Dr. Musli Vërbani

Trashëgimia e motrave të vërteta sipas së drejtës islame

 

Motrat prej nëne e babai posedojnë pesë opsione:

Opsioni i parë

Nuk trashëgojnë asgjë, atëherë kur:

Ekzistojnë pasardhësit trashëgues meshkuj, si p.sh. djali dhe djali i tij, si dhe paraardhësit trashëgues meshkuj sikurse babai, e kjo me konsensus të dijetarëve (dhe gjyshi tek Ebu Hanife, ndryshe nga Ebu Jusufi dhe Muhamedi).

 

Opsioni i dytë

Motra trashëgon gjysmën kur:

• Është vetëm një motër;
• Me të nuk ekziston asnjë djalë apo djalë djali;
• Me të nuk ekziston as babai, as gjyshi;
• Dhe me të nuk ekziston as vëlla prej nëne e babai.

Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Ata kërkojnë nga ti (Muhamed) gjykim (për dikë që vdes dhe nuk lë trashëgimtarë). Thuaju: Allahu ju udhëzon juve për një njeri të tillë. Nëse një burrë vdes pa pasur fëmijë (dhe prindër), ndërkohë që ka një motër, atëherë asaj i takon gjysma e trashëgimisë.” (En Nisa : 176)

 

Burri trashëgon një të dytën, motra e vërtetë një të dytën.

 

Opsioni i tretë

Trashëgojnë dy të tretat kur:

• Janë dy motra e më shumë;
• Nëse mungojnë meshkuj, pra vëllezërit e tyre;
• Nëse nuk ka lozë të poshtme;
• Nëse nuk ka lozë të epërme;

Zoti i Lartmadhëruar thotë: “Në qoftë se një burrë pa fëmijë (dhe prindër) ka dy motra, atëherë ato do të trashëgojnë dy të tretat e pasurisë.” (En Nisa : 176)

 

 Nëna një të tretën, motrat dy të tretat.

 

 

Opsioni i katërt

Nëse me to është një vëlla prej nëne e babai e nuk ekzistojnë pasardhësit trashëgues meshkuj, si p.sh. djali dhe djali i tij, e paraardhësit meshkuj si baba, atëherë vëllai i vërtetë merr sa dy motra të vërteta.

Dy motrat nga një të katërtën, vëllai një të dytën.

 

Opsioni i pestë

Motrat kthehen në bashkëpjesëmarrje (asaba) me vajzat ose vajzat e djalit dhe marrin pjesën e mbetur pas pjesës së vajzave apo vajzave të djalit.

Vajza një të dytën, vajza e djalit një të gjashtën, motrat një të tretën. Muhamedi s.a.v.s. ka thënë: “Motrat vërini së bashku me vajzat në bashkëpjesëmarrje.”

 

Muhamedi s.a.v.s. ka porositur:

“Mësojeni shkencën e trashëgimisë (feraidit) dhe mësojuani të tjerëve, sepse vërtetë ajo është gjysma e diturisë dhe që më së shumti harrohet, ajo është dituria e parë e cila do të ngrihet nga njerëzit.” (Transmeton Ibn Maxhe)