Shkëputur nga: “Madhështia e islamit”.

Autor: Muhamed Muteveli Esh-Sharaviu.

Përktheu: Dr. Musli Vërbani

 

Kush i frikësohet Allahut, atij i frikësohet çdo gjë

Nëse Kur’ani paraqet diçka dhe nuk e konsideron të pavlefshme, do të thotë se pajtohet me atë. Për këtë arsye Belkisja ka thënë: “Vërtetë, kur mbretërit hyjnë në ndonjë vend, e shkatërrojnë atë, dhe personalitetet më të larta i zbresin në nivelin më të ulët”. Kjo dëshmon se Kur’ani e përkrahte të vërtetën, qoftë edhe prej thënies së një femre, kur ajo veç e thotë të vërtetën. Belkisja ka thënë: “Dërgojani një dhuratë Sulejmanit.” Nëse ai, dhe administrata e tij dëshirojnë pasurinë atëherë jepuni pasuri.

I dërgohet Sulejmanit dhurata. Sulejmani ka qenë e kundërta nga ajo çka ka mendua Belkisja dhe (Sulejmani) ka thënë: “Ju po më jepni pasuri, për derisa ajo çka më ka dhënë Allahu është më e mirë nga ajo që u ka dhënë juve. Me të vërtetë, ju me dhuratën e juaj po krekoseni.” Nga ky çast Belkisja i është nënshtrua besimit. Këtu shihet mbizotërimi dhe thellësia e besimit. Çka ka thënë ajo? Mos ka thënë iu dorëzova Sulejmanit? Jo. Ajo ka thënë: Jam dorëzuar së bashku me Sulejmanin. Këtu paraqitet madhështia e besimit pasi që ajo ka thënë “me Sulejmanin” (e jo Sulejmanit), sepse dorëzimi është çështje tjetër, dorëzim Allahut Krijuesit të gjithë botëve.

Madhështia e Islamit është që të mos i dorëzohesh atij i cili është i barabartë me ty por t’i  dorëzohesh Zotit të gjithë botëve.

Për këtë arsye, Kur’ani ka gjetur kohë që të paraqet shembuj të kësaj natyre. Ka paraqit edhe rastin kur Musau shkon te Firauni, dhe tek ai  tubohen magjistarët.

Zoti i Lartëmadhëruar e ka përgatit Musaun ashtu siç e ka përgatit Ademin në Xhenet.

Kur Musa a.s. shkon te zjarri, në takimin e parë me Zotin e ka pasur Shkopin. Zoti e pyet: “Çfarë ke në dorën tënde të djathtë o Musa?

“I përgjigjet (Musau): Është shkopi im, në të cilin mbështetem. E përmbledh bagëtinë me të dhe e përdori për çështje tjera.”

Parashtrohet pyetja: Pse vallë, a nuk e ka ditur Zoti çka ka dhe për atë arsye e ka pyetur?. Jo, përkundrazi. Zoti e ka ditur por i ka bë pyetje të shoqërimit duke iu shmangur shprehjes së egër dhe të pahijshme. Zoti ka dashur të bisedoj në nivel të rangut të Musa a.s. sikurse kur ti shkon te shoku yt dhe e sheh se shoku yt është i mërzitur dhe t’i dëshiron ta qetësosh dhe i thua: “Po çfarë ke në xhep shoku im?”

Në anën tjetër, ka mjaftua që përgjigja (e Musaut) të ishte e thjeshtë. “Është shkop.”. Por Musa ka dashur që të zgjas bisedën e shoqërimit mirëpo kur e ka pa se përgjigja do të ishte e shkurtër, ka vazhduar duke thënë se unë atë shkop e kam edhe për përdorim të nevojave të tjera.

Zoti i Lartmadhëruar ka dashur t’i dëshmoj se ajo është njohuria e tij për shkopin dhe për çka i nevojitet. Sa i përket shkopit, ai tek Allahu ka mesazh tjetër. “I tha: Hudhe atë (shkopin) o Musa. Dhe e gjuajti atë dhe ai u bë gjarpër i cili lëvizte.”

Logjikisht Musa ka qenë dashtë të trembej dhe të frikësohej, mirëpo Zoti i Lartmadhëruar i ka thënë: “Mos u frikëso se do ta kthejmë në natyrshmërinë e saj të parë.”

Po të mos frikësohej Musa, ne do të thoshim se ka qenë magji. Vërejeni se ka dallim të madh në mes të magjisë së popullit të Firaunit dhe asaj me të cilën ka paraqit Musa: “Dhe Musa ndjeu një frike ne vetvete.” Pra shkopi i Musaut është  shndërrua në gjarpër të vërtetë përderisa magjistarët nuk i kanë shndërrua litarët e tyre në gjarpër. Populli i Firaunit i ka hipnotizua sytë e njerëzve ndërsa mrekullia mbinatyrore e Musa a.s. ka qenë e vërtetë nga shkaku se prapë gjarpri është shndërrua në shkop të Musait përderisa magjistarët i kanë bërë vetëm sytë e njerëzve të shohin kinse kanë parë gjarpër.

Çka i shtyri magjistarët të besojnë? Ata janë bërë besimtarë sepse ata e kanë parë shkopin i cili është bërë gjarpër dhe nuk e kanë parë si shkop dhe e kanë parë se litarët e tyre vazhdonin të jenë litar. Për këtë arsye ata kanë thënë: “Kjo nuk është vepër nga Musa.”

Pasi pësuan disfatë prej Musaut a mos kanë thënë “Ne i besojmë Musaut.”. Jo. Ata kanë thënë: “Ne besuam në Zot të Firaunit dhe të Musaut.”

Kjo është madhështia e islamit sepse ti nuk i dorëzohesh dhe nuk i nënshtrohesh të ngjashmit me ty dhe as unë të ngjashmit me mua, por unë dhe ti i nënshtrohemi Allahut, Krijuesit të gjithë botëve. Kështu asnjëri askujt nuk i bën padrejtësi por secili i nënshtrohet fjalës së Allahut.

Ata të cilët në jetën e tyre i ikin gjykimit të planprogramit të Allahut mundohen që tjerëve tua paraqesin planprogramin e tyre. Por edhe nëse kanë qëllim të mirë ne u themi atyre: “Ne dhe ju i drejtohemi atij i cili është më i lartë se ne, pra çka ka të paqartë apo të keqe këtu.”. Kështu pra islami në të njëjtën kohë është edhe emër edhe cilësi. Kjo është specifika e umetit të Muhamedit s.a.v.s.

Islami ka edhe atribut tjetër. E ai është se çdo popull pas Muhamedit është vazhdimësi e mesazhit të Muhamedit s.a.v.s. Parashtrohet pyetja përderisa pas tij nuk ka pejgamber (për ta) dhe as Libra atëherë si të përcillet ai mesazh? Patjetër duhet të dimë se programi është i ruajtur. Allahu nuk ka dashur asgjë tjetër përpos të kumtoj programin. Dijetarët janë bartës të programit ashtu siç kanë qenë pejgamberët e beni israilëve bartës të programit të tyre. Ne nuk dëshirojmë që tjerët të mendojnë se dijetar është vetëm ai i cili hyn në universitetin e Ez-herit, ka vënë çallmën dhe merret me çështjen e Daves. Jo! Përkundrazi, çdo njeri i cili di një çështje të fesë dhe atë e kumton ai është i ditur për atë çështje. Për këtë arsye, Muhamedi a.s. ka thënë: “Zoti e begatoftë njeriun i cili dëgjon thënien time, e mëson dhe e përcjell tek të tjerët. Ndoshta ai i cili e përcjell është më i mirë nga ai prej të cilit e ka pranuar.”  Përderisa ti e di një dispozitë prej dispozitave të Allahut ti je njohës i asaj diturie.

Këtu duhet të vërejmë një çështje të rëndësishme, islamin ta parashtrojmë si shkencë teorike dhe ta zbatojmë si teori shkencore. Me zbatimin e islamit si teori shkencore kemi për qëllim që të zbatohet edhe si teori shkencore edhe si sjellje edukative. Shembull: Nëse ne si popull privohemi që ta praktikojmë islamin si planprogram edukativ atëherë cili duhet të jetë qëndrimi ynë?. Qëndrimi ynë duhet të jetë që së paku të jemi popull për ta paraqitur se çka është islami. Që do të thotë ta paraqesim islamin si shkencë, deri sa Zoti i Lartmadhëruar të sjell një njeri i cili mbart mbi supet e tij mesazhin qiellor dhe thotë: “Islami është  edhe shkencë, dhe ne dëshirojmë ta praktikojmë islamin si shkence”. Nëse veprojmë kështu a mos do të thotë se ne nuk e kemi praktikua islamin, pra nëse e kemi përcjell islamin vetëm si shkencë?. Jo përkundrazi ne themi: Lëre këtë qiri të ndezur dhe ruajeni të mos fiket se ndoshta më pas do të vjen një njeri tjetër dhe e merr atë qiri dhe prej atij qiriu e ndez zjarrin.

Kështu pra, populli i Egjiptit nëse nuk mund ta praktikoj islamin si planprogram dhe si edukatë atëherë prej atij kërkohet që më të mirën që ia ka dhuruar atij që e ka Ez-herin që ta ruaj islamin si teori shkencore, derisa Zoti i Lartmadhëruar të jep leje që prej angazhimit të tij në të ardhmen të zbatohet islami në praktikë (pas asaj teorike). Keni kujdes mos thoni: Po çfarë dobie ka prej islamit nëse mbetet dhe manifestohet vetëm si shkencë teorike?. Ne themi: Jo, lëreni islamin si teori edhe pse nuk praktikohet, sepse pas kësaj islami do të zbatohet falë angazhimit tënd të cilin ti e ke përcjell. Nëse çdo njeri e praktikon islamin në bazë të asaj çka e ka në kompetencë, atëherë qeveritarët do të rrëzoheshin vetvetiu pa i rrëzuar islami.

Po ta kuptonin qeveritarët se populli e do programin islam dhe e zbaton në vetveten e tyre dhe se ata do të mbeteshin të izoluar nga populli edhe ata do të dëshironin që të jenë me popullin dhe të zbatojnë programin islam.

Detyrë e qeveritarëve është që popujt e tyre të ndihen të sigurt, të qetë dhe të lumtur dhe atëherë kur ta kuptojnë se popujt e tyre e duan me shpirt islamin, dhe me shpirt e dëshirojnë programin e Allahut, atëherë qeveritarët do të zbritnin te populli i tyre dhe vet do ta zbatonin atë program.

Detyra e jonë në Egjipt është që të angazhohemi dhe të përpiqemi në praktikumin e islamit ose së paku ta realizojmë islamin si shkencë (teori). Ta pasqyrojmë besimin islam, t’i sqarojmë të vërtetat e Kur’anit dhe të sqarojmë se Zoti ka fshehur në Kur’an thesare të cilat thesare do të zbulohen derisa të ekzistojë njerëzimi, sepse deri më sot na janë shpalosur gjëra të cilat janë treguar në Kur’an, gjëra që njeriu as që ka mundur me i paramendua.

Tani, detyra jonë është që ta pasqyrojmë dhe ta prezantojmë islamin si besim dhe adhurim, dhe siç e përmendëm më parë veprim dhe besim. Besimi është qetësimi i zemrës për një çështje deri në atë masë sa që nuk ka nevojë ajo çështje të debatohet përsëri, sepse nëse rifillon debati për atë çështje aty nuk ka besim, por është projekt i besimit.

Ka dallim në mes të besimit të çështjeve me bindje të thellë dhe besimit të çështjeve hipotetike. Nga ti kërkohet të besosh me bindje, sepse vetëm bindja e thellë e plotëson besimin. Asnjëherë nuk kërkohet që të besosh në një çështje konkrete. Për tu besuar çështja patjetër duhet të jetë çështje e padukshme. Përderisa besimi është çështje e padukshme, atëherë asaj duhet t’i bashkëngjitet forca e argumentit dhe kur pas paraqitjes së argumentit të qetësohet zemra, atëherë bëhet bindje. Bindja është shkallë-shkallë. Ndonjëherë është teori (dituri) shkencore (ilmul jekijne), ndonjëherë e vërtetë shkencore (ajnul jekijn), kjo kur ajo që thuhet shndërrohet në të prekshme dhe ndonjëherë kur bëhet bindje shkencore (hakkul jekijn).

Bindja e besimit kalon në këto 3 shkallë:

1. Teori shkencore (ilmul jekijne);
2. E vërtetë shkencore (ajnul jekijne) dhe;
3. Bindje shkencore, që do të thotë kur të bëhet konkrete (hakkul jekijne).

Këto shkallë ua kam ilustruar nxënësve të mi. Pasi që isha kthyer nga një vizitë në Indonezi u kam thënë atyre: Çka mendoni nëse them se në Indonezi kam pa një mollë në madhësi të shalqirit, me ngjyrë dhe shije të portokallit dhe me erë të mollës?.

Kjo është teori shkencore sepse ata besojnë në fjalën time pasi që unë jam mësuesi i tyre. Pastaj, kur ua kam sjellë në prani të tyre dhe e kanë pa atëherë është bë e vërtetë shkencore. Përderisa kur e kam pre atë mollë dhe secilit prej tyre ua kam dhënë nga një pjesë të asaj molle dhe secili prej tyre e ka shijuar atë, atëherë ka kalua në bindje shkencore. Kjo e fundit është shkalla më e lartë e bindjes.

Për këtë arsye kur ka pyetur Muhamedi a.s.: Si u zgjove?

Ai është përgjigjur: Besimtar i vërtetë.

Muhamedi a.s. e ka pyetur: E kam larguar veten nga kjo botë dhe tek unë është bërë e barabartë me gurë, e ndiej veten para arshit të Zotit tim, edhe sikur i shoh banorët e xhenetit duke përjetuar kënaqësi, dhe banorët e zjarrit duke u dënuar.

Pastaj Muhamedi a.s. ka thënë: E ke kuptuar, andaj përmbaju.

Kjo pra është e vërteta e bindjes së besimit ashtu siç na ka sqaruar i dërguari i Allahut.

Zoti i Lartmadhëruar kur ka dashur të sqaroj këtë shkallë të bindjes ka zbritur ajetet:

1. Ju ka hutua rivaliteti për të shtuar (pasuri);
2. deri sa të shkoni në varre;
3. gjithsesi do ta merrni vesh;
4. madje së shpejti do të merrni vesh;
5. Kujdes! Ah sikur të dinit këtë të vërtetë shkencore (ilmel jekijne);
6. sigurisht do të shihni zjarrin flakërues;
7. pastaj me të vërtetë do ta vërtetoni atë të vërtetë me syrin tuaj saktësisht (ajnel jekijne);
8. pastaj, atë ditë do të pyesni veten për kënaqësinë e kësaj bote; (Et-Tekathur : 1-8)

Në këtë sure janë të përfshira vetëm dy shkallët e para.

Në Suretul Vakia na ka sqarua bindjen e së vërtetës (Hakkul Jekijne):

92. por nëse ai (në agoni) është nga përgënjeshtruesit e humbur;
93. ai do të gostitet me ujë të valuar;
94. dhe do të përcëllohet në zjarrin e flakëruar (të xhehenemit);
95. padyshim, kjo është e vërteta e sigurt (Hakkul Jekijne);
96. andaj lavdëroje emrin e Zotit të Madhërishëm; (El-Vakia : 92-96).

Pse te çështja e jobesimtarëve e ka përmendur bindjen e së vërtetës dhe nuk e ka përmendur këtë për besimtarët. Përgjigja është se besimtarëve u mjafton e vërteta e besimit (ilmel jekijne).

Për sa u përket jobesimtarëve ata akuzojnë dhe nuk besojnë deri atëherë kur ta përjetojnë personalisht të vërtetën shkencore (hakkul jekijne).