Lartmadhëruar dëshiron që jeta, me ligjet e saj, të na drejtojë për në rrugën e besimit, rrugë e cila na e bën me dije se çdo zhvillim shkencor arrihet me ndihmën e Allahut dhe Madhështinë e Tij, e që ai zhvillim shkencor të na e forcoj besimin në Krijuesin e gjithësisë. Mirëpo, në realitet po ndodhë e kundërta.

Përkundër asaj se Zoti i Lartmadhëruar na ka sqaruar se, çdo ngjarje e cila ndodhë në gjithësi ka qenë e ditur në diturinë e Tij para krijimit të gjithësisë, ne çdo zbulimi shkencor i japim kah të kundërt. Adhurojmë inteligjencën njerëzore dhe largohemi nga programi i Allahut.

Ka prej atyre të cilët japin opinione se inteligjenca njerëzore mund ta rregulloj ardhmërinë e tij si i pavarur, por sa herë që zhvillohet shkenca, vërtetohet se ekzistojnë ligje të reja të gjithësisë të panjohura më parë. Me zbulim të ligjeve po mendohet se ato ligje i kemi krijuar ne dhe se ato ligje veprojnë me urdhrin tonë dhe jo me fuqinë e Atij i Cili na e ka nënshtruar gjithësinë dhe i Cili na ka mundësuar qe me diturinë tonë, të realizohen dhe të bëhen gjërat sipas dëshirës sonë. Mirëpo, përderisa gjithësia është brenda kornizës së dëshirës së Allahut, njeriu është i paaftë që të prodhojë dhe të veproj si i pavarur në gjithësi, sepse nuk ka asgjë në gjithësi që mund të del nga urdhri i Tij.

Mund të thotë ndonjë njeri: A është dëshirë e Allahut të Lartmadhëruar që pabesimtarët të mos besojnë?

Ne u përgjigjemi: Pabesimtarët nuk mund ta kundërshtojnë urdhrin e Allahut në gjithësi, por mund të kundërshtojnë vetëm atë që Allahu e ka lënë në kompetencë të njeriut. Njeriu ka mundësi të kundërshtoj Allahun vetëm në urdhëresa dhe ndalesa, kjo nga shkaku se Allahu i ka krijuar njerëzit me të drejtën e zgjedhjes, që të sprovohen se a janë të dëgjueshëm apo të padëgjueshëm. Po mos t’ua kishte dhënë Allahu këtë liri, këtë të drejtë zgjedhjeje, asnjë prej tyre nuk do të kishte pasur mundësi të bëjë mëkate.

Njerëzit dhe xhinët janë krijuar me programin e lirisë së zgjedhjes vepro ose mos vepro, përderisa çdo gjë tjetër në gjithësi është krijuar që të mos ketë të drejtë zgjedhjeje.

Atyre të cilët deklarojnë se kanë liri të pakufishme në gjithësi, u themi: Nëse ju nuk e pranoni programin e Allahut dhe nuk e dëgjoni atë, mos mendoni se keni liri absolute dhe të pakufishme në gjithësi, përkundrazi, ju i nënshtroheni përcaktimeve të Allahut. Nëse nuk është kështu, atëherë na thoni:

Kur të paraqitet sëmundja, a keni mundësi të mos e pranoni atë sëmundje dhe të thoni se ne e kemi zgjedhur shëndetin në trupin tonë dhe jo sëmundjen?.

Normalisht se nuk mundeni.

Kur të paraqitet sëmundja, kundërshtojeni atë caktim të Allahut dhe thoni: Nuk vdesim.

Ju as këtë nuk mund ta bëni.

Kur të të ndalet zemra, a mund t’i riktheni të rrahurat e saj përsëri dhe të jetoni?

Prapë nuk do të mundeni. Kjo nga shkaku se:

– ju jeni të mbizotëruar nga disa çështje për të cilat nuk keni liri; dhe

– keni disa çështje për të cilat keni të drejt zgjedhjeje.

Të kesh të drejtë zgjedhjeje, është dëshirë e Allahut, por mos lejo që të të mashtroj kjo liri e zgjedhjes dhe ta konsiderosh veten se je i pavarur nga Krijuesi në gjithësi.

Kur Zoti i Lartmadhëruar ia mundësoi njeriut t’i zbuloj disa sekrete të kësaj bote, siç janë: fluturimin e aeroplanit në qiell (ajër), zhytëset në thellësi të oqeaneve, zbritjen në hënë, prodhimin e mjeteve të qarkullimit me të cilat zvogëlohet distanca kohore, këto zbulime ndikuan që njeriu të mendoj se ka mundësi të bëjë çdo gjë. Atyre të cilët pa kurrfarë njohurie mendojnë kështu, u themi: Fuqinë që e ke arritur me anë të ndonjë zbulimi, të bën ty që ti të mbetesh aty ku je dhe jo më shumë se ai që je, sepse ti me urdhrin e Allahut ke arritur që t’i shfrytëzosh ligjet e Allahut në tokë, mirëpo nuk mund t’i bësh ato ligje të veprojnë në bazë të epshit dhe dëshirave tua. Ka gjëra të cilat ndodhin jashtë mundësive të të gjithë njerëzve, dhe kjo argumentohet me atë se po të mos ishte kështu, atëherë njerëzit nuk do të befasoheshin me fatkeqësitë natyrore të cilat i ndodhin.

Zoti i Lartmadhëruar është i vetmi i cili e ka edhe sundimin dhe ekzekutimin: Ai ka mundësi të marrë jetë, pushtet ose pasuri, brenda një dite e një nate, ose prej një momenti në moment tjetër. Nëse dikush ka arrit pushtet vetëm me suksesin dhe me eksperiencën e tij, atë pushtet nuk do të mund t’ia merrte askush, mirëpo duhet të dihet se ai njeri pushtetin e ka arritur duke i pasuar shkaqet e Allahut dhe me fuqinë e Allahut, shkaqe dhe fuqi të cilat janë të vendosura në gjithësi. Për këtë arsye, Zoti i Lartmadhëruar në çdo moment ka mundësi t’ia merr pushtetin atij të cilit ia ka dhuruar dhe ta zëvendësoj me një pushtetar tjetër. Lexoje njëherë thënien e Zoti të Lartmadhëruar:

قُلِ ٱللَّهُمَّ مَٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ تُؤۡتِي ٱلۡمُلۡكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلۡمُلۡكَ مِمَّن تَشَآءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَآءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَآءُۖ بِيَدِكَ ٱلۡخَيۡرُۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٢٦

“Thuaj (O Muhamed): Zotërues i gjithë Pushtetit.

Ti i jep pushtet kujt të duash.

Ia heq pushtetin kujt të duash.

Ti e lartëson kë të duash dhe

e poshtëron kë të duash.

Çdo e mirë është në dorën Tënde.

Vërtetë, Ti je i Plotfuqishëm për çdo gjë.”  (Ali Imran : 26)

Kështu pra, pushteti nuk vjen prej shkaqeve të tua dhe nuk merret për shkak të dëshirës tënde, por këto janë caktime të Zotit të Lartmadhëruar. Caktimet e Zotit të japin pushtetin dhe caktimet e Zotit të marrin pushtetin. Nëse e respekton detyrën, ta cakton Allahu ty dhe të jep atë që e dëshiron, por nëse rebelohesh ndaj ligjeve të Zotit, ajo që të është dhënë, të merret. Zoti i Lartmadhëruar në një hadith kudsij ka thënë:

“O biri Ademit! Nëse pajtohesh me atë që ta kam caktuar, e qetëson zemrën dhe trupin tënd. Nëse nuk pajtohesh me atë që ta kam caktuar, pasha Madhërinë Time, do ta bëjë që të të sundoj bota, do të përulesh sikurse egërsira kur përulet në shkretëtirë dhe prej asaj pozite nuk do të arrish vetëm se atë që ta kam caktuar dhe do të jesh i nënçmuar tek Unë.”

Zoti i Lartmadhëruar prej fuqisë së Tij jep fuqi, prej pasurisë së Tij jep pasuri, prej mundësisë së Tij jep mundësi, mirëpo njeriu mendon se është vet ai i cili e ka fituar dhe ai është i cili mund të veproj, i cili mund të ndryshoj dhe mund të zëvendësoj.

Me zhvillimin teknologjiko-shkencor, njeriu ka mundur të arrijë te zbulimet, mirëpo asnjë zbulim teknologjik nuk arrihet prej asgjëje, por:

– ata e marrin lëndën (materien) të cilin e ka krijuar Allahu,

– e në atë (materien), e angazhojnë dhe e shfrytëzojnë mendjen e krijuar prej Allahut,

Shembull: Për prodhimin e gotës, merret lënda prej dheut të veçantë të cilin e ka krijuar Allahu, e edhe për ta prodhuar, shfrytëzohet aftësia dhe energjia të cilën e ka krijuar Allahu. Këtë e ilustrojmë kështu edhe pse duhet ditur se ka dallim në mes të asaj çka prodhon njeriu dhe ajo që krijohet me fuqinë e Allahut të Lartmadhëruar, e disa nga dallimet janë:

– çdo prodhim të cilën e prodhon njeriu, atyre prodhimeve nuk mund tu dhurohet jetë. Njeriu nuk mund ta bëjë që ajo gotë të shumëzohet vet dhe ta riprodhoj vetveten (ashtu siç e shumëzon njeriu veten e tij­).

– njeriu nuk mund të prodhoj një gotë mashkull dhe një gotë femër dhe që pastaj ata të shtohen,

– nuk mund t’ia jep specifikën e rritjes (zhvillimit) ashtu që gota e vogël të zhvillohet dhe të bëhet e madhe.

– sendi i prodhuar mbetet vetëm siç prodhohet dhe nuk prodhon të ngjashme me veten.

Përpos këtyre specifikave, krijimtaria e Zotit të Lartmadhëruar ndryshon edhe për atë se, Zoti krijon prej asgjëje, e nga kjo rrjedh se njeriu është i krijuar prej asgjëje. Por edhe materia është krijesë e Allahut e edhe ajo është e krijuar nga asgjëja.

Krijimtaria e Tij nuk bëhet vetëm prej sendeve që ekzistojnë por Ai krijon edhe prej sendeve të paekzistuara.

Ky është dallimi në mes të Krijimtarisë së Allahut dhe prodhimit të krijesave.